Ireki menu nagusia

Zainzuria edo frantses-porrua barazki luzea eta haritsua da, zuri edo berde kolorekoa eta lodiera desberdinetakoa. Barazki horren asparagina izeneko substantzia gernura pasatzen delako gertatzen da hori.

Zainzuri
Asparagus plants - geograph.org.uk - 552470.jpg
Iraute egoera

Arrisku txikia (IUCN 3.1)
Sailkapen zientifikoa
ErreinuaPlantae
OrdenaAsparagales
FamiliaAsparagaceae
GeneroaAsparagus Asparagus
Espeziea Asparagus officinalis
L.
Datu orokorrak
Iturria asparagus Itzuli

Gurean, Nafarroako Erriberakoa preziatua da.

Zainzuria Afrikatik eta Ekialdetik etorritako landarea da. Duela 6.000 urte baino gehiago lantzen zuten egiptoarrek, eta horien bidez iritsi zen Greziara eta Erromara.

Elikaduraren ikuspuntutik, oso kaloria gutxi dituen janaria dugu (10-20 kcal 100 g-ko): ez du koiperik eta karbohidratoak ere gutxi, proteinetan barazki aberatsenetako bat bada ere (% 2,28). Zuntz dezente du (% 2,1), A, C eta E bitaminak ere bai, eta B taldekoetan azido foliko ugari du. Gatz mineraletan, potasioa, fosforoa, burdina eta magnesioa ditu batik bat.

Kimuek asparagina eta tironina (aminoazido usaintsu bat) dauzkate, eta, gainera, nitrogenoa, sufrea, koniferina deritzan glukosido bat, bainilina, azido sukzinikoa, azukrea, etab[1].

LaborantzaAldatu

Bi motatako esparrago freskoak daude: zuriak eta berdeak. Udaberrian eta uda-hasieran hazten dira, eta 30 cm inguru dutenean biltzen dira.

SukaldeanAldatu

 
Zainzuri berdeak beurre blanc saltsan.
 
Zainzuriak urdaiazpikoarekin.
  • Zainzuri-krema
  • Zainzuri-tortilla
  • Zainzuriak arrozarekin
  • Zainzuriak urdaiazpikoarekin

ErreferentziakAldatu

  1. Zainzuriak. Venusen belarrak, Antxon Aguirre Sorondo.

Kanpo estekakAldatu