Hipertentsio

Hipertentsioa gaixotasun kronikoa da, non tentsio arteriala igotzen den balore normaletatik gora: 140 mmHg-tik (sistolikoa) eta 90 mmHg-etik (diastolikoa) gora.

Hipertentsioa

Grade 1 hypertension.jpg

Maila 1-eko hipertentsioa neurtzen duen esfigmomanometro bat
Deskribapena
Mota gaixotasun baskularra, artery disease (en) Itzuli, zantzu klinikoa
hypertension (en) Itzuli
Espezialitatea familia-medikuntza
Sortzen du bihotz-gutxiegitasuna
Asoziazio genetikoa LRRC7 (en) Itzuli, MYO1D (en) Itzuli, PAX5 (en) Itzuli, HH (en) Itzuli, PLCE1 (en) Itzuli, MOV10 (en) Itzuli, SLC39A8 (en) Itzuli, UMOD (en) Itzuli, MSRA (en) Itzuli, CACNB2 (en) Itzuli eta ATP2B1 (en) Itzuli
Tratamendua
Erabil daitezkeen botikak valsartan (en) Itzuli, cyclothiazide (en) Itzuli, benazepril (en) Itzuli, furosemida, nadolol (en) Itzuli, carvedilol (en) Itzuli, hydrochlorothiazide (en) Itzuli, Fosinopril (en) Itzuli, Nifedipino, spironolactone (en) Itzuli, bisoprolol (en) Itzuli, terazosin (en) Itzuli, prazosin (en) Itzuli, verapamil (en) Itzuli, minoxidil (en) Itzuli, hydroflumethiazide (en) Itzuli, penbutolol (en) Itzuli, clonidine (en) Itzuli, hydralazine (en) Itzuli, indapamide (en) Itzuli, amlodipine (en) Itzuli, ramipril (en) Itzuli, guanethidine (en) Itzuli, propranolol (en) Itzuli, diltiazem (en) Itzuli, lisinopril (en) Itzuli, azido etakriniko, carteolol (en) Itzuli, trandolapril (en) Itzuli, methyclothiazide (en) Itzuli, mibefradil (en) Itzuli, phentolamine (en) Itzuli, irbesartan (en) Itzuli, benzthiazide (en) Itzuli, bumetanida, atenolol (en) Itzuli, metolazone (en) Itzuli, bendroflumethiazide (en) Itzuli, pindolol (en) Itzuli, triamterene (en) Itzuli, esmolol (en) Itzuli, guanadrel (en) Itzuli, perindopril (en) Itzuli, trichlormethiazide (en) Itzuli, bepridil (en) Itzuli, mecamylamine (en) Itzuli, amiloride (en) Itzuli, labetalol (en) Itzuli, nicardipine (en) Itzuli, isradipine (en) Itzuli, quinapril (en) Itzuli, phenoxybenzamine (en) Itzuli, olmesartan (en) Itzuli, deserpidine (en) Itzuli, methyldopa (en) Itzuli, felodipine (en) Itzuli, doxazosin (en) Itzuli, (S)-(−)-timolol (en) Itzuli, polythiazide (en) Itzuli, candesartan (en) Itzuli, enalapril (en) Itzuli, chlorothiazide (en) Itzuli, quinethazone (en) Itzuli, acebutolol (en) Itzuli, erreserpina, guanfacine (en) Itzuli, betaxolol (en) Itzuli, (RS)-metoprolol (en) Itzuli, moexipril (en) Itzuli, nisoldipine (en) Itzuli, guanabenz (en) Itzuli, losartan (en) Itzuli, chlorthalidone (en) Itzuli, eprosartan (en) Itzuli, Captopril, telmisartan (en) Itzuli, clonidine hydrochloride (en) Itzuli, Q10 koentzima, carteolol hydrochloride (en) Itzuli, torasemida, sodio etakrinatoa, Hydrochlorothiazide / Spironolactone (en) Itzuli, atenolol/chlorthalidone (en) Itzuli, Hydrochlorothiazide / Triamterene (en) Itzuli, Hydrochlorothiazide / Lisinopril (en) Itzuli, candesartan / Hydrochlorothiazide (en) Itzuli, dabigatran etexilate (en) Itzuli, Hydrochlorothiazide / valsartan (en) Itzuli, Eplerenone (en) Itzuli, aliskiren (en) Itzuli, ezetimibe / Simvastatin (en) Itzuli, Hydrochlorothiazide / Losartan (en) Itzuli, Bisoprolol / Hydrochlorothiazide (en) Itzuli, Amlodipine / benazepril (en) Itzuli, Amlodipine / atorvastatin (en) Itzuli, rivaroxaban (en) Itzuli, lisinopril dihydrate (en) Itzuli, nebivolol (en) Itzuli, amlodipine/valsartan (en) Itzuli, Telmisartan/hydrochlorothiazide (en) Itzuli, irbesartan / hydrochlorothiazide (en) Itzuli, LCZ696 (en) Itzuli eta Enalapril / Hydrochlorothiazide (en) Itzuli
Identifikatzaileak
GNS-10-MK I10,I11,I12,
I13,I15
GNS-9-MK 401
GNS-10 I10,I11,I12,
I13,I15
GNS-9 401
OMIM 145500
DiseasesDB 6330
MedlinePlus 000468
eMedicine med/1106 ped/1097 emerg/267
MeSH D006973D006973
Disease Ontology ID DOID:10763 eta DOID:10763
Ohar medikoa
Oharra: Wikipediak ez du mediku aholkurik ematen. Tratamendua behar duzula uste baduzu, jo ezazu sendagilearengana.

