Beroitz

Itzagaondoko herri hustua, Nafarroa Garaian

Beroitz[1][a] Itzagaondoa udalerriko herri hustu bat da, Euskal Herriko Nafarroa Garaia lurraldean kokatuta, Pirinioaurrea eskualdean.

Beroitz
 Nafarroa GaraiaEuskal Herria
39 Beroitz utzia.jpg
Herriko ikuspegia behealdetik
Kokapena
Herrialdea Nafarroa Garaia
EskualdeaPirinioaurrea
UdalerriaItzagaondoa
Administrazioa
Motaherri hustu
Izen ofizialaBeroiz
Posta kodea31421
Herritarraberoiztar
Geografia
Koordenatuak42°44′29″N 1°23′54″W / 42.74139°N 1.39833°W / 42.74139; -1.3983342°44′29″N 1°23′54″W / 42.74139°N 1.39833°W / 42.74139; -1.39833
Garaiera635 metro
Distantzia33,7 km (Iruñetik)
Demografia
Biztanleria0 (2020: Red Arrow Down.svg 0)

1981. urtean jada despopulatu bezala agertzen zen. Bere lurrak Itzagaondokoa Udalara pasa ziren.

Bertako biztanleak beroiztarrak ziren.

IzenaAldatu

Beroitz toponimoa hainbat modutan agertu da historian zehar:[2]

  • Vereiz (1268)
  • Veroyz (1280)
  • Veroiz (1366)
  • Veroiz (1591)
  • Beroiz (1770)
  • Beroiz (1839)
  • Beroiz (1945)
  • Beroitz (1989)

GeografiaAldatu

Beroitz Itzagaondoa ibarran dago.

Inguru naturala eta kokapenaAldatu

Itzagaondoa Zangozako merindadeko udalerria da eta Nafarroako hiriburutik 28 kilometrora dago. Udaletxea Ardatzen dago. Erliebe handiko ibarra da. Itzaga mendiaren magalean dago, ibarbide emankor eta laua eratuz, eta, ondoren, mendilerro menditsu bat.

KlimaAldatu

Itzagaondoko klimaren ezaugarriak klima azpimediterraneoari dagozkio. Urteko batez besteko tenperatura oso aldakorra da altuera zein den, sei gradu gunerik menditsuenetan, eta 13 gradu herrigune eta hegoaldeko guneetan. Prezipitazioek ere antzeko aldakortasuna daukate, 800 hegoaldean eta 1.400mm edo gehiago mendietan. Urteroko egun euritsuak 100 eta 140 inguru izaten dira.

Jatorrizko basoetan pagoak, haritzak, ameztiak eta basa pinuak zeuden. Zoritxarrez, nekazaritzaren eragina dela eta, gaur egun 33 hektarea pago baino ez dago Itzagaondoan. Birlandaturiko pinu lariziar austriarrak (Pinus nigra) Izanozko gunean daude gehienbat, guztira 600 hektarea baino gehiago.

Estazio meteorologikoakAldatu

Itzagaondoan dagoen Zuhatzu lekuan, itsasoaren mailatik 631 metrora, Nafarroako Gobernuak 1987an jarritako estazio meteorologikoa dago.[3]


      Datu klimatikoak (Zuhatzu, 1987-2020)      
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Erregistraturiko tenperatura maximoa (°C) 16.0 17.0 22.0 27.5 31.0 36.0 35.5 38.5 34.0 28.0 20.0 16.0 38.5
Batez besteko tenperatura maximoa (°C) 7.1 7.9 12.0 14.7 18.6 23.9 26.9 26.7 22.5 17.3 10.7 7.5 16.3
Batez besteko tenperatura (ºC) 4.3 4.6 8.0 10.7 13.9 18.6 20.8 20.9 17.6 13.5 8.0 4.6 12.1
Batez besteko tenperatura minimoa (°C) 1.6 1.4 4.0 6.6 9.3 13.3 14.8 15.1 12.7 9.7 5.3 17 7.9
Erregistraturiko tenperatura minimoa (°C) -6.5 -8.0 -9.0 0.0 1.5 5.0 9.0 9.0 5.0 0.0 -5.0 -7.0 -9.0
Batez besteko prezipitazioa (mm) 72.4 59.5 63.2 96.1 66.9 61.2 37.6 36.6 61.1 94.5 88.2 79.7 817.0
Prezipitazio maximoa 24 ordutan (mm) 40.8 37.8 36.2 62.7 53.0 59.0 51.3 64.2 106.7 78.0 57.0 59.5 106.7
Prezipitazio egunak (≥ 1 mm) 12.9 11.4 10.7 14.2 12.5 8.4 6.0 6.0 7.7 12.2 14.1 13.6 129.8
Elur egunak (≥ 1 mm) 2.0 3.8 1.9 1.5 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 1.0 2.0 12.2
Iturria: Nafarroako klimatologia zerbitzua[4]

HistoriaAldatu

Dagoeneko 1142an Aznar Galinditz jaunaren ezizen lokatibo gisa agertzen da. XIII. mendean bizi zen, baina hurrengo mendean despopulatu behar izan zuten. Bere bi bizilagunek, 1427koak, ez zuten petxarik behar, ezta beste zamarik ere. 1553an hiru su zituen eta 1678an bakarra. 1786an 19 biztanle zituen; 1824an, 20; 1858an, 21; 1887an, 23; 1930ean, 19; 1940an, 18; 1950ean, 16; eta 1960an, 9. 1970eko Izendegian ez zen ageri, eta 1981ekoan, berriz, hutsik.

OharrakAldatu

  1. /beɾóit͡s̻/ ahoskatua (laguntza)
    Azentua: zorrotza bigarren silaban

ErreferentziakAldatu

  1. Euskaltzaindia: Euskal Onomastikaren Datutegia.
  2. «Beroitz - Lekuak - EODA» www.euskaltzaindia.eus (Noiz kontsultatua: 2021-08-30).
  3. «Estazioko datuak - Meteo Navarra» meteoeu.navarra.es (Noiz kontsultatua: 2021-12-24).
  4. Zuhatzuko estazioko balio klimatologikoak. Nafarroako Gobernua (Noiz kontsultatua: 2020-08-24).

Ikus, gaineraAldatu

Kanpo estekakAldatu