Falun, Suediako hiria da, Dalarnako konderriko hiriburua. 2010eko erroldaren arabera hiriak 37.291 biztanle ditu. Hego-mendebaldean dagoen Borlänge hiriarekin batera ia 100.000 biztanleko metropoli eremua osatzen du. Dalälven ibaiak lotzen ditu hiri biak.

Falun
Falun
urban area in Sweden (en) Itzuli
Falun från Radiohuset.jpg
Falum erdiguneaCommons-logo.svg Irudi gehiago
Falun vapen.svg
Administrazioa
Herrialdea Suedia
ProbintziaDalarna
Dalarnako konderriaKonderria
Izen ofizialaFalun
Jatorrizko izenaFalun
Geografia
Koordenatuak60°36′10″N 15°39′22″E / 60.602737°N 15.656064°E / 60.602737; 15.656064Koordenatuak: 60°36′10″N 15°39′22″E / 60.602737°N 15.656064°E / 60.602737; 15.656064
Tätort Falun.jpeg
Azalera27,17 km²
Altuera110 m
Demografia
Biztanleria38.749 (2020ko abenduaren 31)
Green Arrow Up.svg1 (2019)
Dentsitatea1,372 bizt/km²
Informazio gehigarria
Telefono aurrizkia023
Ordu eremuaUTC+01:00 eta UTC+02:00
Hiri senidetuakbaliorik ez
http://www.falun.se

GeografiaAldatu

Faluån ibaiak bitan banatzen du hiria. Albo batean "meategien aldea" dago eta bestaldean "hiri zoragarria" deitzen diotena, etxe eta villa polit handiez osatua. 2001 urtean Falungo Kobrezko Mendi Handiko meatze-arroa Gizartearen Ondare izendatu zuen UNESCOk.

HistoriaAldatu

XIV mendean inguruetako merkatal herria bihurtu zen Falun. Meagintza lehenago hasi zen, XIII edo X mendean baina "Kobrezko Mendi Handia" konpainia, munduko zaharrena, 1347an hasi zen jardunean, Magnus IV.a Suediakoak baimena eman zionean. Batez ere kobrea ateratzen zen, bai eta urrea ere.

Hiriak berak 1641 urtean hartu zituen "hiri eskubideak". Ordurako Suediako hiri handienetakoa zen, 6.000 biztanle ingurukoa. Hurrengo urteetan meagintzak gainbehera egin zuen baina konpainika beste 300 urtez jarraitu zuen lanean, 1992 arte.

KlimaAldatu

      Datu klimatikoak (Falun)      
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Erregistraturiko tenperatura maximoa (°C) 12.2 12.0 17.5 26.4 29.8 33.2 33.3 35.1 27.0 21.8 15.3 12.2 35.1
Batez besteko tenperatura maximoa (°C) -1.8 -0.6 4.5 11.3 16.4 20.7 23.4 21.5 16.2 8.6 3.4 -0.2 10.2
Batez besteko tenperatura (ºC) -4.8 -4.0 -0.1 5.6 10.6 14.9 17.8 16.2 11.5 5.7 0.8 -3.1 5.9
Batez besteko tenperatura minimoa (°C) -7.7 -7.4 -4.8 -0.1 4.8 9.0 12.1 11.0 6.8 1.6 -1.7 -5.9 1.4
Erregistraturiko tenperatura minimoa (°C) -35.6 -37.2 -28.6 -19.0 -10.0 -2.2 2.5 0.4 -5.1 -14.0 -24.0 -35.6 -37.2
Pilatutako prezipitazioa (mm) 40.6 28.2 32.0 38.2 44.8 58.1 76.0 79.3 70.6 53.1 55.2 40.8 616.9
Iturria (1): SMHI Precipitation normals 1961-1990[1]
Iturria (2): SMHI average data 2002-2015[2]

KirolakAldatu

Falu BS Faluneko bandy taldea da. 1998an Munduko Bandy Kopa irabazi zuen.

Lugnet Hills eski maldetan lau aldiz jokatu da Eski nordikoaren Munduko Txapelketa, 1954, 1974, 1993 eta 2015ean.

Ondasun nabarmenakAldatu

ErreferentziakAldatu

  1. .
  2. .

Kanpo estekakAldatu