Ahetze

Lapurdiko udalerria

Ahetze Lapurdiko mendebaldeko udalerri bat da, Lapurdi Erdialdean kokatua, Uhabia ibaiaren ezkerraldean. 2013. urtean 1.941 biztanle zituen. Turismoa eta laborantza dira ekonomia jarduera nagusiak.

Ahetze
 Lapurdi, Euskal Herria
Ahetze Arc en ciel.jpg
Ahetzeko ikuspegia.

Blason ville fr Ahetze (Pyrénées-Atlantiques).svg
Armarria


Kokapena
Herrialdea Euskal Herria
Lurraldea Lapurdi
Administrazioa
Estatua Frantzia
Eskualdea Akitania Berria
Departamendua Pirinio Atlantikoak
ElkargoaEuskal Hirigune Elkargoa
BarrutiaBaiona
KantonamenduaUztaritze-Errobi eta Urdazuri ibarrak
Izen ofizialaBlason ville fr Ahetze (Pyrénées-Atlantiques).svg  Ahetze
AuzapezaPhilippe Elizalde (Divers droite)Jean d'Elbée (2008-2014)
Posta kodea64210
INSEE kodea64009
Herritarraaheztar
Geografia
Azalera10,56 km²
Garaiera25 metro
Distantzia18 km (Baionatik)
Demografia
Biztanleria2.114 (2018: Red Arrow Down.svg −43)
alt_left 1.099 (%53.1)1.059 (%51.1) alt_right
Dentsitatea183,81 biztanle/km²
Zahartzea[1]% 18,6
Ugalkortasuna[1]‰ 65,78
Ekonomia
Jarduera[1]% 78,4 (2011)
Desberdintasuna[1]% 2,94 (2011)
Langabezia[1]% 6,42 (2013)
Euskara
Euskaldunak% 15,91 (2010)
Erabilera% 1,48 (2011)
Datu gehigarriak
Webguneahttp://www.ahetze.fr/


GeografiaAldatu

Etxeak eta auzoakAldatu

Ingurune naturalaAldatu

Uhabia ibaia eta Zirikolatzeko erreka igarotzen dira udalerritik, azken horren zenbait ibaiadarrekin batera: Amisolako erreka, Uroneko erreka eta Besaingo erreka.

Udalerri mugakideakAldatu

HistoriaAldatu

Erdi Aroan, Donejakue bidearen kostaldeko bidea egiten zenbiltzan erromesak, Ahetzetik igarotzen ziren. Ondoren bi aukera zituzten: edota Ibarrundik jarraitu, Sarako Ospitale Zaharrera heldu arte; edota Azkaineko Done Jakue kaperatik pasatu, Ibardin lepoa zeharkatu eta Berara joan.

DemografiaAldatu

XIX. mende osoan eta XX. mendearen hasieran 500 biztanle inguruko herria izan zen Ahetze, baina 1960ko hamarkadatik aurrera hazkunde handia izan zuen, eta 2010eko hamarkadan ia 2.000 biztanleen mailara iritsi zen.

Ahetzeko biztanleria
Datuen iturburua: INSEE

EkonomiaAldatu

Hil bakoitzaren hirugarren igandean ospatzen da antzinatekoen merkatua, jende asko erakarri ohi duena. Bestalde, herriko ekonomiaren oinarria laborantza den arren azkenaldian herriaren itxura aldatzen hasi da, Lapurdiko kostaldetik hurbil dagoen etxebizitzen eskaera dela medio, zenbait etxegintza proiektu baitira abian.

KulturaAldatu

Ahetzeko Jean-Pierre Urkia[3] (Ahotsak[4] proiekturako)

EuskaraAldatu

Ahetzen[5] Uztaritze inguruko euskara[6] mintzatzen da, erdiguneko nafar-lapurtarra.

Ondasun nabarmenakAldatu

San Martin elizaAldatu

Sakontzeko, irakurri: «San Martin eliza (Ahetze)»

Donejakue bidean kokatua, San Martin eliza XVII. mendekoa da. Aipatzekoak dira erretaula, Done Jakueren zurezko estatua eta XVI. mendeko prozesio gurutze ederra. Gurutze honek, ezkil txikiz hornitua dagoen aldetik, Pierre de Lancre inkisitorearen haserrea piztu zuen 1609 urteko sorginkeria prozesuan, Deabruaren lana ikusten baitzuen bertan. Herriko armarrian lehoiak daraman gurutzea da berau.

Ostalapia baserriaAldatu

Baserri eder hau Done Jakue bideko erromesen ostatua zen, baita ere getariar eta bidartarren babesleku, pirata eta itsaslapurrek kostako bi herri hauek erasotzen zituztenean. Inguruetan harritzarrak ikus daitezke, antzina harresiko zati izandakoak.

Argazki galeriaAldatu

Aheztar ospetsuakAldatu

 
Mattin Treku bertsolariaren omenezko oroigarria

ErreferentziakAldatu

  1. a b c d e Euskal Herriari Begira. Udalbiltza.
  2. a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z aa Géoportail - Frantziako Institutu Geografiko Nazionala. Géoportail. (Noiz kontsultatua: 2011-10-16).
  3. «Urkia, Jean-Pierre - Ahotsak.eus» ahotsak.eus (Noiz kontsultatua: 2019-01-02).
  4. «Ahotsak.eus, Euskal Herriko hizkerak eta ahozko ondarea» ahotsak.eus (Noiz kontsultatua: 2019-01-02).
  5. «Ahetze - Ahotsak.eus» ahotsak.eus (Noiz kontsultatua: 2018-11-15).
  6. «Uztaritze ingurukoa - Ahotsak.eus» ahotsak.eus (Noiz kontsultatua: 2018-11-15).

Kanpo estekakAldatu

Euskarazko Wikipedian bada atari bat, gai hau duena:
Lapurdi