Macbeth William Shakespearen antzezlan ospetsuenetakoa da. Bost ekitaldietan banatutako tragedia bat da, hitz lauz eta bertsoz idatzita dago, 1606 urte aldera idatzia eta handik gutxira estreinatua izan zen. [1] 1623an aurreneko aldiz argitaratua izan zen, argitarapen hau First Folio izendapenarekin ezagutzen delarik.

Macbeth
MacbethAndBanquo-Witches.jpg
Datuak
Idazlea William Shakespeare
Argitaratze-data 1623
Generoa Tragedia
Jatorrizko izenburua Macbeth

ArgumentuaAldatu

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.

Macbeth traizioa eta neurrigabeko handinahikeriari buruzko tragedia bat da, bertan erregezidioa eta ondorengo gertaerak agertzen direlarik. Askatasunez pertsonai historiko batean oinarritutako kontakizun bat da, Macbeth Eskoziako erregea. Tragedia hau Shakespearen lana denik ezin liteke erabat ziurtatu, batzuen ustez pasarte batzuk Thomas Middleton dramagilearen ondorengo gehikuntzak izan bailitezke, bere Sorgina (The witch) idazlanak Macbeth antzezlanarekin hainbat parekotasun baititu.

Euskarara ekarriaAldatu

Lehenengo aldiz, Toribio Altzaga antzerkigileak, ikerketa sakon baten ondoren, Shaskespeareren Macbeth lan klasikoa euskarara ekarri eta egokitu zuen antzerkirako Yrritza izenburupean, egokitzapen pertsonal bat eginik. 1926 urtean argitaratu zen [2]. Urtebete lehenago taularatua izan zen Euskal Herriko hainbat antzokietan, Euskal Hizkuntza eta Deklamazioaren Akademia, Euskal Iztundea erakundearen ikasle eta aktoreen eskutik. Londresen itzulpenak nolabaiteko jakin-mina piztu zuen orduan eta Toribio Altzagari eskatu zioten horren ale bat Britaniar Liburutegi Nazionalerako. Eskakizun hori eta itzulpen eta moldaketaren inguruko gorabeherak jaso zituen Toribio Altzagak Antzerti eskolako urtekarian.[3]. Ordutik, hiru hamarkada beranduago, Bedita Larrakoetxeak William Shakespeareren obra guztiaren itzultzeari ekin zion, ingelesetik zuzenean, bizkaiera aski garbizalean.[4].

ZinemaAldatu

ErreferentziakAldatu

  1. Globe antzokian 1610ko apirilaren 20an antzeztua izan zenaren albisteak badaude, halere lehendik antzeztua izanen zen, ez baita aipatzen lehendabiziko aldiz antzeztua izan zenik.
  2. Shakespeare, William; Toribio Alzaga.- Irritza: Shakespearen Macbeth'en Gayean, Iru Egintza Ta Egintza-aurrean. Donostia: Iñaki Deunaren Irarkola, 1926. Horren bertsio digitala Koldo Mitxelena liburutegiko katalogoan [1]
  3. Dokumentua kontsultatu daiteke Kolko Mitxelena liburutegiko katalogoan Macbeth euskaratu zenekoa
  4. Shakespeare William; Bedita Jon Larrakoetxea.- Macbeth. Bayonne: Imp. Darracq, 1957.

Kanpo estekakAldatu