Iberiar penintsula

Iberiar Penintsula» orritik birbideratua)

Iberiar penintsula[1] Europaren hego-mendebaldean kokatuta dagoen penintsula da. Espainia, Portugal, Andorra eta Gibraltar daude bertan.

Iberiar penintsula
España y Portugal.jpg
Datu orokorrak
Mendirik altuena Mulhacén
Azalera 6 km²
Geografia
Iberia (orthographic projection).svg
Koordenatuak 40° 14′ 24″ N, 4° 14′ 21″ W / 40.24°N,4.2392°W / 40.24; -4.2392Koordenatuak: 40° 14′ 24″ N, 4° 14′ 21″ W / 40.24°N,4.2392°W / 40.24; -4.2392
Herrialdea Espainia, Portugal, Andorra eta Gibraltar
Ur-gorputza Ozeano Atlantikoa
Mediterraneoa
Leku geografikoa Europa

GeografiaAldatu

Erdiuharte izanda, itsasoz inguratua dago ia alde guztietatik: iparraldean Bizkaiko golkoa, mendebalde-hegoaldean Ozeano Atlantikoa eta ekialde-hegoaldean Mediterraneoa daude. Europara Pirinioek lotzen dute.

582.925 kilometro karratu ditu penintsulak.

IbaiakAldatu

Ibai handiek zeharkatzen dute, hala nola, Duero, Ebro, Tajo, Guadalquivir, Guadiana, Jucar eta Segura.

MendiakAldatu

  1. Mulhacen (Granada): 3.482 m.
  2. Aneto (Huesca): 3.404 m.
  3. Veleta (Granada): 3.392 m.
  4. Posets (Huesca): 3.375 m.
  5. Monte Perdido (Huesca): 3.355 m.

LurmuturrakAldatu

Iparraldeko muturra Estaca de Bares (Coruña) da, eta ipar-ekialdeko bazterrean, Creuseko lurmuturra dugu (Girona). Hego-ekialdean, Gata (Almeria). Hegoaldean, Gibraltarko itsasartea mugatzen duen Tarifa (Cadiz), hegoaldeen dagoen Europako puntua dena. Hego-mendebaldean, azkenik, Sao Vicente (Algarve) dugu.

HistoriaAldatu

HizkuntzakAldatu

Gaztelania eta portugesa hizkuntza nagusiak dira, penintsulatik kanpo nabarmenki hedatu izan direnak. Muga aldean, bien arteko nahasketak ere lekua hartzen du, portuñol deitutakoa. Hirugarren mintzatuena katalana da, horren ondoren galiziera (galaikoportugesa) eta euskara ditugu, eta azkenik mintzaira gutxituak ere badiren asturiera, aragoiera eta aranera (okzitaniera), besteak beste.

ErreferentziakAldatu

  1. 159. araua. Euskaltzaindia . Noiz kontsultatua: 2010-11-01.

Ikus, gaineraAldatu

Kanpo estekakAldatu