Miguel Javier Urmeneta

Miguel Javier Urmeneta Ajarnaute (Iruñea, 1915eko azaroaren 26a - Iruñea, 1988ko ekainaren 12a) nafar militar, politikari eta euskaltzalea izan zen. 1957-1964 bitartean Iruñeko alkatea eta 1964-1971 bitartean Nafarroako Foru Diputatua izan zen.

Miguel Javier Urmeneta
Iruñeko alkate

1958 - 1964
Escudo de España (mazonado).svg
Espainiako Diputatuen Kongresuko diputatua


Gorte frankistetako prokuradorea

Bizitza
Izen osoa Miguel Javier Urmeneta Ajarnaute
Jaiotza Iruñea1915eko azaroaren 26a
Herrialdea  Nafarroa Garaia, Euskal Herria
Heriotza Iruñea1988ko ekainaren 12a (72 urte)
Familia
Seme-alabak
Hezkuntza
Heziketa Salamancako Unibertsitatea
Hizkuntzak gaztelania
Jarduerak
Jarduerak politikaria
Lantokia(k) Madril
Zerbitzu militarra
Parte hartutako gatazkak Espainiako Gerra Zibila
Bigarren Mundu Gerra
Sinesmenak eta ideologia
Alderdi politikoa Euzko Alderdi Jeltzalea
FET y de las JONS

Ramon Urmeneta arkitekto eta artistaren anaia, eta Asisko Urmeneta komikigilearen eta Mikel Urmenetaren aita izan zen.

BiografiaAldatu

Salamancako Unibertsitatean zuzenbidea ikasi zuen. EAJko militante abertzalea izanagatik, Espainiako Gerra Zibila hasi zenean Tercio del rey izeneko errekete erregimentuan sartu eta Somosierrako frontean borrokatu zen. Gerra amaitu zelarik infanteria kapitaina zen[1]. Ondoren Dibisio Urdinean sartu eta Errusian gudukatu zen[2]. Guadalajara eta Zaragozako akademietan karrera militarra egin, eta Estatu Batuetan ikasketak sakondu zituen[1].

1953-1982 bitartean Iruñeko Udal Aurrezki Kutxaren zuzendaria izan zen. Postu horretan zegoela, Rio Arga, Navarra eta Xalbador, gaztelaniazko eta euskarazko literatura sariak sortu zituen. 1957tik 1964ra Iruñeko alkatea izan zen. Urte horietan hiriak Nafarroako Unibertsitatea eraikitzeko lur sailak eman zituen eta Espainiako Armadaren eskuetan zegoen zitadela berreskuratu zuen[1]. 1964an Foru Diputatu hautatu zuten, karlisten hautagaitzan[2]. 1977ko hauteskundetara Frente Navarro Independienterekin aurkeztu zen, arrakastarik gabe[3].

1950eko hamarkadan, Estanislao Arantzadi eta Luis Arellanorekin batera, euskararen aldeko politika duina eskatu zion Nafarroako Foru Diputazioko presidenteari. Horren ondorioz, Euskeraren Aldeko saila sortu zen Vianako Printzea Erakundearen barnean[4]. Ondoren izan zituen karguetatik, Urmeneta euskara eta euskal kultura sustatzen saiatu zen. Iruñeko Euskalerria irratiaren sortzaileetako bat izan zen. Euskaltzaindiak euskaltzain urgazle izendatu zuen.

LiburuakAldatu

  • Los Sanfermines, Iruñea, 1982.
  • Crónica de los sanfermines, Iruñea, 1983. Pedro Salaberrirekin batera.
  • Los gigantes de Pamplona, Iruñea, 1984.
  • Las memorias de mis tres años, Iruñea, 1989.

ErreferentziakAldatu

  1. a b c Ainhoa AROZAMENA AYALA: Miguel Javier Urmeneta Ajarnaute Auñamendi Eusko Entziklopedia. Euskomedia.org
  2. a b Urmeneta, Migel Jabier Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa. Euskadi.net
  3. Ainhoa AROZAMENA AYALA: Frente Navarro Independiente Auñamendi Eusko Entziklopedia. Euskomedia.org
  4. Enrike DIEZ DE ULTZURRUN: Jose Mari Satrustegi Zubeldia y su apoyo al euskera Fontes Linguae Vasconum, 96, 2004, p. 369-372

Kanpo loturakAldatu