Ireki menu nagusia

Kerala (malabareraz: കേരളം Kēraḷaṁ) Indiako hego-mendebaldeko estatu bat da. Malabar kostan dago, Indiako penintsularen mendebalean. 38.864 km2 ditu, eta 33.387.677 biztanle. Hiriburua Trivandrum da.

Kerala
Kerala
കേരളം
 India
Kerala density map1.PNG
Ereserkia
Jana Gana Mana
Administrazioa
Herrialdea India
ISO 3166-2 IN-KL
Hiriburua Thiruvananthapuram
Chief Minister of Kerala Itzuli Pinarayi Vijayan Itzuli
Geografia
Koordenatuak 8° 30′ 27″ N, 76° 58′ 19″ E / 8.5074°N,76.972°E / 8.5074; 76.972Koordenatuak: 8° 30′ 27″ N, 76° 58′ 19″ E / 8.5074°N,76.972°E / 8.5074; 76.972
Kerala in India (disputed hatched).svg
Azalera 38,863 km²
Mugakideak Tamil Nadu, Karnataka eta Puducherry
Punturik altuena Anamudi Itzuli
Demografia
Biztanleria 33.387.677[1] bizt. (2011)
Dentsitatea 859 bizt/km²
Informazio gehigarria
Hizkuntza ofiziala Malabarera eta ingeles
Ordu eremua UTC+05:30
Matrikula KL
www.kerala.gov.in

Eduki-taula

GeografiaAldatu

 
Munnar Hill estazioa.

Ipar-mendebaletik hego-ekialderantz luzatzen da (550 km) Malabar kostaldearen eta Gath mendien artean.

MugakAldatu

Keralak honako mugakideak ditu: Karnataka iparraldean eta Tamil Nadu hegoaldean eta ekialdean. Mendebaldean Arabiako itsasoa du, izan ere, itsasoa eta Mendebaldeko Ghat mendien artean dago.

HistoriaAldatu

Gaur egungo Keralako estatua 1957an sortu zen, hizkuntza batasunean oinarrituta (malaialama). Lehenbiziko aipamenak, ordea, Asoka enperadorearen garaikoak dira (K. a. III. mendea): Keralaputra izeneko erresuma bat zen orduan. Geroztik ariarrak iritsi ziren Keralara, eta hinduismoa sartu zuten.

VII-VIII. mendeetan merkatari arabiarrek islamismoa eraman zuten. Geroztik Kerala feudo multzo bat izan zen.

1498an portugaldarrak Kalikutera iritsi zirenean, Kerala izan zen europarrak ezagutu zituen Indiako lehenengo estatua.

1790 ondoko urteetan britainiarren esku geratu zen. Indiak askatasuna lortu zuenean, Travancore-Cochin estatua osatu zuen gaur egungo Keralako estatuak, 1957. urtean berriro antolatu zen arte.

Banaketa administratiboaAldatu

Keralak 14 barruti ditu hiru eskualdetan banatuak: Malabar (iparraldean), Kochi (erdigunean) eta Travancore (hegoaldean):

  • Malabar:
    • Kasaragod
    • Kannur
    • Wayanad
    • Kozhikode
    • Malappuram
    • Palakkad
  • Kochi:
    • Thrissur
    • Ernakulam
  • Travancore:
    • Kottayam
    • Idukki
    • Alappuzha
    • Pathanamthitta
    • Kollam
    • Thiruvananthapuram

Estatuko hiririk handienakAldatu

Keralako hiri nagusiak
(2001eko errolda)[2]
Zbk. Hiria Barrutia Biztanleria

 
Thiruvananthapuram
 
Kochi
 
Kannur

01 Thiruvananthapuram Thiruvananthapuram 744.983
02 Kochi Ernakulam 595.575
03 Kozhikode Kozhikode 436.556
04 Kollam Kollam 361.029
05 Thrissur Thrissur 317.526
06 Alappuzha Alappuzha 187.495
07 Palakkad Palakkad 130.767
08 Thalassery Kannur 99.387
09 Ponnani Malappuram 87.495
10 Manjeri Malappuram 83.024

BiztanleakAldatu

 
Landaguneko emakumeak.

Proportzioz Indian biztanleriarik handiena duen estatua da, eta analfabetismo tasarik apalena duena orobat.

Hizkuntza nagusia malaialama da.

Erlijio nagusiak hauek dira: hinduismoa (% 50), kristautasuna (% 5,6) eta islamismoa (% 5).

EkonomiaAldatu

Lurraldearen heren bat basoz estalia dago: teka, sandaloa, ebanoa, banbua. Elektrizitate ekoizpena handia da, mendi garaietatik datozen ibaietan eraikitako zentral hidroelektrikoetan. Industria Keralako estatuak berak parte hartuz garatu da gehienbat: ongarriak, kimika industria, elektrizitate materiala, zeramika, ehunak, porlana, beira, papera.

KulturaAldatu

Unibertsitate bat du Trivandrumen, eta beste batzuk Kotxinen eta Kalikuten.

ErreferentziakAldatu

Kanpo loturakAldatu

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Kerala