Al-Andaluseko valierria

Al-Andaluseko valierria, Kordobako valierria edo Kordobako menpeko Emirerria, 711 eta 756. urteen arteko Al-Andaluseko historiaren izendapenak dira, baita berau gobernatzen zuen erakunde politikoarenak ere. Valierriko edo emirerriko hiriburua Kordoba zen.

Al-Andaluseko valierria
711 – 756
Valierria

Al-Andaluseko valierriko bandera

Al-Andaluseko valierriko armarria

Map Iberian Peninsula 750-es.svg
Al-Andalus, ca. 750
Geografia
Hiriburua Kordoba
Kultura
Hizkuntza(k) Andalustar arabiera
Erlijioa Islam
Historia
Aurrekoa
Leovigild CNG 97-722237 (obverse).jpgBisigodoen Erresuma
Ondorengoa
Kordobako emirerriaUmayyad Flag.svg

Iberiar penintsula konkistatu ondoren, musulmanek bisigodoen antzinako erresuma valierri bilakatu zuten. Vali (gobernadore) batek gobernatutako lurraldea Damaskoko Kalifa-herriaren menpe izan zen, zehazki, Ifrikija deituriko Maghrebeko gune politikoaren menpekoa, hiriburua Kairuanen (egungo Tunisian) zuena.[1]

Garai honetan, barne arazo nagusia, arabiar jatorriko konkistatzaileen eta berbereen arteko gatazka izan zen, arabiarren aldeko konkistatutako lurren banaketa ezberdinagatik.

Emirerriaren independentziaAldatu

VIII. mendearen erdialdean, Abbastar Iraultzak Marwan II.a Damaskoko azken omeiatar kalifa eta bere familia hil zituen. Abd ar-Rahman printze gazteak baino ez zuen ihes egin. Hau, lehenik, Afrikako iparraldean babestu zen, eta, ondoren, penintsulara pasa zen, non, gailendu ondoren, 756an bere burua emir aldarrikatu zen.[2] Titulu honek, abbastar kalifekiko independentzia politikoa suposatzen zuen (kalifa-herriko hiriburua Bagdadera eraman zutenak), euren autoritate erlijiosoa onartzen zuen arren.

Valierri garaian, al-Andalusek kanpo arazoei aurre egin behar izan zien: iparraldeko penintsulako kristauak Zamoraraino zabaldu ziren eta frankoek Girona eta Bartzelona konkistatu zituzten, Pirinioen hegoaldean mugako marka edo probintzia bat ezarri zutenak. Gainera, barne arazoak egon ziren, islamera berriko bihurtutakoen (muladi izenekoak) matxinadek eragindakoak, zerga gutxiago ordaintzen zituzten musulmanen konkistatzaileekiko diskriminatuak sentitzen baitziren.

Valien zerrendaAldatu

Al Andaluseko historia
Musulmanen konkista (711-732)
Kordobako Omeiatarrak (756-1031)
Lehenengo taifa aldia (1009-1106)
Almorabideen agintea (1085-1145)
Bigarren taifa aldia (1140-1203)
Almohade Kaliferria (1147-1238)
Hirugarren taifa aldia (1232-1287)
Granadako Emirerria (1238-1492)

ErreferentziakAldatu

  1. Viguera, María Jesús. (2002). Juan Carrasco, Josep Maria Salrach, Julio Valdeón & María Jesús Viguera ed. Historia de las Españas medievales. Barcelona: Crítica, 21-24 or. ISBN 84-8432-300-5.
  2. Azizur Rahman, Syed. (2001). The Story of Islamic Spain. Goodword Books, 129 or. ISBN 978-81-87570-57-8.

Kanpo estekakAldatu