Osnabrück Alemaniako Saxonia Beherea estatu federaleko hegoaldeko hiri bat da. 2011ko erroldan 165.021 biztanle zituenez, estatuko hiri jendetsuenetan hirugarrena da (Hanover eta Brunswick dira lehen biak).

Osnabrück
Osnabrück
hiri handia
Osnabrück Schloss.JPG
Hissflagge der Stadt Osnabrück.svg Osnabrück Wappen.svg
Administrazioa
Estatu burujabe Alemania
Alemaniako estatua Saxonia Beherea
AlkateaWolfgang Griesert (en) Itzuli
Izen ofizialaOsnabrück
Jatorrizko izenaOsnabrück
Posta kodea49074–49090
Udalerri kodea03404000
Geografia
Koordenatuak52°16′44″N 8°02′35″E / 52.2789°N 8.0431°E / 52.2789; 8.0431Koordenatuak: 52°16′44″N 8°02′35″E / 52.2789°N 8.0431°E / 52.2789; 8.0431
Lower Saxony OS (St).svg
Azalera119.8 km²
Altuera63 m
MugakideakOsnabrück (en) Itzuli eta Steinfurt (en) Itzuli
Demografia
Biztanleria164.748 (2019ko irailaren 30a, 2019ko urriaren 31)
Green Arrow Up.svg374 (2017)
alt_left 84.992 (%51.6)79.756 (%48.4) alt_right
Dentsitatea1.375,19 bizt/km²
Informazio gehigarria
Sorrera780
Telefono aurrizkia0541, 05402, 05406, 05407
Ordu eremuaEuropa Erdialdeko Udako Ordua, UTC+01:00 eta UTC+02:00
Hiri senidetuakAfula, Angers, Haarlem, Vila Real, Tver, Çanakkale (en) Itzuli, Derby, Greifswald, Hefei, Gmünd (en) Itzuli, Evansville (Indiana) eta Gwangmyeong (en) Itzuli
MatrikulaOS
osnabrueck.de

GeografiaAldatu

Saxonia Beherea estatuko hegoaldean dago Osnabrück, Dortmund hiritik 80 kilometro ipar-ekialdera, Münstertik 45 kilometro ipar-ekialdera, eta Hanover hiriburutik 100 kilometro mendebaldera. Teutoburg basoaren iparraldeko muga da, eta Wiehengebirge mendizerraren ekialdean dago. Osnabrück itsas mailaren gainetik 64 m gorago dago. Hase ibaiak zeharkatzen du.

EkonomiaAldatu

Enpresa garrantzitsuok dute egoitza Osnabrücken:

  • Karmann, autoen produkzioa (Audi A4, Chrysler Crossfire eta DaimlerChryslerCLK modeloak)
  • Hellmann Worldwide Logistics, nazioarteko garraioetarako
  • KM Europa Metall, metalurgia
  • Felix Schoeller, paper espezializatuaren fabrikazioa

AuzoakAldatu

  • 01 Innenstadt ("Erdigunea")
  • 02 Weststadt ("Mendebaldeko herria")
  • 03 Westerberg ("Mendebaldeko mendia")
  • 04 Eversburg
  • 05 Hafen ("Portua")
  • 06 Sonnenhügel
  • 07 Haste
  • 08 Dodesheide
  • 09 Gartlage
  • 10 Schinkel
  • 11 Widukindland
  • 12 Schinkel-Ost
  • 13 Fledder
  • 14 Schölerberg
  • 15 Kalkhügel
  • 16 Wüste
  • 17 Sutthausen
  • 18 Hellern
  • 19 Atter
  • 20 Pye
  • 21 Darum/Gretesch/Lüstringen
  • 22 Voxtrup
  • 23 Nahne

Hezkuntza, formazioa eta ikerketaAldatu

Osnabrücken hiru goi mailako heziketa gune aurki daitezke:

  • Universitaet Osnabrück, 10.000 ikasle inguru, Zuzenbide, Enpresagintza, Ekonomia, Matematika, Fisika eta Biologia fakultateak barneratzen dituena
  • Fachhochschule Osnabrück (Ingeniaritza eskola)
  • Katholische Fachhochschule Norddeutschland (ikasketa katoliko eta sozialen eskola)

Carolinum eskola Karlomagnok fundatu zuen, eta Alemaniako eskolarik zaharrenetarikoa da. Ingurumenaren Fundazio Federalak Osnabrücken du egoitza nagusia.

EtimologiaAldatu

Ez dago argi izenaren jatorria. Brück hitzak zubi bat egongo zela adierazten du, baina Osna hitzaren inguruan hainbat hipotesi daude: Ochsen-etik etor liteke, "idia" esan nahi duenez idiak pasatzeko zubia izango zen esanahia, baina agian Asen (Æsir, eskandinaviar mitologiako jainkorik garrantzitsuenak) hitzetik etor liteke, "jainkoen zubia" izango litzatekeelarik.

HistoriaAldatu

Karlomagnok sortu zuen 780an apezpikuaren egoitzaren ondoko merkatu herri izateko eta 803rako jadanik Osnabrückeko Printze-apezpikuaren egoitza bihurtu zen. 804ean Karlomagno berak Gymnasium Carolinum (eskola) sotu zuen, data eztabaidagarria den arren, Alemaniako eskolarik zaharrena izango litzateke egia balitz. Hiri izendatua izan zen 1147an eta 1157an Frederiko I.a Bizargorriak gotortzeko eskubidea eman zion. Osnabrück Hansa hiria bihurtu zen orduan.

 
Osnabrückeko mapa, 1633

1561 eta 1639 arteko urteak zailak izan ziren Osnabrücken, izan ere sorgin ehizak eta erlijio gerrak ezagutu baitzituen hiriak. Istilu hauekin bukatzeko Osnabrücken eta Münsterren Westfaliako bakeaz ezagutzen diren itun handi bi sinatu ziren.

Napoleondar Gerretan Prusiak hartu zuen hiria (1795) eta ondoren Frantziak (1803), baina gerra bukatzerakoan Prusiaren eskutan gelditu zen eta honek Hanoverko Erresuman sartu zuen 1866an berriz eskuratu arte.

Lehen Mundu Gerrako porrotaren ondoren gosea eta langabezia iritsi ziren Osnabrückera. Sozialdemokrata edo katolikoa izan ohi zen hirian naziek irabazi zuten 1930ko hauteskundeetan. Ekonomiaren garatzen hasi zen orduan, juduak eta nazien aurkari politikoak garapen honetaz profitatu ez baziren ere. Naziek hiriko juduak eta ijitoak kontzentrazio-esparrutan sartu zituzten gerra garaian. Hiria oso bonbakatua izan zen (honen %75a suntsituta izan bait zen) eta 1945ean estatubatuarrek hartu zuten Osnabrück. 1946an Britainiarren Okupazio Eremuan gelditu zen eta britainiarrek hiriko 70 etxe hartu zituzten beraientzako.

Alemaniako Errepublika Federalaren sorkutzarekin batera, Osnabrück Saxonia Behereko estatu berrian sartuta geratu zen.

Hiri senidetuakAldatu

Osnabrück ondorengo hiriekin senidetuta dago:

Hiritar ezagunakAldatu

IruditegiaAldatu

Kanpo estekakAldatu