Ireki menu nagusia

Edith Louisa Cavell (Swardeston, Norfolk, 1865eko abenduaren 4a - Brusela, 1915eko urriaren 12a) britainiar erizaina izan zen. Lehen Mundu Gerran bi aldeetako soldaduen bizitzak salbatzeagatik nabarmendu zen. Honela, Alemaniako tribunal militar batek heriotzera kondenatu zuen epaiketa sumarisimo batean goi mailako traizioz akusaturik, Bruselako bere ospitalean soldadu belgiar, frantses eta ingelesei aterpe eman eta Belgikara ihes egiten lagundu izanagatik. Nazioarte mailan presio handia egin zen heriotz zigorra bete ez zedin, baina ez zen hala izan; Cavellek 49 urte zituen exekutatu zutenean. Haren heriotzak gaitzespen jarrera ugari eragin zuen munduan zehar, eta jarraipen handia izan zuen prentsan.

Edith Cavell
Edith Cavell.jpg
Bizitza
Jaiotza Swardeston Itzuli1865eko abenduaren 4a
Herrialdea  Ingalaterra
Heriotza Schaerbeek1915eko urriaren 12a (49 urte)
Hobiratze lekua Norwich Cathedral Itzuli
Heriotza modua heriotza zigorra: droga-gaindosia
Hezkuntza
Heziketa Norwich High School for Girls Itzuli
Jarduerak
Jarduerak erizaina
Zerbitzu militarra
Parte hartutako gatazkak Lehen Mundu Gerra
Sinesmenak eta ideologia
Erlijioa anglikanismoa
IMDb nm1282663
www.edithcavell.org.uk/

"Abertzaletasuna ez da nahikoa, ez dut gorrotorik izan behar nire bihotzean", bere esaldi ezagunenetarikoa da. Anglikanismoan oinarritutako sinesmen sendoak zituen eta horregatik laguntzen zien bi aldeetako soldaduei. "Ezin naiz gelditu salbatu behar diren bizitzak dauden artean[1]", esaten zuen.

Erizaintza modernoaren aintzindari izan zen Belgikan.

BizitzaAldatu

Cavell 1865eko abenduaren 4an jaio zen Swardestonen, Norwich-etik gertu dagoen herri batean. Frederick Cavell Reberendoaren eta Louisa Sophiaren alaba zen, lau seme-alabetan zaharrena. Bere aita bikario izan zen bertan 45 urtez[2].

Hezkuntza etapa amaitu zuenean etxe-irakasle moduan lan egin zuen hainbat familiarentzat, besteak beste Bruselako familia batetan egon zen 1890etik 1895era arte. Etxera itzuli zen gaixo zegoen bere aita zaintzera eta hobera egin zuenean erizaintza ikastea erabaki zuen. 1896an, 30 urte zituela, erizain moduan praktikak hasi zituen Royal London Hospital-ean.

 
Edith Cavell (erdian) Buselako eskolako erizain ikasle talde batekin.

1907an Antoine Depage medikuak Berkendael Institutuko erizain buru izendatu zuen. Urte bereko urrian, Depagek L'École Belge d'Infirmières Diplômées ireki zuen eta honen zuzendaritza Cavellen esku utzi zuen[1].

I Mundu Gerra hasi zenean Institutua eta eskola Depage presidente zuen Gurutze Gorriaren esku geratu ziren. Cavell Erresuma Batuko gobernuaren inteligentzia zerbitzuko kide egin zen.[3] Alemanek Belgika hartu zutenean "zauritu arriskutsu edo susmagarriak" ospitaletik ateratzeko agindu zen. Cavellek espioitza lanak utzi zituen eta soldaduei neutrala zen Herbehereetara ihes egiten lagundu zien, belgiarrek eta frantsesek eraikitako iheserako sare bati esker, okupatzaileek ezarritako legea urratuz. Infiltratutako espia aleman batek sare hau aurkitu eta desegin zuen eta pertsona asko atxilotu zituzten honen ondorioz, horien artean Edith Cavell, abestuaren 3an atxilotu zuten eta Saint-Gilles-eko kartzelan sartu zuten.

Sareko kideen aurkako epaiketak 1915eko urriaren 7 eta 8an egin ziren. Cavellek ez zuen bere burua defendatzeko saiakerarik egin, kargu guztiak onartu zituen eta urriaren 11ean heriotzera kondenatu zuten. Nazioarte mailan presio handia egin zen heriotz zigorra bete ez zedin, baina ez zen hala izan eta urriaren 12an fusilatu zuten.

ErreferentziakAldatu

  1. a b R., M. M. (1941) «Review of Edith Cavell» The American Journal of Nursing (7): 871–871 doi:10.2307/3415077 . Noiz kontsultatua: 2018-03-10.
  2. (Ingelesez) «Edith Cavell | Facts Summary Information» British Heritage Travel . Noiz kontsultatua: 2018-03-10.
  3. 1950-, Rankin, Nicholas, (2009) A genius for deception : how cunning helped the British win two world wars Oxford University Press ISBN 9780195387049 PMC 316027950.