Ireki menu nagusia

Errumaniera (limba română) hizkuntza indoeuroparra da, batez ere Errumanian eta Moldavian (moldaviera izena du han) hitz egiten dena. Bi herrialde horietan eta Serbia, Hungaria eta Ukrainako alde batzuetan ofiziala da.

Errumaniera
Limba română — româneşte‎
Map Roumanophone NorthAtlantic.png
Datu orokorrak
Lurralde eremua Errumania, Moldavia (moldaviera), Kanada, Ameriketako Estatu Batuak, Errusia, Ukraina, Israel, Serbia, Hungaria, Balkanak.
Hiztunak 24 milioi
Rankinga 36.
Ofizialtasuna Errumania, Moldavia, Vojvodina (Serbia)
Araugilea Academia Română
Hizkuntza familia
giza hizkuntza
Hizkuntza euroasiarrak
Indoeuropar hizkuntzak
Italiar hizkuntzak
Hizkuntza erromantzeak
Eastern Romance languages Itzuli
Informazio filologikoa
Hizkuntza-tipologia subjektua aditza objektua eta silabadun hizkuntza
Genero gramatikalak genero maskulino, genero femenino eta neutro
Kasu gramatikalak nominatibo, akusatibo, genitibo, datibo eta vocative case Itzuli
Alfabetoa latindar alfabetoa
Hizkuntza kodeak
ISO 639-1 ro
ISO 639-2 rum ron
ISO 639-3 ron
Ethnologue ron
Glottolog roma1327
Wikipedia ro

Mundu osoan zehar, 28 milioi pertsona inguruk hitz egiten dute: munduko 36. hizkuntza mintzatuena da.

Eduki-taula

HistoriaAldatu

Hiztunen geografiaAldatu

Errumanierazko lurraldea
Herrialdea Hiztunak
(%)
Hiztunak
(etxeko hizkuntza)
Biztanleak
(2005)
Europa
Errumania % 91 19.736.517 21.698.181
Moldavia % 76,4 2.588.355 3.388.071
Transnistria (Ekialdeko Moldavia) % 31,9 177.050 555.500
Vojvodina (Serbia) % 1,5 29.512 2.031.992

LiteraturaAldatu

Sakontzeko, irakurri: «Errumanierazko literatura»

MoldavieraAldatu

Sakontzeko, irakurri: «Moldaviera»

Errumanieraren aldaera hori Moldaviako hizkuntza ofiziala da. Kontzeptuari eta identitateari dagokienez, ika-mikak sortzen ditu, moldaviera eta errumaniera ia gauza bera direlako: alde bakarra alfabetoa da, lehenengoak zirilikoa erabiltzen baitu Transnistrian, eta bigarrenak latinoa, Errumanian eta Moldavian.

AlfabetoaAldatu

A, a (a)

Ă, ă (ă) bokal neutroa (inglesezko "above"koa bezalakoa)

Â, â (â scris din a) /i/ eta /u/ren arteko soinua

B, b (be)

C, c (ce) a, o eta u bokalean aurretik, euskal k bezalakoa; e eta i-ren aurretik, euskal tx bezalakoa

D, d (de)

E, e (e)

F, f (fe / ef)

G, g (ghe / ge)

H, h (ha / haș)

I, i (i)

Î, î (î scris din i) /i/ eta /u/ren arteko soinua

J, j (je) frantses j bezalakoa

K, k (ka de la kilogram)

L, l (le / el)

M, m (me / em)

N, n (ne / en)

O, o (o)

P, p (pe)

Q (chiu)

R, r, (re / er)

S, s (se / es) euskal zeta bezalakoa

Ș, ș (șe) euskal ixa bezalakoa

T, t (te)

Ț, ț (țe) euskal tz bezalakoa

U, u (u)

V, v (ve)

W (dublu ve)

X, x (ics) euskal ixa bezalakoa, baina "sexu", "oxigeno", "taxi" hitzetan

Y (i grec) maileguetan baino ez, eta jatorrizko hizkuntzetan bezala ahoskatua

Z, z (ze / zet) zubererazko zeta, "plazer" hitzean, edo frantsesezko eta ingelesezko esea, "rose" hitzean bezala

EgituraAldatu

Errumanierazko hitzen % 75-85 latinetik etorritakoak dira eta gaur egungo hizkuntzaren ia % 40 italieratiko eta frantsesetiko maileguak dira, bereziki XIX. mendean hartuak.

Halaber, hiztegiaren zati txiki bat eslaviar jatorrikoa da.

Ikus, gaineraAldatu

Kanpo loturakAldatu

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Errumaniera  
Hizkuntza honek bere Wikipedia du: Bisita ezazu.