Iberiar penintsula

Iberiar erdiuharte» orritik birbideratua)

Iberiar penintsula[1] Europako hego-mendebaldeko penintsula da. Bertan Espainiako eta Portugago zati handienak daude (zenbait lurralde penintsulaz kanpo dituzte), Andorra osoa, Gibraltar osoa, eta Frantziako hegoaldeko zati txiki bat.

Iberiar penintsula
España y Portugal.jpg
Datu orokorrak
Mendirik altuenaMulhacén
Azalera596.740 km²
Geografia
Iberia (orthographic projection).svg
Koordenatuak40°14′24″N 4°14′21″W / 40.24°N 4.2392°W / 40.24; -4.239240°14′24″N 4°14′21″W / 40.24°N 4.2392°W / 40.24; -4.2392
Ur-gorputzaOzeano Atlantikoa
Mediterraneoa
Leku geografikoaEuropa

GeografiaAldatu

Erdi-uharte izanda, itsasoz inguratua dago ia alde guztietatik: iparraldean Bizkaiko golkoa, mendebalde-hegoaldean Ozeano Atlantikoa eta ekialde-hegoaldean Mediterraneoa daude. Europara Pirinioek lotzen dute.

582.925 kilometro koadro ditu penintsulak.

IbaiakAldatu

Ibai handiek zeharkatzen dute, hala nola, Duero, Ebro, Tajo, Guadalquivir, Guadiana, Jucar eta Segura.

MendiakAldatu

  1. Mulhacen (Granada): 3.482 m.
  2. Aneto (Huesca): 3.404 m.
  3. Veleta (Granada): 3.392 m.
  4. Posets (Huesca): 3.375 m.
  5. Monte Perdido (Huesca): 3.355 m.

LurmuturrakAldatu

Iparraldeko muturra Estaca de Bares (Coruña) da, eta ipar-ekialdeko bazterrean, Creuseko lurmuturra dago (Girona). Hego-ekialdean, Gata (Almeria). Hegoaldean, Gibraltarko itsasartea mugatzen duen Tarifa (Cadiz), Europako punturik hegoaldetarrena. Hego-mendebaldean, azkenik, San Bizente (Algarve) dago.

HistoriaAldatu

HizkuntzakAldatu

Gaztelania eta portugesa hizkuntza mintzatuenak dira, eta penintsulatik kanpo nabarmenki hedatu dira, Espainiar Inperioak eta Portugaldar Inperioak munduan barreiatuta. Hirugarren mintzatuena katalana da, eta horren ondoren galiziera eta euskara datoz. Badira beste hizkuntza gutxitu batzuk, hala nola asturiera, aragoiera eta aranera, besteak beste. Azkenik, Gibraltarren ingelesa nagusi da

ErreferentziakAldatu

  1. 159. araua. Euskaltzaindia (Noiz kontsultatua: 2010-11-01).

Ikus, gaineraAldatu

Kanpo estekakAldatu