Ireki menu nagusia

Difteria

Ezaugarri ohikoena aho-bideko muki-mintzetan plaka zuriak sortzea duen gaixotasun infekzioso eta kutsakorra. Plakok laringera hedatuz gero, arnasa hartzea oztopa dezakete
Ohar medikoa
Oharra: Wikipediak ez du mediku aholkurik ematen. Tratamendua behar duzula uste baduzu, jo ezazu sendagilearengana.

Difteria Corynebacterium diphtheriae bakterioak eragindako gaixotasun infekziosoa da. Normalki, eztarri, amigdalak, sudur edo azalean agertzen dira infekzioak.

Difteria
A diphtheria skin lesion on the leg. PHIL 1941 lores.jpg
Deskribapena
Mota infekzio bakteriano primarioa
Corynebacterium infections Itzuli
Espezialitatea infektologia
Arrazoia(k) Corynebacterium diphteriae
Sintoma(k) sore throat Itzuli, sukarra, barking cough Itzuli, Amigdalitisa, bihotz-gutxiegitasuna
peripheral neuropathy Itzuli
Patogenoaren transmisioa aire bidezko kutsadura, droplet spread transmission Itzuli
ukitzeen bidezko kutsapen
Azterketa medikoa Elek's test Itzuli
Tratamendua
Erabil daitezkeen botikak penicillin G Itzuli, tylosin Itzuli, Antitoxin Itzuli eta Anpizilina
Identifikatzaileak
GNS-10-MK A36, A36.1, A36.2, A36.8, A36.3, A36.0 eta A36.9
GNS-9-MK 032 eta 032.9
GNS-10 A36
GNS-9 032
DiseasesDB 3122
MedlinePlus 001608
eMedicine 001608
MeSH D004165
Disease Ontology ID DOID:11405 eta DOID:11405
Difteriaren zabalkundea 1997-an (Iturria: M.O.E.)
 100 kasu baino gehiago
 50 eta 100 kasuren artean
 1 eta 49 kasuren artean
 kasurik ez

Gaitzaren berezko ezaugarria sasi mintzen edo mintz faltsuen agerpena izaten da; sasi mintz hauek goiko arnas hodietan agertu ohi dira, eta barnean bazilo pila dute.

Gaitza txertoa hartu ez duten umeen artean ematen da batik bat. Txertoa agertu aurretik, difteriak umeen hilkortasun-tasa handia eragiten zuen.

Difteria aitortu beharreko gaixotasuna da Euskal Herrian.

EragileaAldatu

Corynebacterium diphtheriae-k, Corynebacterium guztien antzera, bazilo itxura du. Mikroskopioan ikusita, bakterio honek bizpahiru pikor edo inklusio handiak ditu bere barnean, polifosfatoz osatuak (irudia); egitura hauek oso berezkoak dira.

Bakterio honek toxina oso indartsua ekoizten du, difteriaren sintomak eragiten dituena. Toxina ekoizten ez duten Corynebacterium diphtheriae-ren mutanteak ez dira patogenoak.

InfekzioaAldatu

Bakterio eragilearen gordailu bakarra gizakia da. Horrek esan nahi du ez dela beste animaliengan aurkitzen, eta ez dela gai ere aske bizitzeko lurrean edo uretan. Kutsapena arnas bidetik gertatzen da, gaixoaren faringean edo goiko arnas hodietan dauden bakterioak eztula edo doministikuen bidez kanporatzen direnean.

Gaixotasunaren inkubazio epea 2 eta 5 egun artekoa da.

Corynebacterium diphtheriae-k infektatzen duenean orofaringean kokatzen da. Bertako mukosan sasi mintz difterikoa sortzen du, kentzean odola dariona. Bakterio honek ez du ahalmen inbasiboa, eta infekzioa ez da beste tokitara zabaltzen. Hala ere, bere patogenizitatea ekoizten duen toxina indartsuan datza: toxina honek mukosaren zelulak kaltetzen ditu, eta zenbait kasutan -gainera- odolaren bitartez zabaldu daiteke bihotza, giltzurrunak eta nerbio sistema minduz eta heriotza eraginez.

Sintoma klinikoakAldatu

Klinika hainbat faktoreren araberako izango da:

  • Infektatu den tokia
  • Infektatuaren egoera immunea
  • Mikroorganismoaren birulentzia

Arnas difteriaAldatu

2 – 6 eguneko inkubazioaren ondoren agertuko da. Corynobacterium-a faringe eta inguruko zelula epitelialetan ugalduko da. Toxinaren ondorioz exudatu fibrinotsua eratzen da mukosetan, mintz moduko bat, gris beltz kolorekoa, bakterio, linfozito, zelula plasmatiko, fibrina eta zelula hilez osatua. Hau ehunari itsatsita dago, eta zaila da kentzea inguruko ehunean hemorragiatxoak sortu gabe. Ondorioz arnasteko zailtasunak, takipnea eta sibilantziak ageriko dira, ronkusarekin batera. Krup-en eztula, ahots korden hanturagatik. Konplikatzean arnasbideen butxadura, arritmia kardiakoak, koma eta heriotza ekar dezake.

Azaleko difteriaAldatu

Beste pertsona infektatuekin kontaktu zuzenean egoteagatik agertzen da. Hasieran mantxa moduko bat agertuko da, gero papula, eta gero ultzera kronikoa, gainazal grixaska batekin estalia. Exotoxinaren ondorioz gaixotasunearen sintoma sistemikoak ager daitezke.

Sintomak:

  • Rinorrea odolarekin
  • Irensteko arazoak eta eztarriko mina
  • Hotzikarak
  • Sukar baxua
  • Edema
  • Astenia eta zurbiltasuna
  • Posible da sintomarik ez agertzea infektatuta egon arren

Konplikazioak sortu daitezke zirkulazio sistemikora helduz gero. Ohikoena bihotzean miokarditisa da,, bihotz geldiketara hel daitekeena. Nerbio-sisteman desmielinizazioa ere sortzen du toxina difterikoak, zonaldearen paralisia dakarrena. Exotoxinaren xurgapenak giltzurrunetan tubuluen nekrosia ere suposa dezake.

TratamenduaAldatu

Tratamenduaren aspektu garrantzitsuena antitoxina administratzea da, bakterioa organismoko zeluletara atxikitu aurretik, horrela heriotza zelularrak (toxinaren ondoriozkoak)eta hauek sortutako sintomak ez gertatzeko. Astebete inguru beranduago pazientea errekuperatzen denean exudatu mintza bere kabuz askatu eta botatzen da espektorazio bidez. Antibiotiko tratamenduan penizilina edo eritromizina ematen da, bakterioaren hedapena ez emateko eta horrela exotoxinaren produkzioa ez emateko. Garrantzitsua da ere gaixoa isolatzea eta deskantsua.

  • kirurgia erabiltzera hel daiteke arnas arazoa oso larria bada: Trakeotomia

PrebentzioaAldatu

Difteriaren aurkako txertoa dago, eta Hego Euskal Herrian txerto konbinatu batean (difteria, tetanosa eta kukutxeztula) erabiltzen da. Ume guztiei ematen zaie txertoa, 4 dositan lehenengo 6 urteetan.

Txerto konbinatu hau DFT izenarekin ezagutzen da.

Kanpo estekakAldatu