Malatya[1] (armenieraz: Մալաթիա Malat'ya; antzinako grezieraz: Μαλάτεια, Malateia; asirieraz: ܡܠܝܛܝܢܐ‎, Malīṭīná) Turkia hego-ekialdeko hiri bat da, izen bereko Malatya probintziako hiriburua. Antitaurus mendien magalean dago hiria, 954 metroko altueran.

Malatya
metropolitan municipality in Turkey (en) Itzuli
Malatya.jpg
Administrazioa
Herrialdea  Turkia
Probintzia Malatya
Izen ofiziala Мalatya
Posta kodea 44000
Geografia
Koordenatuak 38° 21′ 19″ N, 38° 20′ 01″ E / 38.355365°N,38.333694°E / 38.355365; 38.333694Koordenatuak: 38° 21′ 19″ N, 38° 20′ 01″ E / 38.355365°N,38.333694°E / 38.355365; 38.333694
Malatya districts.png
Azalera 1.582 km²
Altuera 954
Demografia
Biztanleria 383.185 bizt.
Dentsitatea 242,22 bizt/km²
Informazio gehigarria
Ordu eremua UTC+03:00
Hiri senidetuak Lefka (en) Itzuli, Baton Rouge, Bukhara eta Saarbrücken
Matrikula 44
Hizkuntza ofiziala turkiera
http://www.malatya.bel.tr/

HistoriaAldatu

Gaur Malatya dagoen inguruetan gizakia orain dela 6.000 urte inguru bizi zen jada. Brontze Aroan Isuwa Erresumako administrazio-gunea izan omen zen. Adituek diotenez, idazkerarik ez izateak galdu zuen administrazio-indarra eta eragina. Gerora hititen lurraldea izan zen, eta Milid izena zuen hiriak. Erromatarren garaian Melitene izenez deitzen zioten[1].

Edonola dela ere, gaur egungo hiri modernoa antzinako Malatya hiri zaharretik 50 km ingurura dago.

1100. urtean, Lehenengo Gurutzadaren testuinguruan Meliteneko gudua jazo zen non danishmendiarrek gurutzatuak menderatu zituzten. 1891an lurrikara batek hiria suntsitu egin zuen. 1893. urtean, berriz, armeniarrek sarraskiak eta harrapaketak jasan behar izan zituzten; 1915ean, Armeniar genozidioan, berriro armeniarrek hilketak eta lapurretak jasan zituzten.

KlimaAldatu

      Datu klimatikoak (Malatya)      
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Erregistraturiko tenperatura maximoa (°C) 14.2 18.6 27.2 33.7 36.0 40.0 42.2 41.5 38.8 33.1 25.0 18.0 '
Batez besteko tenperatura maximoa (°C) 3.7 6.1 12.0 18.6 23.9 29.7 34.2 34.0 29.3 21.5 12.4 5.7 19.3
Batez besteko tenperatura minimoa (°C) -2.6 -1.7 2.4 7.6 11.7 16.3 20.1 20.0 15.5 9.9 3.6 -0.6 8.5
Erregistraturiko tenperatura minimoa (°C) -17.0 -15.3 -13.9 -4.2 0.1 7.0 10.0 12.4 5.7 -1.2 -12.0 -19.0 '
Pilatutako prezipitazioa (mm) 35.6 35.3 50.2 54.7 45.9 18.8 3.3 2.2 7.1 38.8 42.3 38.2 372.4
Euri egunak (≥ 1 mm) 7 7 9 9 8 3 1 1 1 5 6 7 64
Eguzki orduak 108.5 117.6 176.7 216.0 294.5 348 387.5 365.8 297.0 229.4 156.0 102.3 2799.3
Iturria (1): Devlet Meteoroloji İşleri Genel Müdürlüğü[2]
Iturria (2): Hong Kong Observatory[3]

EkonomiaAldatu

Malatya inguruan albertxiko ugari ekoizten da: Eufrates ibaiko urak erabiltzen dira lurraldea ureztatzeko. Ohitura denez, albertxikoak ortuetan lehortzen uzten dituzte; batutakoan mundu guztira banatzen dira.

KulturaAldatu

İnönü Unibertsitatea dago Malatyan.

Malatyako hiri zaharreko aztarnak Erromako Sapienza Unibertsitateko talde batek ikertzen jardun izan du azken hamarkadetan.

ErreferentziakAldatu

Kanpo estekakAldatu