Ireki menu nagusia

Olaberria, Gipuzkoako hegoaldeko udalerri bat da, Goierri eskualdean. 945 biztanle zituen 2016. urtean, eta 6,92 km2.

Olaberria
 Gipuzkoa, Euskal Herria
Olaberria, Gipuzkoa, Euskal Herria.jpg
Herrigunea eta biribilgunea.

Olaberriko bandera

Olaberriko armarria

Administrazioa
Estatua Espainia
Erkidegoa Euskal Autonomia Erkidegoa
Lurraldea Gipuzkoa
Eskualdea Goierri
Izen ofiziala Olaberria
Alkatea D. Jokin Garmendia Asurabarrena Itzuli
Posta kodea 20212
INE kodea 20058
Herritarra olaberritar
Kokapena
Koordenatuak 43° 01′ 37″ N, 2° 12′ 13″ W / 43.0269276°N,2.2036619°W / 43.0269276; -2.2036619Koordenatuak: 43° 01′ 37″ N, 2° 12′ 13″ W / 43.0269276°N,2.2036619°W / 43.0269276; -2.2036619
Olaberria hemen kokatua: Gipuzkoa
Olaberria
Olaberria
Olaberria (Gipuzkoa)
Openstreetmap logo.svg Ikusi OpenStreetMapen
Azalera 6,92 km2
Garaiera 342 metro
Distantzia 45 km Donostiara
Demografia
Biztanleria 945 biztanle (2016)
(Green Arrow Up.svg 10)
% 50,97 Twemoji 1f6b9.svg  Twemoji 1f6ba.svg % 49,03
Dentsitatea 136,56 biztanle/km²
Hazkundea
(2003-2013)[1]
Green Arrow Up.svg% 4,67
Zahartze tasa[1] % 20,39
Ugalkortasun tasa[1] ‰ 38,67
Ekonomia
Jarduera tasa[1] % 77,36 (2011)
Genero desoreka[1] % 6,36 (2011)
Langabezia erregistratua[1] % 9,83 (2013)
Kultura
Euskaldunak[1] % 50,87 (2010)
Euskararen erabilera[2] % 18,9 (2011)
Datu gehigarriak
Sorrera 1804. urtea
Webgunea http://www.olaberrikoudala.com/

Udalerria bata bestearegandik urrunduak dauden bi guneez osatua dago, mendi kaskoan, jatorrizko landa eremuko herrigunea, eta behealdean, N-1 errepide alboan industria eremuko Ihurre langile klaseko auzoa.

Bi guneakAldatu

Gaur egun, bi gunez osatutako udalerria da, biak ere nortasun eta klase sozial esberdinekoak:

  • Lehena, mendi kaskoan eta landa eremuan, jatorriz baserri giroko herrigunea, bertan eliza eta udala daude, eta 1990eko hamarkadatik aurrera maila ekonomiko oparoko etxebizitza unifamiliarrak ere eraiki dira, nagusiki bertako giro lasai eta atsegina dela eta, bai eta Goierri inguruko ikuspegi ederrak daudelako.
  • Bigarrena, Ihurre auzoa edo gunea, N-1 errepidearen alboan eta Beasain eta Idiazabal udalerrien artean kokatua, jatorriz bertan baserriak egon arren, 1960ko hamarkadaren hasieran langile klaseko jendearen etorrerarekin osatua, horietako asko Nafarroa Garaikoak eta Espainiako hainbat lurraldetatik etorriak, nagusiki bertan dagoen Aristrain altzairutegian (Arcelor Mittal) lan egitera, horregatik auzo honen zati handi bat osatzen duten langile etxebizita blokeei Goierrin "Aristrainen etxeak" deitzen zaie, enpresak bere langileen bizileku izan zitezen eraiki baizituen. Aristrainez gain, hainbat industria, lantegi eta merkatal-gune ere badaude.

GeografiaAldatu

Olaberria Beasainek, Lazkaok eta Ordiziak osatzen duten hirigunearen hego-mendebaldean dago kokaturik, Donostia eta Gasteiz lotzen dituen N-1 errepideak eta Beasain Zumarragarekin lotzen duen GI-632 errepideak bat egiten duten tokitik hurbil. 300 metro inguruko garaiera duen muinotxo baten gainean dago. Muinoak Oria ibaia du iparraldean, eta ekialde zein mendebaldean Oriaren bi ibaiadarrek inguratzen dute. Hegoalderantz muinoak Atxartiko Gainaren mendilerroarekin egiten du bat.

