Ireki menu nagusia

Antoine-Laurent de Lavoisier (1743ko abuztuaren 26a - 1794ko maiatzaren 8a) kimikari frantziarra izan zen. Kimika modernoaren sortzailetako bat izan zen, Robert Boyle, John Dalton eta Jöns Jakob Berzeliusekin batera.

Antoine Lavoisier
Antoine lavoisier.jpg
Bizitza
Jaiotza Paris1743ko abuztuaren  26a
Herrialdea  Frantziako Erresuma  (1743-08-26 -  1792-09-21)
Frantziako Lehen Errepublika  (1792-09-22 -  1794-05-08)
Heriotza Concorde plaza1794ko maiatzaren  8a (50 urte)
Hobiratze lekua Errancis Cemetery Itzuli
Heriotza modua heriotza zigorra: Gillotina
Familia
Ezkontidea(k) Marie-Anne Pierrette Paulze  (1771 -  1794-05-08)
Hezkuntza
Heziketa Paris Law Faculty Itzuli
(1761 - 1764) Q16530876 Itzuli, licence Itzuli
Doktorego ikaslea(k) Claude-Louis Mathieu Itzuli
Jean-Antoine Chaptal Itzuli
Antoine François, comte de Fourcroy Itzuli
Jean Noël Hallé Itzuli
Hizkuntzak frantsesa
Irakaslea(k) Jean-Étienne Guettard
Nicolas Louis de Lacaille Itzuli
Jean Antoine Nollet
Jarduerak
Jarduerak kimikaria, ekonomialaria, biologoa, fisikaria, akademikoa, abokatua eta astronomoa
Enplegatzailea(k) Ferme générale Itzuli  (1768 -
Lan nabarmenak Traité Élémentaire de Chimie Itzuli
Méthode de nomenclature chimique Itzuli
masaren kontserbazioaren legea
Jasotako sariak
Kidetza Royal Society
Société Philomathique de Paris Itzuli
Frantziako Zientzien Akademia
barreau de Paris Itzuli
Amerikako Sozietate Filosofikoa
XL izeneko Zientzien Akademia Nazionala
Sinesmenak eta ideologia
Erlijioa Erromatar Eliza Katolikoa
Signature Lavoisier.png

Bizitza eta heziketaAldatu

Familia aberatseko semea, bost urte bakarrik zituela dirutza handiaren oinordeko bilakatu zen. 1754 eta 1761 artean College Mazarin eskolan ikasi zuen kimika, astronomia eta matematika. Bere hezkuntzan ilustrazioaren ideiak jaso eta bereganatu zituen. 1761 eta 1763 artean Zuzenbidea ikasi zuen Sorbona unibertsitatean. Étienne Condillac filosofoaren eraginpean natur zientziak ikasi zituen. Bere lehen lan zientifikoa 1764an argitaratu zuen, Jean-Étienne Guettard geologoaren laguntzaz. 25 urtekin Frantziako Zientzia-Akademiako kidea bihurtu zen.

1771an Marie-Anne Pierrette Paulze-rekin ezkondu zen. Bere emazte eta lankidea izan zenak Joseph Priestley-ren idazkiak eta Richard Kirwan-en "Flogistoaren saiakera" ingeleratik itzuli zituen. Gainera, Lavoisierren laborategiko tresna zientifikoen irudiak marraztu zituen, bere lanak eta oroit-idazkiak argitaratu zituen, eta etxean kimikari buruzko hitzaldiak antolatzen zituen bere garaiko puntako zientzialariak gonbidatuz.

Ekarpen zientifikoakAldatu

Errekuntza, gasak eta uraren azterketaAldatu

Lavoisierren lehen ikerketa kimikoak errekuntzari buruzkoak izan ziren. Esperimentu horiei esker, konbustioan zenbait substantziak oxigenoarekin erreakzionatzen dutela frogatu zuen. Gas honi "azido sortzaile" izena eman zion, azido guztiak oxigenoa dutela uste baizuen. Lavoisierrek gas honek metalen herdoilketan eta animalia eta landareen arnasketan duen garrantzia azaldu zuen. Pierre-Simon Laplace-kin egindako esperimentutan, arnasketa oxigenoz eginiko errekuntza geldoa besterik etzela frogatu zuen. Aurkikuntza guzti hauek garai hartan onartutako "flogistoaren teoria"ren aurka egiten zuten. Flogistoa, errekuntzetan askatutako substantzia zela uste zen.

Masaren kontserbazioa eta estekiometriaAldatu

Lavoisierrek egin zituen Kimikaren historiako lehen benetako esperimentu kuantitatiboak. Erreakzio kimikotan parte hartzen zuten erreaktibo eta produktu-kantitateak zehazki pisatuz, erreakzioaren hasierako eta bukaerako masak berdinak zirela frogatu zuen Lavoisierrek. Beraz, erreakzioan materiaren egoera edo propietateak aldatzen dira, baina ez bere kantitatea. Esperimentu hauek Lavoisierrek ezarritako masaren kontserbazio-legea finkatu zuten [2]. 1784an, Mikhail Lomonosov-ek (1711-1765) antzeko proposamena aurkeztu zuen Lavoisierrek baino lehenago, baina ez zuen izan halako oihartzuna. Horretaz gain, Lavoisierren estekiometriaren legearen aitzindari izan ziren ikertzaileen artean, Joseph Black (1728-1799), Henry Cavendish (1731-1810) eta Jean Rey (1583-1645) aipa daitezke.

Nomenklatura eta Kimika AnalitikoaAldatu

Ikus, gaineraAldatu

ErreferentziakAldatu

Kanpo loturakAldatu

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Antoine Lavoisier