Sabadell

Catalanako udalerria

Sabadell (katalanez səβəˈðeʎ ahoskatua) Kataluniako hiria da, Vallès Occidental eskualdean eta Bartzelonako probintzian kokatua. Eskualdeko hiriburua da, Terrassarekin batera. Udalerriak 206.493 biztanle ditu (ikusi, INE 2009ko datuak),

Sabadell
Sabadell
Kataluniako udalerria
Sabadell - Eix Macià.jpg
Flag of Sabadell.svg Escut de Sabadell.svg
Administrazioa
Herrialdea Espainia
AutonomiaKatalunia
VegueriaÀmbit metropolità de Barcelona
EskualdeaVallès Occidental
Alkatea Marta Farrés
Izen ofiziala Sabadell
Jatorrizko izena Sabadell
Posta kodea 08200–08208
INEk ezarritako kodea 08187
Geografia
Koordenatuak 41° 32′ 54″ N, 2° 06′ 27″ E / 41.548333333333°N,2.1075°E / 41.548333333333; 2.1075Koordenatuak: 41° 32′ 54″ N, 2° 06′ 27″ E / 41.548333333333°N,2.1075°E / 41.548333333333; 2.1075
Localització de Sabadell.png
Azalera 37.8 km²
Altuera 190 m
Mugakideak Badia del Vallès, Castellar del Vallès, Sentmenat, Polinyà, Santa Perpètua de Mogoda, Barberà del Vallès, Cerdanyola del Vallès, Sant Quirze del Vallès eta Terrassa
Demografia
Biztanleria 213.644 bizt. (2019)
Dentsitatea 5.651,96 bizt/km²
Etxebizitzak 144
Informazio gehigarria
Sorrera K. a. 1800
Telefono aurrizkia 93
Ordu eremua UTC+01:00 eta UTC+02:00
Hiri senidetuak El Argoub Itzuli, Matagalpa eta Sarajevo
Matrikula B
www.sabadell.cat

GeografiaAldatu

Sabadell Bartzelonako iparekialdean dago kokatuta, hiriburutik 20,6 kilometrotara, eskualdearen erdian, Ripoll ibaiaren ondoan. Iparraldean Castellar del Vallès eta Sentmenat udalerriekin egiten du muga, ekialdean Terrassa hiriarekin, mendebaldean Polinyà eta Santa Perpètua de Mogodarekin eta hegoaldean Barberà del Vallès eta Cerdanyola del Vallèsekin.

KlimaAldatu

Datu klimatikoak (Sabadell (1938-1969))
Hila Urt Ots Mar Api Mai Eka Uzt Abu Ira Urr Aza Abe Urtekoa
Batez besteko tenperatura maximoa (°C) 11,2 12.2 14.4 17.6 20.8 24.3 27.6 27.1 24.0 19.3. 14.7 11.9 16.8
Batez besteko tenperatura (ºC) 8.0 8.9 10,9 12.9 16,3 20.2 23.0 23.1 20.4 15.9 11.6 8.6 15.0
Batez besteko tenperatura minimoa (°C) 3.8 4.5 7.2 8.9 12.2 16.2 19.0 19.2 16.9 12.6 8.5 4.3 -1,6
Iturria: Sistema de Clasificación Bioclimática Mundial[1]

HistoriaAldatu

Erromatarren garaiko Arrahona hiriari dagokio. XII. mendeko dokumentu batean aipatzen da lehen aldiz Sabadell; 1373. urtean Aragoiko koroaren mendean zen. XVIII-XIX. mendeetan oparotasun handia izan zuen ehungintzari esker, eta etorkin asko joan ziren Sabadella.[2]

Banaketa administratiboaAldatu

  • Districte 2 (23.809 biztanle)
  • Districte 3 (34.999 biztanle)
    • Sector Ca n'Oriac
    • Sector Nord
      • Sant Julià
      • La Plana del Pintor
      • Can Deu
      • La Roureda
    • Sector Sant Julià
  • Districte 4 (32.056 biztanle)
    • Sector La Concòrdia
      • La Concòrdia
      • Can Borgonyó
    • Sector Can Rull
      • Can Rull
      • Cifuentes
      • Via Alexandra
    • Sector Berard
      • Can Llong
  • Districte 5 (16.472 hab. al 2002)
    • Sector Gràcia
      • Gràcia
    • Sector Can Feu
      • Can Feu
      • Els Merinals
      • Can Gambús
    • Sector Oest
  • Districte 6 (28.898 biztanle)
    • Sector La Creu de Barberà
      • La Creu de Barberà
      • Les Termes
    • Sector Sud
      • Espronceda
      • Campoamor
    • Sector Sant Pau
  • Districte 7 (7.303 biztanle)

DemografiaAldatu

Biztanleriaren bilakaera
1900 1910 1920 1930 1940 1950 1960 1970 1981 1991 2001 2009
23.375 28.263 37.074 44.417 48.403 58.519 105.339 158.311 186.123 189.404 183.788 206.493

KomunikabideakAldatu

 
Sabadell
 
Herriko biztanleriaren bilakaera.

Hiriak hamaika bus-linea urbano ditu. Zerbitzua eskaintzen duen enpresa Transport Urbans de Sabadell da, TUS bezala ezaguna.

Hainbat ibilbide interurbano daude hiria eta probintziako beste puntu batzuk lotzen dituztenak: Castellar-Sabadell-Barcelona, Castellar-Sabadell-Terrasa, etab.

Renfe aldirikoen linea batek, hirian hiru geltoki dituenak (Hegoaldea, Erdialdea eta Iparraldea), lotzen du hiria eta Bartzelona hegoaldean, baita Terrassa eta Manresa iparraldean ere. Tren askoko linea da. Era berean, Ferrocarrils de la Generalitat de Catalunya - FGCk ere beste linea bat badu, Metro del Vallès deiturikoa, hiria eta Bartzelonako Unibertsitate Autonomoa lotzen dituena. Dena dela, defizit handia sufritzen du Sabadellek Terrassarekin lotzeko FGC bidez, horretarako Sant Cugat del Vallesera joan behar baita lehenago, tren-aldaketa baten ondoren Terrassara joan ahal izateko.

Abiazio aireportu bat dago Sabadellen, Sabadelleko aireportua

Sabadelldar ezagunakAldatu

ErreferentziakAldatu

Kanpo estekakAldatu