Ireki menu nagusia

San Zernin eliza

eraikin babestua Iruñean

San Zernin eliza (bertako okzitaniar biztanleek Erdi Aroan erabiltzen zuten izena) edo San Saturnino eliza Nafarroako (Euskal Herria) Iruñea hiriburuko Alde Zaharraren erdialdean dagoen eliza katoliko bat da. Izena Saturdi Tolosakoaren omenez darama. Euskal tradizioan, Jaun Done Saturdi (Satordi) du izena.[1]

San Zernin eliza
San Saturnino eliza
World Heritage Logo global.svg UNESCOren gizateriaren ondarea
Kultura ondasuna
Nafar bidea Nafar bidea
Iruñeko Alde Zaharra
Iglesia de San Saturnino (San Cernin) - Pamplona.JPG
San Zernin eliza.
Kokapena
lekua
Koordenatuak 42° 49′ 05″ N, 1° 38′ 42″ W / 42.8181888°N,1.6449228°W / 42.8181888; -1.6449228Koordenatuak: 42° 49′ 05″ N, 1° 38′ 42″ W / 42.8181888°N,1.6449228°W / 42.8181888; -1.6449228
Historia eta erabilera
Izenaren jatorria Zernin Tolosakoa
Dedikazioa Zernin Tolosakoa
Arkitektura
Gizateriaren ondarea
Erreferentzia 669-199
Eskualdea[I] Europa eta Ipar Amerika
Izen-ematea bilkura)
BIC RI-51-0008989
199
  1. UNESCOk egindako sailkapenaren arabera

KokalekuaAldatu

HistoriaAldatu

Gaur egungo eliza gotikoa XIII. mendekoa da. Hala ere, kokaleku berberean antzinako tenplu bat eta XII. mendeko eliza erromaniko bat ere izan ziren. Izan ere, dirudienez, San Zernin eliza Diana jainkosa erromatarrari eskainitako tenplu baten gainean eraiki zen.[2]

 
Aurrealdea.

Erdi Aroan bi funtzio bete zituen: erlijiosoa eta defentsakoa. Garai hartan Iruñea hiru burgu independentetan banaturik zegoen, eta eliza hau gehienbat frantziarren bizilekua zen San Zernin burguaren parrokia zen. Burgu haiek euren artean borrokan aritu ohi ziren etengabe, eta horregatik elizaren dorreen goialdeak defentsa almenez beteak zeuden; XVIII. mende arte mantendu ziren almena haiek.

Elizako dorreez gain, ataria ere nabarmentzekoa da; Done Jakueren eta San Saturninoren tailu ederraz apaindurik dago. Barnealdean, seizatikatutako ganga bat duen nabe gotiko bakar eta oso zabal bat du, bai eta kontrahormen arteko kaperak eta koru jaso bat, eta gehitutako kapera barroko handi bat ere, eta azken horretan XVII. mende arte klaustro bat izan zen. Kapera hori Bideko Ama Birjinaren omenezkoa da —Iruñeko Andre Maria baita—, eta barroko erakoa da.

San Zernin elizako kanpaiak joz iragartzen dute Sanfermin jaien hasiera.

ErreferentziakAldatu

  1. Salaberri.Zaratiegi, Paxi, «SANTU, SAN, DONE ETA INGURUKOAK» (pdf), Euskera, . Noiz kontsultatua: 2019-03-11.
  2. «San Zernin eliza, zeina Dianari sagaratutako tenplu erromatar baten gainean eraiki omen zuten, antzinako San Zernin burgoaren erdigune erlijiosoa zen.»
    (Iturria: «San Zernin eliza», Iruñeko Udalaren webgunea.)

Ikus gaineraAldatu

Kanpo loturakAldatu