Elkarzut

Bi plano edo lerro zuzenez nahiz gehiagoz mintzatuz, elkarrekin angelu zuzena egiten dutenak

Elkarzutak bi plano edo lerro zuzenez nahiz gehiagoz mintzatuz, elkarrekin angelu zuzena (90°) egiten dutenak dira,[1] lerro biren arteko harreman horri elkarzutasun deritzo,[2] geometria eta trigonometrian ikasten den oinarrizko propietate bat dena.

CD lerroarekiko zuta den BA lerroa.
Artikulu hau beste lerro batekin angelu zuzena egiten duen lerroari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Zut (argipena)».

Era berean, zut esaten zaio beste lerro edo plano batekin angelu zuzena egiten duen lerroari,[3] eta biei elkarzutak direla, hau da, bata bestearekiko zutak.[4]

Elkarzutaren eraikuntzaAldatu

 
P puntuan AB zuzenkiarekiko zuta den lerroaren eraikuntza

P puntutik igarotzen den AB zuzenarekiko zuta den lerro bat eraikitzeko modu ugari daude. Konpas bat eta erregela bat erabilita honela egiten da:

  1. gorriz: Zirkulu bat eraikitzen da P puntua erdigunean duela eta modu horretan A' eta B' puntuak eraikitzen dira, Ptik distantzia berera daudenak.
  2. orlegiz: A' eta B'n ardazten diren bi zirkulu eraiki, P puntutik igarotzen direnak. Bi zirkuluan batzen diren puntuak P eta Q izango dira.
  3. urdinez: P eta Q batzen dira eta PQ lerro zuta eraikitzen da.

ErreferentziakAldatu

  1. «elkarzut» Euskaltzaindiaren Hiztegia Noiz kontsultatua: 2021-03-08.
  2. «elkarzutasun» Euskaltzaindiaren Hiztegia Noiz kontsultatua: 2021-03-08.
  3. «zut» Euskaltzaindiaren Hiztegia Noiz kontsultatua: 2021-03-08.
  4. Ibon Sarasola. (1998). «elkarzut» Euskara batuaren ajeak. Alberdania, 64 or. ISBN 848866950X.
    Aipua: «elkarzut. Elkarzut ezin da singularrean erabili, euskal gramatikak elkar-i ez diolako uzten horrelakorik, besterik gabe. Bi zuzen horiek elkarzutak dira euskara garbia da, baina zuzen bati elkarzut den beste zuzen bat euskara gaiztoa da, eta horrek ez du erremediorik, gramatika aurka duelako.»
    .

Kanpo-estekakAldatu