Lena (ibaia)

Lena[1] (errusieraz: Ле́на, mongolieraz: Зүлгэ, Zülge; buriateraz:Зүлхэ, Zülhe; sakheraz: Өлүөнэ, Ölüöne), ipar-ekialdeko Siberiako ibaia da. 4.472 kmko luzera du eta 2.490.000 km²ko arroa drainatzen du.

Lena
Ле́на (ru)
Lena 2007 (synchroswimr).jpg
Datu orokorrak
Garaiera 1.466 m
Luzera 4.294 km
Geografia
Koordenatuak 53° 56′ 08″ N, 108° 05′ 31″ E / 53.9356°N,108.0919°E / 53.9356; 108.0919Koordenatuak: 53° 56′ 08″ N, 108° 05′ 31″ E / 53.9356°N,108.0919°E / 53.9356; 108.0919
Herrialdea Errusia
Lurraldea Yakutia
Hidrografia
Ibaiadarrak
Arroaren azalera 2.490.000 km²
Arro hidrografikoa Lena basin (en) Itzuli
Ur-emaria 16.350 m³/s
Iturburua Baikal mendikatea
Bokalea Laptev

Errusiako ibairik luzeena, Asiako hirugarrena eta munduko hamargarrena da[2].

IbilbideaAldatu

Baikal mendietan 1.640 metroetan jaio eta Siberiako lautada zeharkatzen du, Baikal aintzira mendebaldean utzita. Behin Kirenga eta Vitim ibaiekin elkartuta, ipar-ekialderantz jotzen du. Ozeano Artikoko Laptev itsasora isurtzen da, 10.800 kilometro karratutako delta sortuz.

HistoriaAldatu

Vladimir Lenin politikari marxistak ibai honetatik hartu zuen bere deitura (berez Lenin ezizenak «Lena ibaikoa» esan nahi du). Izenaren jatorria ez dakigu zehatz-mehatz nondik sortu zuen, baina bi teoria daude: bata, Lenaren urre meatzeetako sarraskiaren ondoren hartu zuela; bestea, bere kide Georgi Plekhanovek Volgin ezizena hartu zuenean, Vladimir Iljitxek berea hartu zuela.

HidrologiaAldatu

Lenaren emaria 1976-1994 bitartean neurtua izan da Stolben, deltaren goialdean[3]. Urteko batezbesteko emaria 16.300 m³/s da, baina alde handia dago negutik udara; emari handiena ekainean du (61.831 m³/s), elurra urtzen delarik, eta txikiena apirilean (1.759 m³/s). Urritik ekainera izozturik egoten da.

Lenaren batezbesteko emariak (m³/s), Stolben neurtuak
Datuak: 1976 eta 1994 artean

Ibaiadar nagusiakAldatu

 
Lenaren deltaren satelite bidezko irudia..
Ezkerraldean :
  • Niouia
Eskuinaldean :

Hiri nagusiakAldatu

Ikus, gaineraAldatu

ErreferentziakAldatu

Kanpo estekakAldatu