Ireki menu nagusia
Brasilgo geografia
Brasilgo mapa topografikoa
Brasilgo mapa topografikoa
Eremua
Osoa 8.515.767 km²
Lehorra 8.460.415 km²
Ura 55.352 km²
Latitudea 10°0' S
Longitudea 55°0'W
Mugak
Argentina 1.263 km
Bolivia 3.403 km
Guyana 1.308 km
Guyana Frantsesa 649 km
Kolonbia 1.790 km
Paraguai 1.371 km
Peru 2.659 km
Surinam 515 km
Uruguai 1.050 km
Venezuela 2.137 km
Itsas erreklamazioak
Ondoko eremua 24 itsas milia
Ekonomia-eremu esklusiboa 200 itsas milia
Jurisdikziopeko urak 12 itsas milia
Muturreko garaierak
Puntu beherena 0 m (Ozeano Atlantikoa)
Puntu gorena 2.994 m (Pico da Neblina)

Brasil Hego Amerikako ekialdeko estatua da. Iparraldean Venezuela, Guyana, Surinam, Guyana Frantsesa eta Ozeano Atlantikoarekin du muga, ekialdean Ozeano Atlantikoarekin, hegoaldean Uruguairekin, mendebaldean Argentina, Paraguai, Bolivia eta Perurekin, eta ipar-mendebaldean Kolonbiarekin; beraz Hego Amerikako estatu guztiekin du muga, Txile eta Ekuadorrekin izan ezik. Atlantikoko uhartedi batzuk ere hartzen ditu, hala nola, Fernando de Noronha, Atol das Rocas, Done Petri eta Done Paulo eta Trindade eta Martim Vaz. 8.515.767 kilometro koadroko eremua dauka[1].

ErliebeaAldatu

Hiru alde nagusi bereiz daitezke Brasilen:

  • Brasilgo goi-lautada goi-ordoki zabala da, 300-900 metro bitarteko garaiera hartzen duena, mendilerroez zeharkatua eta ibarrez hautsia. Serra da Mantiqueira, Serra do Mar eta Serra Geral dira mendilerro nagusiak. Ez dira oso mendi garaiak, 1.200 metro gehienez ere, baina 2.000 metrotik gorako tontorren bat edo beste ere bada Serra da Mantiqueiran (Pedra da Mina, 2.798 m) eta Serra do Maren (Pico Maior de Friburgo, 2.366 m).
  • Amazonasen arroa herrialdeko lurraldearen heren bat baino gehiago hartzen du. Lur behereak dira (150 m batez beste), zingirak eta urpean geratzen diren eremu zabalak gehienbat. Arroaren parte handi bat oihan hezea da, munduko baso eremu osoaren zazpiren bat. Oihanean barneratzeko zailtasuna dela eta, eremu zabalak ez dira orain dela gutxi arte esploratu.
  • Amazonas arroaren iparraldean beste mendialde bat dago, Guyanetako ezkutuaren barruan: Serra do Tumucumaque, Serra do Acaraí (906 m), Serra Parima (2.727 m). Mendialde horretan, Serra do Imeri mendikatean eta Venezuelarekiko mugan dago Brasilgo tontorrik garaiena, Pico da Neblina (3.014 m).

HidrografiaAldatu

Zazpi ibai arro nagusi daude:

KlimaAldatu

 
Brasilgo klimak, Köppen klima sailkapenaren arabera

Sei klima eremu nagusi bereizten dira Brasilen[2]:

IngurumenaAldatu

Amazoniako baso galera handia dela eta, arrisku handian dago bertako animalia eta landare askoren bizilekua. Rio de Janeiro, Sao Paulo eta beste hiri handi batzuetan kutsadura arazoak daude. Meatzaritzak ere uraren kutsadura dakar zenbait lekutan.

Datu orokorrakAldatu

 
Amazoniaren ikuspegia, Amazonas estatua
 
Praia do Muro Alto, Ipojuca, Pernambuco

Kokapena: Hego Amerikako ekialdean, ekuatoreak zeharkaturik, Ozeano Atlantikoaren ertzean[1].

Koordenatu geografikoak: Koordenatuak: 10° 00′ S, 55° 00′ W / 10.000°S,55.000°W / -10.000; -55.000

Azalera:

  • osoa: 8.515.767 km²
  • lehorra: 8.460.415 km²
  • ura: 55.352 km²

Herrialdearen mugak:

denetara: 16.145 km

Erresuma mugakideak:

Itsasbazterra: 7.491 km

Muturreko garaierak:

  • puntu beherena: Ozeano Atlantikoa, 0 m
  • puntu gorena: Pico da Neblina 2.994 m

Baliabide naturalak: bauxita, urrea, burdina, manganesoa, nikela, fosfatoak, platinoa, eztainua, lur arraroak, uranioa, petrolioa, hidroelektrizitatea, egurra

Lurren erabilera: (2011)

  • nekazaritza-lurrak: %32,9
  • basoak: %61,9
  • beste: %5,2

Lur ureztatua: (2012) 54.000 km²

Arrisku naturalak: Lehorteak ipar-ekialdean, uholdeak, eta batzuetan izotzaldiak, hegoaldean.

ErreferentziakAldatu

  1. a b CIA-The World Factbook: Brazil cia.gov . Noiz kontsultatua: 2017-1-14.
  2. Climates that occur in Brazil brcactaceae.org . Noiz kontsultatua: 2017-1-14.
Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Brasilgo geografia