Hidrogeno zubi

Lotura edo elkarrekintza berezi bat, non elementu oso elektronegatibo batekin (normalean F, O edo N) kobalenteki lotutako hidrogeno-atomo batek elementu horietako beste atomo batekin interakzionatzen baitu.

Hidrogeno zubia edo hidrogeno lotura elektronegatibotasun handiko eta erradio atomiko txikiko atomo baten eta hidrogenoaren presentziak sortzen duen molekularteko indar bat da. Dipolo-dipolo indarrean oinarritzen da. Hidrogeno loturak eratzen dituzten elementu kimikoak nitrogenoa, oxigenoa eta fluorra dira.

Molekulen arteko hidrogeno zubi lotura baten adibidea.

Aipatutako atomo oso elektronegatibo eta txiki baten presentziak, molekularen barnean, balio altuko momentu dipolarrak sortzen ditu eta hortaz, karga partzialen banaketa agertzen da; hidrogenoaren aldean positiboa dena eta hidrogeno zubiaren beste osagaian negatiboa, honek elektroiak bereganatzeko joera handiagoa duelako.

Hidrogeno zubiak molekulen artean edo molekula beraren talde desberdinen artean eman daitezke. Van der Waalsen dipolo-dipolo indarrak dira, lotura kobalente edo lotura ionikoak baino ahulagoak. Hidrogeno zubiak dipolo-dipolo loturak baino sendoagoak dira, elektronegatibotasun diferentzia handiko atomoek osatzen dituztelako eta hortaz, polartasun handia ematen diotelako molekulari, molekularteko indarrak sendotuz. Sendotasun gehigarri honek urtze eta irakite tenperaturak areagotzen ditu ezaugarri hau duten konposatuetan. Lotura hau ura bezalako molekula inorganikoetan eta baita ADNa bezalako organikoetan ager daiteke.

Molekulen arteko hidrogeno zubiak uraren irakite puntu altuaren erantzuleak dira (100 °C). Molekula barneko hidrogeno zubiak aldiz, proteina eta azido nukleikoen bigarren, hirugarren eta laugarren mailako egituren erantzuleak dira.

Ur likidoaren simulazioa. Molekularen marra ez jarraiek hidrogeno zubiak adierazten dituzte.

Hidrogeno zubien lotura sinpleena ur molekulan dago. Ur molekula batek bi hidrogeno atomo eta oxigeno atomo bat ditu. Bi ur molekulek hidrogeno zubi bat era dezakete, hau ur dimeroa bezala ezagutzen da eta eredu moduan erabiltzen da. Zenbat eta molekula gehiago egon, ur likidoaren kasuan bezala, lotura gehiago dira posible ur molekulako oxigenoak bi eletroi pare dituelako aske. Oxigenoaren elektroi pare bakoitzak beste bi ur molekuletako hidrogeno atomoekin loturak era ditzake. Beraz, ur molekula bakoitza beste lau molekulei elkar daiteke (oxigenoaren elektroiei libreei esker bi molekuletara eta hidrogeno atomoei esker beste bitara).

Kanpo estekakAldatu