Hipertentsioa lehen mailakoa edo bigarren mailakoa izan daiteke. Lehen kasua, arruntena izan ohi dena (kasuen %90-95), etiologia ezezagunekoa da, hau da, ez dira arrazoiak ezagutzen eta genetikoa dela onartzen da. Bestea aldiz, gaixotasun endokrino, baskular, giltzurrunekoek edo zenbait sendagaik eragindakoa da. Farmako hauen artean sinpatikomimetikoak, estrogenoak eta ziklosporina daude besteak beste.

Honetaz gain, hipertentsioa kontsultakoa edo haurdunaldikoa ere izan daiteke. Kontsultako hipertentsioan gaixoaren presio arteriala igo egiten da medikuaren kontsultara joaten denean urduri jartzen delako. Kasu hauetan neurketak etxean egin beharko ditu gaixoak, hainbat aldiz egunean. Haurdunaldikoan, presio arteriala haurdunaldian bakarrik igotzen da. Hala ere, hau kontrolatu beharrekoa da.

SailkapenaAldatu

Hipertentsioa hainbat taldetan sailkatzen da larritasunaren arabera:

Hipertentsioa presio arterialaren arabera
Sailkapena Presio sistolikoa (mmHg) Presio diastolikoa (mmHg)
Normala
120-130
80-84
Aurrehipertentsioa
130-140
85-89
I. gradukoa
140-160
90-99
II. gradukoa
160-180
100-109
III. gradukoa
>180
>110

Arrisku faktoreakAldatu

Eragileen artean hauexek daude:

Hipertentsioak ez du inolako sintomarik. Kasu batzuetan zefalea agertzen da, baina hau oso inespezifikoa da. Gehienetan konplikazioak izaten dira bere diagnostikorako giltzarria. Horregatik, adin batetik aurrera hipertentsioa kontrolatu egin behar da konplikazio hauek agertu aurretik.

Horrela bada, hipertentsioa beste gaixotasun larri batzuen eragilea da: Kardiopatia iskemikoa, istripu zerebrobaskularrak edo giltzurrun-gutxiegitasuna.

TratamenduaAldatu

  • Bizimoduaren aldaketa osasuntsuak.
  • Farmakoak:
    • Beta-blokeatzaileak: Metoprolol, Atenolol, Labetalol eta Carvedilol (*).
    • AEKren (Angiotentsinaren Entzima Konbertitzailea) inhibitzaileak: Lisinopril, Quinapril, Fosinopril, Captopril, Enalapril edo Ramipril.
    • Angiotentsina 2 motakoaren Errezeptorearen Blokeatzaileak: Losartan, Valsartan edo Irbesartan.
    • Kaltzioaren kanalen blokeatzaileak: Nifedipino, Amlodipino edo Verapamil
    • Diuretikoak: Chlortalidone edo Hydrochlorothiazide.
    • Alfa blokeatzaileak: Doxazosina , Terazosin, Prazosin.

(*) Ingelesezko izenak.

Ikus, gaineraAldatu

Gai honi buruzko informazio gehiago lor dezakezu Scholian

Kanpo estekakAldatu