Ireki menu nagusia

Telugua[4][5] Indian jatorria duen hizkuntza bat da, (తెలుగు) hego-erdialdeko dravidar hizkuntzen artean, zabalduenetariko bat.

Telugu
తెలుగు — తెలుగు‎ (Telugu)
Telugu speakers in India.png
Datu orokorrak
Lurralde eremua India
Hiztunak 74 milioi ama hizkuntza,[1]
Guztira 80 milioi[2]
Rankinga 14 [3]
Ofizialtasuna India
Eskualdea Andhra Pradesh, Karnataka, Tamil Nadu, Orissa, Chattisgarh, Puducherry, Andaman eta Nicobar uharteak
Araugilea Ez dago arauturik
Hizkuntza familia
giza hizkuntza
Dravidiar hizkuntzak
Informazio filologikoa
Hizkuntza-tipologia SOV hizkuntza eta hizkuntza eranskari
Kasu gramatikalak kausatiboa
Alfabetoa Telugu script Itzuli
Hizkuntza kodeak
ISO 639-1 te
ISO 639-2 tel
ISO 639-3 tel
Ethnologue tel
Glottolog telu1262
Wikipedia te

Eduki-taula

EstatusaAldatu

Hindi eta Bengalera eta gero, Indiako hirugarren hizkuntza erabiliena da[1], non gobernuak hizkuntza klasikotzat ezagutu du[6].

Telugua Indiako 22 hizkuntz ofizialetako bat da[7] Andhra Pradeshen zabalduta dago oso eta Tamil Nadun, Karnatakan, Orissan, eta Puducherryn erabilia da. Bere hiztunen hiri nagusiak Bengaluru eta Chennai dira. AEB, Malasia, Maurizio, Hegoafrika, Irlanda, Fiji, Reunion, Trinidad eta Erresuma Batuko indiar diasporan ere erabilia da.

DialektoakAldatu

Teluguak dialekto asko ditu, hona hemen[8]:

  • Berad,
  • Dasari,
  • Dommara,
  • Golari,
  • Kamathi,
  • Komtao,
  • Konda-Reddi,
  • Salewari,
  • Telangana,
  • Telugu,
  • Vijayawada,
  • Vadaga,
  • Srikakula,
  • Visakhapatnam,
  • Toorpu (Ekialdeko) Godavari,
  • Paschima (Mendebaldeko) Godavari,
  • Kandula,
  • Rayalaseema,
  • Nellooru,
  • Prakasam,
  • Guntooru,
  • Tirupati,
  • Vadari
  • Yanadi (Yenadi)

IdazkeraAldatu

BokalakAldatu

Beste hizkuntza dravida nagusiak bezala, teluguak /e/ eta /o/ laburrak ditu Indo-ariar hizkuntzetako /eː/ eta /oː/ luzeez gain.

అం అః
/a/ /ɑː/ /ɪ/ /iː/ /u/ /uː/ /ru/ /ruː/ /lu/ /luː/ /e/ /eː/ /ai/ /o/ /oː/ /au/ /um/ /aha/

KontsonanteakAldatu

Letrak sanskritoarenak bezalakoak badira ere, ahoskera ezberdina da. Bi salbuespen baino ez daude: /r/ ఱ. eta ళ /ɭ/.

క ఖ గ ఘ ఙ
చ ఛ జ ఝ ఞ
ట ఠ డ ఢ ణ
త థ ద ధ న
ప ఫ బ భ మ
య ర ల వ శ ష స హ ళ క్ష ఱ

ZenbakiakAldatu

0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10
౧౦

LiteraturaAldatu

Teluguzko literatura sei arotan banatuta dago:

-1020 Nannayya aurreko aroa
10201400 Puranas aroa
14001510 Srinatha aroa
15101600 Prabandhas aroa
16001820 Hegoaldeko aroa
1820–egun Aro modernoa

ErreferentziakAldatu

Kanpo loturakAldatu

Hizkuntza honek bere Wikipedia du: Bisita ezazu.
Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Telugu