Ireki menu nagusia

Atlasa[1] (arabieraz: جِـبَـال الْأَطْـلَـس‎jibāl al-ʾaṭlas; amazigeraz: ⵉⴷⵓⵔⴰⵔ ⵏ ⵡⴰⵟⵍⴰⵙ, idurar n waṭlas), Atlas mendikatea ere deitua, Afrikako ipar-mendebaldeko mendi sistema da, Marokoko, Aljeria eta Tunisia zeharkatzen dituena, Mediterraneo eta Atlantikoko kostaldeak Sahara basamortutik bereiziz. 2.400 kilometro luze da, Marokoko Agadirtik Tunis hiriraino.[2] Tubkal da mendirik garaiena (4.167 metro), Marokoko hego-mendebaldean dagoena. Atlas mendietako jatorrizko biztanleak berbereak dira.

Atlasa
Tizi'n'Toubkal.jpg
Datu orokorrak
Mendirik altuena Tubkal
Garaiera 4.165 m
Luzera 2.500 km
Zabalera 300 km
Geografia
AtlasRange.jpg
Koordenatuak 31° N, 8° W / 31°N,8°W / 31; -8Koordenatuak: 31° N, 8° W / 31°N,8°W / 31; -8
Honen parte da Alpetar gerrikoa
Herrialdea Maroko, Aljeria eta Tunisia
Geologia
Garaia Aurrekanbriar
Artikulu hau mapa-liburuari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Atlas (argipena)».

Eduki-taula

IzenaAldatu

Mendikatearen izena tamazightez adrar edo adras da, mendia esan nahi du; beraz tautotoponimoa da.

GeografiaAldatu

Mendikatea lau eskualdetan banatu daiteke:

AntiatlasaAldatu

 
Atlas mendikatearen kokapena
Sakontzeko, irakurri: «Antiatlasa»

Antiatlasa Marokoko hego-mendebaldetik ipar-ekialderantz hedatzen da, Ouarzazate eta Tafilalt hiriraino (500 kilometro inguruko luzera). Hegoaldean Sahara basamortuarekin du muga. Ekialdeko muturrean Jbel Saghro dauka, eta iparraldeko muga Atlas Garaia da. Djebel Siroua da gailurrik gorena (3.304 metro).

Atlas GaraiaAldatu

Sakontzeko, irakurri: «Atlas Garaia»

Atlas Garaia Marokoko erdialdean dago, eta Ozeano Atlantikoaren kostaldetik Maroko eta Aljeriaren arteko mugara hedatzen da. Hegoaldean, Antiatlasa du, eta iparralderantz Marrakexeraino iristen da. Eskualdeko herri nagusiak Tahanaoute, Amizmiz, Asni, Tin Mal, Ijoukak eta Oukaïmden dira.

Atlas ErtainaAldatu

Atlas Ertaina Marokon kokatzen da osorik. Marokoko hiru mendikateetatik mendebaldekoena da. Hegoaldean, Moulouya eta Oum Er-Rbia ibaiak zeharkatuta, Atlas Garaia dago. Iparraldean, Sebou ibaia zeharkatuta, Rif mendiak daude, Espainiako Mendikate Betikoaren hedapena.

Tell-eko AtlasaAldatu

Sakontzeko, irakurri: «Tell-eko Atlasa»

Tell-eko Atlasa Marokotik Tunisiara doan 1.500 kilometroko mendikatea da, Mediterraneo itsasoaren kostaldearen parean. Mendebaldeko muturra Atlas Ertainan dago.

Aures mendiakAldatu

Sakontzeko, irakurri: «Aures»

Aljeria eta Tunisiako Aures mendiak Atlas mendietako ekialdeko muturra dira.

Saharako AtlasaAldatu

Sakontzeko, irakurri: «Saharako Atlasa»

Aljeriako Saharako Atlasa Atlas mendietako ekialdeko aldea da. Mendikatearen mendirik altuena Djebel Aissa da (2.236 metro). Saharako iparraldeko muga da.

Ikus, gaineraAldatu

ErreferentziakAldatu

  1.   164. araua Euskaltzaindia . Noiz kontsultatua: 2012-1-17 .
  2.   Atlas Mountains britannica.com . Noiz kontsultatua: 2018-8-26 .

Kanpo loturakAldatu

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Atlasa