Wittenberg, izen ofiziala Lutherstadt Wittenberg, Alemaniako Saxonia-Anhalt estatuko hiri bat da, Halleko barrutian, Elba ibaiaren ertzean, Berlindik hego-mendebaldera kokaturik dagoena. Bertan abiatu zen Erreforma Protestantea. 2011n 47.131 biztanle zituen[1].

Wittenberg
Lutherstadt Wittenberg
urban municipality of Germany (en) Itzuli
Wittenberg Market square.jpg
Wappen Wittenberg.png
Administrazioa
Estatu burujabe Alemania
Alemaniako estatua Saxonia-Anhalt
Rural district of Saxony-AnhaltWittenberg (en) Itzuli
Alkatea Torsten Zugehör (en) Itzuli
Izen ofiziala Lutherstadt Wittenberg
Lutherstadt Wittenberg
Jatorrizko izena Lutherstadt Wittenberg
Posta kodea 06886
Udalerri kodea 15091375
Geografia
Koordenatuak 51° 52′ 02″ N, 12° 38′ 54″ E / 51.8671°N,12.6484°E / 51.8671; 12.6484Koordenatuak: 51° 52′ 02″ N, 12° 38′ 54″ E / 51.8671°N,12.6484°E / 51.8671; 12.6484
Wittenberg in WB.svg
Azalera 240.32 km²
Altuera 67 m
Demografia
Biztanleria 46.008 (2019ko irailaren 30a)
Red Arrow Down.svg−264 (2017)
Dentsitatea 191,44 bizt/km²
Informazio gehigarria
Telefono aurrizkia 03491
Ordu eremua UTC+01:00 eta UTC+02:00
Hiri senidetuak Göttingen, Bretten, Springfield (Ohio), Haderslev (en) Itzuli eta Békéscsaba
Matrikula WB
wittenberg.de

Unibertsitatea dauka. Industria (kimikoa, papergintza, tresneria elektrikoa eta mekanikoa) da ekonomia-jarduera nagusia.

HistoriaAldatu

1180. urteko dokumentu batean aipatzen da lehen aldiz. XV. mendearen bukaeran, Frederiko III.a Saxoniako hautesleak Wittenbergen ezarri zuen egoitza; orduan iritsi zen hiria gorenaldira. Hiria guztiz ospetsu bihurtu zen Martin Luterok Santu Guztien Elizako atarian bere 95 tesiak itsatsi zituenean. 1760. urtean, austriarrek hiriari eraso zioten eta erre egin zituzten zurezko ateak. Lutherren testua brontzezko ateetan grabatu zuten berriro. Zutik daude oraindik Luther bizi izan zen etxebizitza eta agustindarren komentuan izan zuen gela.

Ondasun nabarmenakAldatu

Eisleben eta Wittenbergeko Martin Lutherren memorialak1
  UNESCOren gizateriaren ondarea
 

Martin Lutherren estatua merkatu plazan

Mota Kulturala
Irizpideak iv, vi
Erreferentzia 783
Kokalekua   Alemania
Eskualdea2 Europa eta Ipar Amerika
Izen ematea 1996 (XX. bilkura)
1 UNESCOk jarritako izen ofiziala (euskaratua)
2 UNESCOren sailkapena

Martin Luther Eislebenen jaio zen 1483ko azaroaren 10ean baina ia bizitza osoa Wittenbergen pasa zuen biziaren zatirik handiena. Berarekin erlazionaturiko hainbat toki Gizateriaren Ondare izendatu zituen UNESCOk 1996an.

  • Santu Guztien eliza, gazteluko eliza (Schlosskirche): Bertan idatzi zituen bere 95 tesiak 1517an.
  • Andre Mariaren eliza (Marienkirche): bertako parrokoa zen.
  • Lutherren etxea (Lutherhaus)
  • Lutherren estatua: 1520an Aita Santuaren bula publikoki erre zuen puntu berean ezarri zuten estatua.

Herri eta hiri senidetuakAldatu

GaleriaAldatu

ErreferentziakAldatu

Kanpo estekakAldatu