MugakAldatu

AuzoakAldatu

  • Aranguren
  • Errekalde
  • Gainera

HistoriaAldatu

Erdi Aroan, Areriako Bailararen barruan zegoen lurralde hau, orduko Lazkao, Gabiria, Zumarraga, Ezkio-Itsaso eta Arriaran (Beasain) herrixkekin batera. Garai hartan, Zeba izen zaharra zuen; izan ere, Olaberria izenak aurrekoa ordezkatu zuen XV. mendearen bigarren erdialdean.

1804ko urriaren 15ean herria ofizialki Lazkaotik banandu zen.

DemografiaAldatu

XX. mendearen lehen erdialdean biztanle kopuru egonkorra mantendu ondoren, 1950eko eta 1960ko hamarkadetan Olaberriak hirukoiztu egin zuen populazioa, 1.500 biztanle inguru ere izan zituen. Ordutik aurrera gainbehera hasi zen eta XX. mendearen bukaerarako 900 biztanle inguru zituen. XXI. mendearen hasieran hazkundeari ekin zion berriro.

Olaberriko biztanleria
 

PolitikaAldatu

2011ko udal hauteskundeakAldatu

2011ko maiatzaren 22ko hauteskundeetako emaitzen ondorioz Olaberriko alkatea OEO taldeko Jokin Garmendia Asurabarrena da.

Olaberriako udalbatza

Alderdia

2011ko maiatzaren 22

Zinegotziak Boto kopurua
OEO (Independienteak)
4 / 7
230 (% 40,71)
Bildu
2 / 7
135 (% 23,89)
OHE (Independienteak)
1 / 7
106 (% 18,76)
Euzko Alderdi Jeltzalea (EAJ)
0 / 7
50 (% 8,85)
Datuen iturria: Hauteskundeen emaitzak euskadi.net webgunean

AlkateakAldatu

Alkatea Agintaldia Alderdia
Txomin Mendoza Perez 1999-2011
2003-2007
2007-
OEO
Jokin Garmendia Asurabarrena 2011- OEO

EuskaraAldatu

Olaberriko Pedro Aranbururen[3] testigantza, herriaren, eskolaren eta doktrinaren ingurukoa. Euskal Herriko Ahotsak[4][5] proiekturako egindako elkarrizketa, ahozko ondarea jaso eta zabaltzeko.

Gipuzkeraren[6] aldaera bat da Olaberriko euskara, zehazki, sartaldeko gipuzkeran[7] katalogaturik dagoen Goierriko euskara[8] da herrian hitz egiten dena. Datuen arabera, herriko euskaldunak %50.87 dira, eta euskararen erabilera %18.9 da.

Sakontzeko, irakurri: «Goierriko hizkera»

Ondasun nabarmenakAldatu

Olaberritar ospetsuakAldatu

Ikus, gaineraAldatu

ErreferentziakAldatu

  1. a b c d e f g   Euskal Herriari Begira Udalbiltza .
  2.   «UEMA-Atlasa» Euskararen erabilera (UEMA) .
  3.   «Aranburu Jauregi, Pedro - Ahotsak.eus» ahotsak.eus . Noiz kontsultatua: 2018-09-27 .
  4.   «Ahotsak.eus, Euskal Herriko hizkerak eta ahozko ondarea» www.ahotsak.eus . Noiz kontsultatua: 2018-09-27 .
  5.   «Dotrina ikasgai nagusi - Ahotsak.eus» ahotsak.eus . Noiz kontsultatua: 2018-09-27 .
  6.   «Erdialdekoa - Gipuzkera - Ahotsak.eus» ahotsak.eus . Noiz kontsultatua: 2018-09-12 .
  7.   «Sartaldekoa (G) - Ahotsak.eus» ahotsak.eus . Noiz kontsultatua: 2018-09-12 .
  8.   «Goierrikoa - Ahotsak.eus» ahotsak.eus . Noiz kontsultatua: 2018-09-12 .

Kanpo loturakAldatu

Euskarazko Wikipedian bada atari bat, gai hau duena:
Gipuzkoa
Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Olaberria