1979ko Nafarroako Parlamenturako hauteskundeak

Flag of Navarre.svg
1983
1979ko Nafarroako Parlamenturako
hauteskundeak
Nafarroako Parlamentuko 70 eserlekuak
1979ko apirilaren 3a
Hautesleak 365.080
Parte-hartzea
%70,76
258.319
Union de Centro Democratico (logo).svg
JIdelBurgo.jpg
Zentro Demokratikoaren Batasuna
Jaime Ignacio del Burgo
Bozak 68 040
Eserlekuak 20
%26,8
Logotipo PSE-EE.svg
Euskadiko Alderdi Sozialista
Jesús Malón
Bozak 48 289
Eserlekuak 15
%19,02
Logo UPN.svg
Nafar Herriaren Batasuna
Jesús Aizpún
Bozak 40 764
Eserlekuak 13
%16,06
Batasuna.svg
Herri Batasuna
Ángel García de Dios
Bozak 28 244
Eserlekuak 9
%11,12
Merindadeetako Hautes Elkarteak
→ Koalizioa: HB-EE-EMK-Independenteak
Jesús Bueno
Bozak 17 282
Eserlekuak 7
%6,81
Eusko Jeltzaleak
→ Koalizioa: EAJ-EE-ESEI-PTE
Manuel de Irujo
Bozak 12 845
Eserlekuak 3
%5,06
Partido Carlista logo.svg
Euskalherriko Karlista Alderdia
Mariano Zufia
Bozak 12 165
Eserlekuak 1
%4,79
Ezkerreko Nafar Batasuna (UNAI)
→ Koalizioa: EIA-EMK-OIC-ORT
Jose Miguel Ibarrola
Bozak 7 419
Eserlekuak 1
%2,92
Nafar Independente Foralak
Jesus Ezponda Garaikoetxea
Bozak 3 729
Eserlekuak 1
%1,47
Nafarroako Parlamentuaren osaera
NavarreParliamentDiagram1979.svg
Lehendakaria
hauteskundeen aurretik:
Hautaturiko Lehendakaria:
- Jaime Ignacio del Burgo
UCD
Nafarroako Parlamenturako 
hauteskundeak
White dot.svg  1979 (irabazlea: Jaime Ignacio del Burgo)
White dot.svg  1983 (irabazlea: Gabriel Urralburu)
White dot.svg  1987 (irabazlea: Gabriel Urralburu)
White dot.svg  1991 (irabazlea: Juan Cruz Alli)
White dot.svg  1995 (irabazlea: Miguel Sanz)
White dot.svg  1999 (irabazlea: Miguel Sanz)
White dot.svg  2003 (irabazlea: Miguel Sanz)
White dot.svg  2007 (irabazlea: Miguel Sanz)
White dot.svg  2011 (irabazlea: Yolanda Barcina)
White dot.svg  2015 (irabazlea: José Javier Esparza)
White dot.svg  2019 (irabazlea: José Javier Esparza)

1979ko Nafarroako Parlamenturako hauteskundeak urte horretako apirilaren 3an ospatu ziren. Hauek izan ziren frankismoaz geroztik Nafarroako Parlamenturako lehenengo hauteskundeak, eta 70 parlamentari hautatu ziren (hurrengo hauteskundeetan baino 20 gehiago). Hauteskunde hauen ondoren, 1982an, Nafarroako Foru Hobekuntza onartu zen.

Hauteskunde sistemaAldatu

121/1979 Errege Dekretuaren bidez Parlamenturako lehenengo hauteskundeetarako hauteskunde sistema zehaztu zen.[1] Sistema hori Nafarroako Foru Aldundiko lehendakari ordeak (Amadeo Marco) Espainiako presidentearekin (Adolfo Suárez) eta Barne Ministroarekin (Rodolfo Martín Villa) adostu zuen.[2] Parlamentariak sufragio unibertsal eta zuzenaren bidez hautatu ziren, eta guztira 70 parlamentarik osatu zuten Parlamentua.[1]

Lehenengo hauteskundeetarako, Nafarroa sei hauteskunde barrutitan banatu zen (bat merindade bakoitzeko Iruñeko merindadean izan ezik): Tuterako merindadea, Lizarrako merindadea, Zangozako merindadea, Erriberriko merindadea, Iruñeko udalerria eta gainerako Iruñeko merindadea. Barruti bakoitzari gutxienez bost parlamentari zegozkion, eta gainerako 40 parlamentariak barruti bakoitzaren biztanleriaren arabera proportzionalki banatu ziren.[1] Horrela, eserlekuen banaketa ondorengoa izan zen: 10 Lizarrarentzat, 9 Erriberrirentzat, 18 Iruñearentzat, 13 Iruñeako merindadearentzat, 9 Zangozarentzat eta 11 Tuterarentzat.

Barruti bakoitzean boto gehien lortu zituzten 6 hautagaiak eta Tuteran sostengu gehieneko bi hautagaiak izan ziren foru ahaldun berriak eta Nafarroako Gobernua hautatzeko arduradunak.[1] Hauteskunde sistema hori ez da inoiz berriz erabili Nafarroako hauteskundeetan.

Emaitza ofizialakAldatu

  1979ko Nafarroako Parlamenturako hauteskundeak[3]

Alderdia Botoak % Eserlekuak +/-
Zentro Demokratikoaren Batasuna (UCD) 68.040 26,80 20 20
Euskadiko Alderdi Sozialista (PSE-PSOE) 48.289 19,02 15 15
Nafar Herriaren Batasuna (UPN) 40.764 16,06 13 13
Herri Batasuna (HB) 28.244 11,12 9 9
Agrupaciones Electorales de Merindad (Amaiur) 17.282 6,81 7 7
Eusko Jeltzaleak (EJ) 12.845 5,06 3 3
Euskal Herriko Karlista Alderdia (EKA) 12.165 4,79 1 1
Unión Navarra de Izquierdas (UNAI) 7.419 2,92 1 1
Agrupación Electoral Independientes Forales Navarros (IFN) 3.729 1.47 1 1
Besteak 15.100 5,95 0  
Baliogabeak 3.399 0,93 N/A
Zuriak 1.043 0,29 N/A

Lehendabiziko hauteskunde hauetan, 365.080 nafarretatik 258.330ek bozkatu zuten (%70,76a), hau da, 106.749 abstentzioak izan ziren (%29,24a). 7 ahaldun nagusiek osatu zuten Nafarroako Gobernua (4 UCDkoak, eta PSOE, HB eta AEMko bana). Jaime Ignacio Del Burgo Tajadura UCDko zerrendaburua lehendakari bihurtu zen. 1980an ustelkeria eskandalu bat izan zela eta dimititu zuen, eta Juan Manuel Arzak (UCD) hartu zuen bere lekua. Legealdi honetan 1982ko Nafarroako Forua Berrezarri eta Hobetzeari buruzko Lege Organikoa onartu zen.

ErreferentziakAldatu