Zuasti (Longida)

Longidako herri hustua, Nafarroa Garaian
Artikulu hau Longidako herri hustuari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Zuasti (argipena)».

Zuasti[1][a] —edo, izen bereko beste herrietatik bereizteko, Zuasti Longida[b] Longida udalerriko herri hustu bat da, Euskal Herriko Nafarroa Garaia lurraldean kokatuta, Pirinioaurrea eskualdean.

Zuasti
 Nafarroa GaraiaEuskal Herria
Zuasti 21-2-16.jpg
Kokapena
Herrialdea Nafarroa Garaia
EskualdeaPirinioaurrea
UdalerriaLongida
Administrazioa
Motaherri hustu
Izen ofizialaZuasti de Lónguida/Zuasti-Longida
Posta kodea31481
Herritarrazuastiar
Geografia
Koordenatuak42°46′03″N 1°24′02″W / 42.76746716°N 1.40053384°W / 42.76746716; -1.4005338442°46′03″N 1°24′02″W / 42.76746716°N 1.40053384°W / 42.76746716; -1.40053384
Garaiera475 metro
Distantzia25,9 km (Iruñetik)
Demografia

1850n jada despopulatu bezala agertzen zen. Bere lurrak Longidako Udalara pasa ziren.

Bertako biztanleak zuastiarrak ziren.

IzenaAldatu

Zuasti toponimoa hainbat modutan agertu da historian zehar:[2]

  • Çuaçti (1257)
  • Çuazti (1268)
  • Suasti (1279)
  • Çuazti (1366)
  • Çoazti (1529)
  • Çuasti (1671)
  • Zuasti (1802)
  • Zuasti (1945)

GeografiaAldatu

Zuasti Longida ibarran dago.

Inguru naturala eta kokapenaAldatu

Pirinioaurrean kokatua, lurra hautsia eta uhindua da, baina, oro har, ez du goragune handirik. Iparraldea menditsuena da, eta hegoaldea nekazaritzakoa. Ibaien pasabidean zehar, alubioien terraza-maila batzuk mailakatuta daude. Mendilerroen oinean ere higadura-glazis zabalak daude. Irati eta Erro ibaiek ibarra sortu zituen.

KlimaAldatu

Longidak klima azpimediterraneoa dauka. Urteko batez besteko tenperatura 10 eta 13 gradu artekoa da (altueraren arabera aldatzen da), eta prezipitazioak 800 eta 1.000mm bitartekoak (ugariagoak udaberrian eta udazkenean. Urteroko egun euritsuak 80 dira batez beste eta 100 baino gehiago herriko gunerik menditsuenetan.

Jatorrizko landaredia asko gutxitu da gizakiaren eragina dela eta, gaur egun 180 hektarea haritz inguru baino ez dira geratzen. Pinuek 441 hektarea hartzen dituzte, gehienak Austriatik ekarritako pinu lariziar birlandatuak dira baina berezko pinuren bat ere gordetzen da. Birlandatutako pinuak, Urrozgoiti, Ulibeiti, Zarikieta eta Rala herrietan izaten dira, batez ere.

Estazio meteorologikoakAldatu

      Datu klimatikoak (Agoitz, 1993-2020)      
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Erregistraturiko tenperatura maximoa (°C) 17.5 22.0 25.0 29.0 35.0 40.0 40.0 40.0 36.0 30.0 23.0 17.0 40.0
Batez besteko tenperatura maximoa (°C) 8.9 10.5 14.3 16.7 20.9 25.8 28.5 28.6 24.0 19.1 12.3 9.1 18.2
Batez besteko tenperatura (ºC) 2.2 6.1 9.2 11.5 15.2 19.5 21.8 21.9 17.9 14.0 8.5 5.4 13.0
Batez besteko tenperatura minimoa (°C) 1.5 1.7 4.1 6.3 9.5 13.1 15.2 15.3 11.9 8.9 4.7 1.8 7.8
Erregistraturiko tenperatura minimoa (°C) -4.0 -3.1 -1.5 0.8 3.3 7.7 10.2 10.1 6.5 2.5 -1.8 -4.0 -4.0
Pilatutako prezipitazioa (mm) 101.3 87.3 83.7 81.1 70.1 54.3 39.4 32.4 65.7 78.7 103.9 91.1 888.9
Prezipitazio maximoa 24 ordutan (mm) 70.0 44.8 46.8 67.5 50.6 57.8 58.5 90.0 107.0 82.5 45.8 86.5 107.0
Prezipitazio egunak (≥ 1 mm) 14.1 12.6 12.0 13.6 12.7 8.0 6.2 6.5 8.5 11.7 15.2 14.6 135.6
Elur egunak (≥ 1 mm) 1.4 2.4 1.6 0.3 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.1 1.2
Iturria: Nafarroako klimatologia zerbitzua[3]

HistoriaAldatu

1268ko Rediezmoaren Liburuan jasota dago oraindik, baina handik gutxira despopulatu behar izan zuten; 1427an Artiedako bizilagun batek baliatzen zuen. 1646an berriz bizi zen, su bakar batekin; 11 biztanle zituen 1786an eta 5 1824an. Jaurerria zen XVIII. mendearen bigarren erdian eta hurrengo mendearen lehen erdian.

Ondasun nabarmenakAldatu

OharrakAldatu

  1. /s̻uás̺ti/ ahoskatua (laguntza)
    Azentua: zorrotza bigarren silaban
  2. /s̻uásti lónɣ̞iða/ ahoskatua (laguntza)

ErreferentziakAldatu

  1. Euskaltzaindia: Euskal Onomastikaren Datutegia.
  2. «Zuasti- Lekuak - EODA» www.euskaltzaindia.eus (Noiz kontsultatua: 2021-08-30).
  3. Agoizko estazioko balio klimatologikoak. Nafarroako Gobernua (Noiz kontsultatua: 2020-08-24).

Ikus, gaineraAldatu

Kanpo estekakAldatu