Ireki menu nagusia


Ahetze Lapurdiko mendebaldeko udalerri bat da, Lapurdi Erdialdean kokatua, Uhabia ibaiaren ezkerraldean. 2013. urtean 1.941 biztanle zituen. Turismoa eta laborantza dira ekonomia jarduera nagusiak.

Ahetze
 Lapurdi, Euskal Herria
Ahetze Arc en ciel.jpg
Ahetzeko ikuspegia.

Ahetzeko armarria

Administrazioa
Estatua Frantzia
Eskualdea Akitania Berria
Departamendua Pirinio Atlantikoak
Elkargoa Euskal Hirigune Elkargoa
Barrutia Baiona
Kantonamendua Uztaritze-Errobi eta Urdazuri ibarrak
Izen ofiziala Ahetze
Posta kodea 64210
INSEE kodea 64009
Herritarra aheztar
Kokapena
Koordenatuak 43° 24′ 21″ N, 1° 34′ 16″ W / 43.405833333333°N,1.5711111111111°W / 43.405833333333; -1.5711111111111Koordenatuak: 43° 24′ 21″ N, 1° 34′ 16″ W / 43.405833333333°N,1.5711111111111°W / 43.405833333333; -1.5711111111111
Ahetze hemen kokatua: Lapurdi
Ahetze
Ahetze
Ahetze (Lapurdi)
Azalera 10,56 km2
Garaiera 25 metro
Distantzia 18 km Baionara
Demografia
Biztanleria 1.941 biztanle (2013)
Dentsitatea 183,81 biztanle/km²
Zahartze tasa[1] % 18,6
Ugalkortasun tasa[1] ‰ 65,78
Ekonomia
Jarduera tasa[1] % 78,4 (2011)
Genero desoreka[1] % 2,94 (2011)
Langabezia erregistratua[1] % 6,42 (2013)
Kultura
Euskaldunak % 15,91 (2010)
Euskararen erabilera % 1,48 (2011)
Datu gehigarriak
Webgunea http://www.ahetze.fr/

GeografiaAldatu

Etxeak eta auzoakAldatu

Ingurune naturalaAldatu

Uhabia ibaia eta Zirikolatzeko erreka igarotzen dira udalerritik, azken horren zenbait ibaiadarrekin batera: Amisolako erreka, Uroneko erreka eta Besaingo erreka.

Udalerri mugakideakAldatu

HistoriaAldatu

Erdi Aroan, Donejakue bidearen kostaldeko bidea egiten zenbiltzan erromesak, Ahetzetik igarotzen ziren. Ondoren bi aukera zituzten: edota Ibarrundik jarraitu, Sarako Ospitale Zaharrera heldu arte; edota Azkaineko Done Jakue kaperatik pasatu, Ibardin lepoa zeharkatu eta Berara joan.

DemografiaAldatu

XIX. mende osoan eta XX. mendearen hasieran 500 biztanle inguruko herria izan zen Ahetze, baina 1960ko hamarkadatik aurrera hazkunde handia izan zuen, eta 2010eko hamarkadan ia 2.000 biztanleen mailara iritsi zen.

Ahetzeko biztanleria
 
Datuen iturburua: INSEE

EkonomiaAldatu

Hil bakoitzaren hirugarren igandean ospatzen da antzinatekoen merkatua, jende asko erakarri ohi duena. Bestalde, herriko ekonomiaren oinarria laborantza den arren azkenaldian herriaren itxura aldatzen hasi da, Lapurdiko kostaldetik hurbil dagoen etxebizitzen eskaera dela medio, zenbait etxegintza proiektu baitira abian.

KulturaAldatu

Ahetzeko Jean-Pierre Urkia[3] (Ahotsak[4] proiekturako)

EuskaraAldatu

Ahetzen[5] Uztaritze inguruko euskara[6] mintzatzen da, erdiguneko nafar-lapurtarra.

Ondasun nabarmenakAldatu

San Martin elizaAldatu

Sakontzeko, irakurri: «San Martin eliza (Ahetze)»

Donejakue bidean kokatua, San Martin eliza XVII. mendekoa da. Aipatzekoak dira erretaula, Done Jakueren zurezko estatua eta XVI. mendeko prozesio gurutze ederra. Gurutze honek, ezkil txikiz hornitua dagoen aldetik, Pierre de Lancre inkisitorearen haserrea piztu zuen 1609 urteko sorginkeria prozesuan, Deabruaren lana ikusten baitzuen bertan. Herriko armarrian lehoiak daraman gurutzea da berau.

Ostalapia baserriaAldatu

Baserri eder hau Done Jakue bideko erromesen ostatua zen, baita ere getariar eta bidartarren babesleku, pirata eta itsaslapurrek kostako bi herri hauek erasotzen zituztenean. Inguruetan harritzarrak ikus daitezke, antzina harresiko zati izandakoak.

Argazki galeriaAldatu

Aheztar ospetsuakAldatu

 
Mattin Treku bertsolariaren omenezko oroigarria

ErreferentziakAldatu

  1. a b c d e   Euskal Herriari Begira Udalbiltza .
  2. a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z aa   Géoportail - Frantziako Institutu Geografiko Nazionala Géoportail . Noiz kontsultatua: 2011-10-16 .
  3.   «Urkia, Jean-Pierre - Ahotsak.eus» ahotsak.eus . Noiz kontsultatua: 2019-01-02 .
  4.   «Ahotsak.eus, Euskal Herriko hizkerak eta ahozko ondarea» ahotsak.eus . Noiz kontsultatua: 2019-01-02 .
  5.   «Ahetze - Ahotsak.eus» ahotsak.eus . Noiz kontsultatua: 2018-11-15 .
  6.   «Uztaritze ingurukoa - Ahotsak.eus» ahotsak.eus . Noiz kontsultatua: 2018-11-15 .

Kanpo loturakAldatu

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Ahetze  
Euskarazko Wikipedian bada atari bat, gai hau duena:
Lapurdi