Ireki menu nagusia

Azido linoleiko

18 karbono-atomo eta bi lotura bikoitz dituen gantz-azido esentziala; ugaztunek ezin dute sintetizatu, eta, beraz, elikagaietatik jaso behar dute ezinbestean
Azido linoleiko
Identifikadoreak
CAS zenbakia 60-33-3 YesY
ChemSpider 4444105 YesY
UNII 9KJL21T0QJ YesY
KEGG C01595 YesY
ChEBI CHEBI:17351 YesY
ChEMBL CHEMBL267476 YesY
Propietateak
Formula molekularra C18H32O2
Masa molarra 280.45 g mol−1
Itxura Koloregabeko koipe
Dentsitatea 0.9 g/cm3[1]
Fusio puntua

-5 °C[2]
-12 °C[1]

Irakite-puntua

230 °C 21 mbar-tan[2]
230 °C 16 mmHg-tan[1]

Disolbagarritasuna uretan 0.139 mg/L[2]
Lurrun presioa 16 Torr 229 °C-tan
Arriskuak
NFPA 704
NFPA 704.svg
1
2
0
Flash puntua 112 °C[2]
Kontrakoa esaten ez bada, emandako datuak baldintza normaletan (25 °C, 100 kPa) hartuak dira.
Erreferentziak
Kartamo oliotan da ugariena, gantz azidoen %78a osatzen baitu.

Azido linoleikoa edo Azido 9,12-oktadekadienoikoa kate luzeko gantz-azido poliasegabe bat da, formula duena. Giza gorputzak bere kabuz sintetizatzerik ez duenez janariaren bidez hartu behar da[3].

JatorriaAldatu

Landareen oliotan ugaria da[4].

Olioak Azido linoleikoa
Kartamo olioa % 78
Mahats hazien olioa % 76
Mitxoleta hazien olioa % 70
Ekilore olioa % 68
Arto olioa % 59
Soja olioa % 51
Oliba olioa % 10
Palma olioa % 10
Fruitu lehorrak Azido linoleikoa
Intxaurra % 51
Pistatxoa % 31,7
Kakahuetea % 32
Animalia jatorrikoak Azido linoleikoa
Arrautza gorringoa % 16
Txerri-gantza % 10

Egitura eta deribatuakAldatu

Hemezortzi karbono ditu eta bederatzi eta hamabigarrenean lotura bikoitzak azaltzen du (18:2∆9,12).

Azido linoleikoak eta bere deribatuek Omega-6 gantz azido multzoan osatzen dute. Honako hauek dira dribatu nagusiak:

Garrantzia biologikoaAldatu

Hainbat aparatu eta sistematan eragin onuragarria du azido linoleikoak.

  • Babes inmunologikoa indartzen du.
  • Gorputzeko gantz kopurua jeisten du.
  • Zirkulazio aparatuaren funtzionamendua hobetzen laguntzen du: presio arteriala gutxitzen du kolesterol eta triglizeridoak kontrolatzen baititu.
  • Nerbio sistemaren funtzionamenduan ere laguntzen du.

ErabilerakAldatu

Oso erabilia da kondoien industrian.

Industrialki prozesatutako elikagaietan azido honen zati bat hidrogenoarekin saturatu behar da jakia egonkorragoa izan dadin, gantz hidrogenatuak eta trans gantz-azidoak sortzen dituena, gure gorputzean koipe saturatu bezala funtzionatzen dutenak. Hemen dago munduko industriak planteatzen duen arazoa koipe "txar" gantz-azido ase|aseak edo partzialki hidrogenatuak ezabatzen saiatzerakoan.

Azken urteotan kosmetika industrian oso erabilia izan da, larruazalarentzako onuragarria baita. Aknea gutxitzen du, efektu antiinflamatorioa dauka eta larruazaleko likido errententzioa bultzatzen du[5].

ErreferentziakAldatu

  1. a b c The Merck Index, 11th Edition, 5382
  2. a b c d GESTIS ZVG=14230 CAS=60-33-3
  3. Burr, G.O., Burr, M.M. and Miller, E., On the nature and role of the fatty acids essential in nutrition (1930) J. Biol. Chem. (86).
  4. (Ingelesez) «Aceites Ricos en Ácido Linoleico» News-Medical.net 2010-04-15 . Noiz kontsultatua: 2018-11-24.
  5. Darmstadt, G. L.; Mao-Qiang, M.; Chi, E.; Saha, S. K.; Ziboh, V. A.; Black, R. E.; Santosham, M.; Elias, P. M. (2002) «Impact of topical oils on the skin barrier: possible implications for neonatal health in developing countries» Acta Paediatrica (Oslo, Norway: 1992) (5): 546–554 ISSN 0803-5253 PMID 12113324 . Noiz kontsultatua: 2018-11-24.

Kanpo estekakAldatu