Ireki menu nagusia

Samos[1] (grezieraz: Σάμος; turkieraz: Sisam) Egeo itsasoan dagoen Greziako uharte bat da, Esporadak uhartedikoa, Turkiako kostaldetik hurbil.

Samos
Σάμος
 Grezia
Samos 049 2009.JPG
Administrazioa
Herrialdea Grezia
EskualdeaIpar Egeo
Hiriburua Vathy Itzuli
Geografia
Koordenatuak 37° 45′ 00″ N, 26° 50′ 00″ E / 37.75°N,26.8333°E / 37.75; 26.8333Koordenatuak: 37° 45′ 00″ N, 26° 50′ 00″ E / 37.75°N,26.8333°E / 37.75; 26.8333
2011 Dimos Samou.png
Azalera 476 km²
Demografia
Biztanleria 32.977 bizt. (2011)
Dentsitatea 69,28 bizt/km²
Ordu eremua UTC+02:00 eta UTC+03:00
www.samos.gr/
Beste esanahi batzuen berri izateko, ikus: «Samos (argipena)»

Ikaria uhartearekin batera Samos nomo edo departamendua osatzen du. Hiriburua Samos herria da (5.600 biztanle).

Eduki-taula

GeografiaAldatu

Samosek 478 km² azalera du, 43 km luzera eta 13 km zabalera. Egeo itsasoaren uharterik nagusienetako bat da, Anatoliatik gertu kokatuta (milia bat zabaleko itsasartea). Uharte menditsua da, Kerketeus mendilerroak zeharkatuta, honetatik Kerkis garaiena izanda (1434 m.). Bere klima mediterraneo denez, famatua da bere ardoa.

KlimaAldatu

Datu klimatikoak (Samosko Aireportua)
Hila Urt Ots Mar Api Mai Eka Uzt Abu Ira Urr Aza Abe Urtekoa
Erregistraturiko tenperatura maximoa (°C) 20.4 21.4 24.0 28.0 34.4 39.4 43.0 40.6 37.2 31.6 26.0 23.0 43.0
Batez besteko tenperatura maximoa (°C) 13.4 13.7 16.3 19.8 25.1 30.5 33.7 33.6 28.6 23.6 18.8 14.9 22.7
Batez besteko tenperatura (ºC) 10.6 10.7 12.8 15.9 20.5 25.8 28.8 28.8 24.4 20.0 15.4 12.2 18.8
Batez besteko tenperatura minimoa (°C) 7.7 7.7 9.3 12.1 15.9 21.0 24.0 24.1 20.2 16.5 12.1 9.5 15
Erregistraturiko tenperatura minimoa (°C) -2.4 -3.4 -1.0 5.0 7.4 8.8 14.8 16.4 12.2 7.0 1.0 -1.4 -3.4
Pilatutako prezipitazioa (mm) 148.5 102.8 85.9 31.8 15.5 2.7 0.7 1.1 22.7 28.9 110.4 163.7 714.7
Prezipitazio egunak (≥ 1 mm) 12.4 10.4 8.6 7.4 4.0 1.1 0.2 0.1 1.4 4.6 9.3 13.7 73.2
Hezetasuna (%) 70.2 68.1 67.5 64.4 59.1 50.5 43.7 46.0 51.6 62.2 68.6 72.6 61.3
Iturria (1): Hellenic National Meteorological Service (tenperatura eta prezipitazioa)[2]
Iturria (2): NOAA (prezipitazioa eta muturrekoak)[3]


Banaketa administratiboaAldatu

Gertuko Ikaria eta Fourni uharteekin batera, Samos izen bereko prefektura sortzen du. Hona hemen prefekturaren herriak:

Udala YPES kodea Posta kodea Area kodea
Agios Kirykos 4601 833 00 22750-2
Evdilos 4603 833 02 22750-3
Fournoi Korseon 4608 833 01 22750-5
Karlovasi 4604 832 00 22730-3
Maratokampos 4605 831 02 22730-3
Pitagoreio 4606 831 03 22730-6 9 arte
Raches 4607 833 01 22750-4
Vathy/Samos 4602 831-00 22730-2
 
Samos satelite irudian (NASA).

EkonomiaAldatu

Menditsua da uhartearen mendebala (1.436 m Kerketes mendian) baina laborantzara zuzendutako zabaldiek hartzen dute uhartearen ekialdea eta hegoaldea. Laborantza (mahatsa, olibondoak, zitrikoak, tabakoa, kotoia) eta arrantza dira ekonomia jarduera nagusiak.

HistoriaAldatu

Oso uharte oparoa izan zen K.a. VII. mendetik aurrera, eta kolonia asko antolatu zituzten bertako biztanleek Propontide, Amorgos eta Samotrazian. Ontzigile bikainak, eskulangile iaioak eta ehule trebeak ziren Samosko biztanleak, eta Egiptotik Iberiarainoko eremuan saltzen zituzten beren merkataritza produktuak. Persiarrek konkistatu zuten K.a. V. mendean eta erromatarrek K.a. IIean. Bizantziarren eta genoarren esku egon zen XIV.-XV. mendeetan baina turkiarrek menderatu zuten ondoren eta albaniar jatorriko biztanleez populatu zuten uhartea. Greziaren mende geratu zen Balkanetako lehen gerra amaitu zenean (1923).

OndareaAldatu

Aipagarriak dira Hera tenpluko hondakinak.

Samostar ezagunakAldatu

ErreferentziakAldatu

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Samos  
  1.   Euskaltzaindia (PDF) 154. arauaː Europako eskualde historiko-politiko nagusiak .
  2.   Hellenic National Meteorological Service Samos Climate .
  3. (Ingelesez)  National Oceanic and Atmospheric Administration Climate Data for Samos .