Ireki menu nagusia

Almorabideak[1] (amazigeraz: ⵉⵎⵕⴰⴱⴹⴻⵏ Imṛabḍen, arabieraz: المرابطون‎ Al-Murābiṭūn, sing. مرابط Murabiteuskaraz "marabutak"[2]) Saharan sortutako monje-soldaduak dira. Almorabideek Islamaren interpretazio fundamentalista erabili zuten XI eta XII. mendeetan Mauritania, Mendebaldeko Sahara, Maroko eta Iberiar penintsulako hegoaldea kontrolatzen zuten inperioa izateko.

Almorabideen leinua
ⵉⵎⵕⴰⴱⴹⴻⵏ / Imṛabḍen
المرابطون / Al-Murābiṭūn
1040 – 1147
Monarkia
Almoravid Empire.png
Almorabideen inperioa
Geografia
Hiriburuak Aghmat (1040–1062)
Marrakex (1062–1147)
Azalera 3300000 km²
Kultura
Erlijioa Sunitar Islama
Historia
Aurrekoak
Flag of None.svgTaifa
Flag of None.svgBarghawata konfederazioa
Flag of None.svgZenata Erresumak
Ondorengoak
Almohadeen KaliferriaFlag of Morocco 1147 1269.svg
TaifaFlag of None.svg

HistoriaAldatu

Almorabideak Ghanako Inperioaren iparraldeko mugatik at zegoen Sanhaya konfederazioan sortuak ziren. Bertako Gudala tribuko Yahia Ben Ibrahim Al Gudali buruzagiak 1040 inguruan eskatu zion Abdullah Ben Yasin Al Gazuliri tribua ortodoxiara itzultzea. Honek sunnismo eta maliki predikatu zituen berebere tribuetan, Tidran monje-soldaduez beteriko monasterioa sortuz.

Abdullahek lamtuna tribuko buruzagia zen Yahia Ben Omarren laguntzari esker mugimendu militarra sortu zuen. 1085ean Alfontso VI.a Gaztelakoak Toledo hartu eta taifetan banatutako andalustarrek almorabideen laguntza eskatu zuten.

Iberiar penintsularen egoera ikustean, almorabideek konkistari ekitea erabaki zuten. 1086an Zalacako guduan Alfontso VI.a mendean hartu bazuten ere ezin izan zuten Toledo konkistatu.

Yusuf ibn Tashfin orduan Bagdadeko kalifak "Amir al-Mu'minin" edo أمير المؤمنين (euskaraz: "Fededunen komandantea") izendatua izan zen, almorabideen inperioaren gehiengo hedapena lortuz. Yusuf hil ondoren, ez zituzten lehen izandako indarrak mantendu eta berriro 1119 eta 1121an penintsula konkistatu behar izan zuten.

1147an Marrakech bere hiriburua galdu zuten almohadeen eskuetan, almorabideen bukaera adieraziz. Hala ere, almorabideak ziren Banu Ghaniyak Balear Uharteetan eta Tunisian borrokatzen jarraitu zuten.

BuruzagiakAldatu

ErreferentziakAldatu

BibliografiaAldatu

  • Jacinto Bosch eta Emilio Molina: "Los almorávides". Granadako Unibertsitatea, 1990 ISBN 84-338-1069-3
  • Jacinto Bosch: "El siglo XI en Al-Andalus: Aspectos políticos y sociales. Estado de la cuestión y perspectivas", 1981, ISBN 84-7472-029-X
  • Francisco Codera: "Decadencia y desaparición de los almorávides en España". Valentzia: Librerías París-Valencia, 2004. ISBN 84-8339-297-6
  • Thomas F. Glick: "Islamic And Christian Spain in the Early Middle Ages". (2005) Brill Academic Publishers
  • John Mercer: "Spanish Sahara", George Allen & Unwin Ltd, Londres, 1976, ISBN 0-04-966013-6
  • Roger Le Tourneau: "North Africa to the Sixteenth Century", Cambridge University Press, 1970, ISBN 0-521-07601-3