Ireki menu nagusia

Getúlio Dornelles Vargas (São Borja, Rio Grande do Sul, 1882ko apirilaren 19a - Rio de Janeiro, 1954ko abuztuaren 24a) Brasilgo politikaria izan zen. Bitan izan zen Brasilgo presidentea: 1930etik 1945era eta 1951tik hil arte.

Getúlio Vargas
Getulio Vargas (1930).jpg
Brasilgo presidente

1951ko urtarrilaren 31 - 1954ko abuztuaren 24a
Eurico Gaspar Dutra - Café Filho Itzuli
Brasilgo presidente

1930eko azaroaren 3a - 1945eko urriaren 29a
1930eko Junta Militarra - José Linhares Itzuli
Brasilgo diputatu

1923ko maiatzaren 3a - 1926ko azaroaren 15a
Bizitza
Jaiotza São Borja1882ko apirilaren 19a
Herrialdea  Brasil
Heriotza Catete Palace Itzuli1954ko abuztuaren 24a (72 urte)
Hobiratze lekua São Borja
Heriotza modua suizidioa: suzko arma bidezko suizidioa
Familia
Ezkontidea(k) Darci Vargas Itzuli  (1911 -  1954ko abuztuaren 24a)
Anai-arrebak
Hezkuntza
Heziketa Federal University of Rio Grande do Sul Itzuli
Hizkuntzak portugesa
Jarduerak
Jarduerak abokatua eta politikaria
Jasotako sariak
Kidetza Academia Brasileira de Letras Itzuli
Sinesmenak eta ideologia
Erlijioa agnostizismoa
Alderdi politikoa Brazilian Labour Party Itzuli
IMDb nm1956738
Getúlio Vargas Signature.svg

BizitzaAldatu

Zuzenbideko ikasketak amaitu ondoren, politikaz arduratu zen. 1923. urtean legebiltzarkide hautatu zuten. 1926-1927. urteetan, finantza ministro izan zen, eta 1927-1930 bitartean Rio Grande do Sul estatuko gobernadore. 1930. urtean, lehendakaritzarako hauteskundeetara aurkeztu zen, Alianza Liberal alderdiaren aldetik, baina galtzaile atera zen, eta hauteskundeei jarraitu zitzaien iraultzak behin-behineko gobernuburu izendatu zuen. 1934an biltzar konstituziogileko lehendakari hautatu zuten.

Hiru urte geroago, ordea, legebiltzarra bertan behera utzi eta Estado Novo deitu zen erregimen faxista ezarri zuen. Ordu arte lurjabe handien mendean egona zen administrazioan, hezkuntzan, gizartean eta ekonomian erabateko berrikuntzak egiten ahalegindu zen Brasilgo langileen bizi-baldintzak hobetzeko eta industria bultzatzeko. Brasilek Bigarren Mundu Gerran parte hartu izanak herritarren demokrazia nahia utzi zuen agerian; 1945. urtean, estatu-kolpe batek Vargas kargutik kendu zuen, Senatuko kargua gorde zuen arren.

1950. urtean, Alderdi Laboristaren aldetik, Brasilgo lehendakari hautatu zuten berriro. Alderdi progresisten eta kontserbadoreen arteko oreka aurkitzen saiatu zen, baina ez zuen arrakasta handirik izan. 1954. urtean Brasilgo armadak dimisioa ematera behartu zuen, eta, handik gutxira, bere buruaz beste egin zuen.

Getulio Vargasen populismoaAldatu

Hona hemen Queirozen iritzia Vargasi buruz:

«Erreformatzaile politikoa izanik, jauntxokeriatik eta nagusi ziren oligarkietatik askatu zuen Brasil. Gure kultura ekonomikoaren erreformatzailea izanik, menpeko izatetik independentzia eta aurrerapena eskuratu genituen. Aberastasun sortzailea, gure oinarrizko industrien eragilea, nekazaritza eta industria arloko gure prestakuntzaren bultzatzailea (...). Gizartearen erreformatzailea izanik, miraria egin zuen, produkzioko faktoreen lana bateratu baitzuen klase borrokara jo gabe.»

José J. Queiroz, Getulio Vargasi buruzko memoriak. Río de Janeiro, 1957.

ErreferentziakAldatu

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Getúlio Vargas