Haarlem (Speaker Icon.svg enztun (i · ?)) Herbehereetako hiria da, Ipar Holandako hiriburua. Spaarne ibaiaren ertzean dago, Amsterdamdik 20 km mendebaldera, kostaldeko dunetatik gertu. Erraboilen eta bereziki tulipanen esportaziogune garrantzitsuena da, eta loreen hazkuntza zentroa. Haarlemgo udalerriak Spaarndam herria ere hartzen du bere barruan.

Haarlem
Haarlem
hiria
HaarlemGroteMarkt1.JPG
Flag Haarlem.svg Wapen Haarlem.svg
Administrazioa
Estatu burujabe Herbehereetako Erresuma
Herrialdea Herbehereak
Probintzia Ipar Holanda
Alkatea Jos Wienen (en) Itzuli
Izen ofiziala Haarlem
Jatorrizko izena Haarlem
Posta kodea 2000–2037 eta 2063
Geografia
Koordenatuak 52° 22′ 49″ N, 4° 38′ 26″ E / 52.3803°N,4.6406°E / 52.3803; 4.6406Koordenatuak: 52° 22′ 49″ N, 4° 38′ 26″ E / 52.3803°N,4.6406°E / 52.3803; 4.6406
Map - NL - Municipality code 0392 (2019).svg
Azalera 32.09 km²
Altuera 2 m
Mugakideak Heemstede, Bloemendaal, Velsen, Haarlemmermeer eta Haarlemmerliede en Spaarnwoude
Demografia
Biztanleria 159.134 (2016ko iraila)
Red Arrow Down.svg−575 (2018)
Dentsitatea 4.958,99 bizt/km²
Etxebizitzak 75.959
Informazio gehigarria
Sorrera 1185 (egutegi gregorianoa)
Telefono aurrizkia 023
Ordu eremua Europa Erdialdeko Ordua
Hiri senidetuak Angers, Osnabrück, Mutare eta Emirdağ (en) Itzuli
haarlem.nl

New Yorkeko (Ameriketako Estatu Batuak) auzoa den Harlemek hiri honetatik hartu zuen izena.

Grote Kerk eliza gotikoa eta Grote Markt plaza nagusia.

Banaketa administratiboaAldatu

TopografiaAldatu

Hiriko 2011ko mapa:

 

BarrutiakAldatu

Biztanleria datuak 2009koak dira:

Barrutia Kokapena Biztanleria  
Oude Stad   12.510
Spoorbaan Leiden   14.980
Haarlem-Oost   20.691
Haarlemmerhoutkwartier   11.713
Westoever Noord Buitenspaarne   16.277
Ter Kleef en Te Zaanen   20.465
Oud Schoten en Spaarndam   14.859
Duinwijk   5.332
Schalkwijk   31.374
Guztira 148.201

HistoriaAldatu

IX. mendean eraiki zuten, eta XII. mendean gotortu. Holandako kondeen egoitza izan zen. XV. mendean oihalgintzak indar handia eman zion bertako merkataritzari. Albako dukeak setiatu zuen 1572ko abenduaren 12tik 1573ko uztailaren 13 arte. XVII. mendean izan zuen Haarlemek bere loraldirik bikainena.

Klima 1Aldatu

      Datu klimatikoak (Haarlem)      
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura maximoa (°C) 5 4 7 10 14 16 18 18 17 13 9 6 12
Batez besteko tenperatura (ºC) 3 2 5 7 12 14 16 17 15 12 7 5 10
Batez besteko tenperatura minimoa (°C) 1 1 3 5 9 12 15 15 13 10 6 3 8
Prezipitazio egunak (≥ 1 mm) 20 15 19 16 16 17 17 18 17 19 20 20 214
Hezetasuna (%) 87 82 82 77 77 80 81 78 78 80 84 89 81
Iturria: Weatherbase[1]

EkonomiaAldatu

Ijmuidendik eta Amsterdamdik gertu izateak bertako industriaren garapena bideratu du: metalurgia, kimika eta elikadura industriak, eraikuntza mekanikoak, ontzigintza, etab. Hiria famatu duena, ordea, tulipanen hazkuntza eta salmenta izan da; XVI. mendean hasi zen, eta gaur egun mundu osora esportatzen du lore hori.

DemografiaAldatu

Ondasun nabarmenakAldatu

Haarlemgo erdigunea Plaza Nagusia da (Grote Markt). Bertan, San Bavon katedrala (gotikoa, XV eta XVI. mendeak), Hiltegi Zaharra (Vleeshal) eta Udaletxea (Vleeshal, XVI. mendea) dira monumenturik aipagarrienak, XVII. mendeko itxura gordetzen baitute, oro har.

ArgazkiakAldatu

Hiri senidetuakAldatu

Ikus, gaineraAldatu

ErreferentziakAldatu

  1. Haarlem, Netherlands Travel Weather Averages. Weatherbase . Noiz kontsultatua: 2013-06-29.

Kanpo estekakAldatu


  Artikulu hau Herbehereetako geografiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.