Shoghi Effendi

Bahá'í fedearen burua 1921tik 1957ra

Shoghi Effendi Rabbani (1897ko martxoaren 1a - 1957ko azaroaren 4a), Shoghi Effendi (/ˈʃoʊɡiː ɛˈfɛndi/), izenaz ezaguna , Bahá'í fedearen burua eta zaindaria izan zen 1921etik 1957an hil zen arte. Haurtzaroa Israelgo ʻAkká hirian eman zuen. Aitona, ʻAbdu'l-Bahá, –Bahá'í fedearen sortzailearen seme nagusia eta fede horren burua 1892tik 1921an hil zen arte– arduratu zen Shoghiren heziketaz, eta bere idazkaria eta itzultzailea izan zedin prestatu zuen.

Shoghi Effendi
Shoghi Effendi2.jpg
Bizitza
Jaiotza Akre1897ko martxoaren 1a
Herrialdea  Iran
Heriotza Londres1957ko azaroaren 4a (60 urte)
Hobiratze lekua Londres
Heriotza modua berezko heriotza: Asiako Gripea
Familia
Ezkontidea(k) Rúhíyyih Khanum (en) Itzuli
Hezkuntza
Heziketa Balliol College (en) Itzuli
American University of Beirut (en) Itzuli
Hizkuntzak ingelesa
Jarduerak
Jarduerak erlijio burua, Bahá'í fedearen Zaindaria eta itzultzailea
Sinesmenak eta ideologia
Erlijioa Bahá'í fedea
Shoghiwriting.svg

'Abdu'l-Bahá hil ondoren, 1921ean, Bahá'í Komunitatearen lidergoa pertsona bakar batena izatetik administrazio sistema batera aldatu zen. Sistema horrek bi adar zituen, betearazlea eta legegilea, eta adar bakoitzean buru bat, Zaindaria eta Justizia Etxe Unibertsala, hurrenez hurren. Shoghi Effendi Zaindari izendatu zuen aitonak. Harez geroztik, fedearen hiru pertsonaia nagusien  idazteunak interpretatzeko eta erlijio horren botere legegilearen esparrua definitzeko eskumena izan zuen. Bere idazkietan pertsonaia nagusien lanei buruzko iruzkinak eta etorkizunerako zuzentarau orokorrak azaldu zituen.

Bahá'í idazkien arabera, Zaindaritza Bahá'u'lláh-ren gizonezko ondorengoen baldintzarekin izendatuak Baháʼu'lláh-ren gizonezkoen ondorengoak izan zitezen . Shoghi Effendiren heriotzaren unean, Baháʼu'lláh-ren ondorengo gizonezko guztiak bizi ziren Itun hautsitzaile izendatu zituzten "Abdu'l-Bahá edo Shoghi Effendi", eta ez zuten bizitzeko hautagai egokirik aurkitu[1][2]. Shoghi Effendi ondorengo tutore izendatu gabe hil zen, eta Justizia Etxea Unibertsala, idazkietan estalita ez dauden egoerei adjudikatzeko baimena eman zien erakunde bakarrak, iragarri zuen ezin zuela legeztatu Shoghi Effendik oinordeko bat izendatzea.   Shoghi Effendi Baháʼí Fedearen zaindari gisa aitortu zuten lehenengo eta azken pertsona izan zen.

BiografiaAldatu

Lehen urteakAldatu

Akkán jaio zen, otomandarren Akre eskualdean 1897ko martxoan, Shoghi Effendi Báb-en leinukoa zen Mirza Hadi Xirazi, bere aitaren bidez, eta Bahá'u'lláh-ren leinukoa bere ama Ḍíyá'íyyih Khanum, 'Abdu'l- Bahá-ren alaba zaharrenaren bidez.  Abdu'l-Bahá-k, hasierako prestakuntza eman zion, eta eragin handia izan zuen harengan, Shoghi Effendi haurra zelarik. Otoitzak irakatsi zizkion, eta jendaurrean otoitzak kantatzera bultzatu zuen. ʻAbdu'l-Bahák ere azpimarratu zuen jendeak haurrari "Shoghi Effendi" (Shoghi jauna) deitu behar ziotela, eta ez Shoghi besterik gabe, harenganako errespetu marka gisa.[3]    

Haur txikia zenetik, Bahá’í-ek Akkan bizi zuten egoera lazgarriaren ondorioak pairatu behar izan zituen. Alde batetik, Mírzá Muhammad ʻAlí-k ʻAbdu’l Bahá-ri eragindako erasoak; eta bestetik, mutil gaztea zelarik, jakin izan zuen Abdul Hamid II (1876-1909 erreinatua) sultanak  ʻAbdu'l-Bahá Afrikako iparraldeko basamortuetara erbesteratu nahi zuela. Bahá’í-en artean ere egoera ez zen ona, Shoghi Effendiri ohartarazi zioten kaferik edan ez zezan edozein etxetan, pozoitu egingo ote zuten beldurrez.[3]

ʻAbdu'l-Bahá-ren biloba zaharrena zenez, txikitatik Shoghi Effendik harreman berezia izan zuen aitonarekin. Kontakizun baten arabera, Shoghi Effendik bost urte besterik ez zituenean, tematu zen aitonak lauzatxo bat idatz ziezaion, ʻAbdu'l-Bahá-k ohi zuen bezala". Eta honako hau idatzi zuen bilobarentzat:

Bera da Jainkoa! Ene Shoghi, ez dut hitz egiteko tarterik, utz nazazu bakarrik! Idazteko esan didazu, idatzi dut. Zer egin nezaken bestela? Orain ez duzu irakurtzeko eta idazteko garaia. Saltoka eta Ene Jainkoa! kantatzeko garaia duzu. Beraz, ikas itzazu Edertasun Bedeinkatuaren otoitzak eta kanta itzazu entzun ditzadan. Izan ere, ez dago beste ezertarako tarterik.[4]

Harez geroztik, Shoghi Effendik, hainbat otoitz buruz ikasi eta ahal bezain ozen kantatzen zituen. Etxekoek ʻAbdu'l-Bahá-ri haurra isilarazteko eskatu zioten, baina hark ez zien kasurik egin, antza.[4]

IkasketakAldatu

 
Shoghi Effendi 1905. urtean.


ZaindaritzaAldatu


EzkontzaAldatu


Ustekabeko heriotzaAldatu


Itzulpenak eta idazlanakAldatu

OndoregotzaAldatu

ErreferentziakAldatu

  1. (Ingelesez) Universal House of Justice.. (). Messages from the Universal House of Justice, 1963-1986 : the third epoch of the formative age. Baha'i Publishing Trust ISBN 0-87743-239-2 PMC 35593477 . Noiz kontsultatua: 2020-03-22.
  2. (Ingelesez) Smith, Peter, 1947 November 27-. (). A concise encyclopedia of the Baha'i faith. Oneworld ISBN 1-85168-184-1 PMC 42912735 . Noiz kontsultatua: 2020-03-22.
  3. a b (Ingelesez) Bergsmo, M.. (1991). «The life of Shoghi Effendi (Shoghi Effendiren bizitza)» Studying the Writings of Shoghi Effendi. George Ronald.
  4. a b (Ingelesez) Rabbani, Ruhiyyih. (2000). The Priceless Pearl. London UK: Bahá'í Publishing Trust, 8 or. ISBN 978-1-870989-91-6.

Ikus, gaineraAldatu

Kanpo estekakAldatu