Urea

konposatu kimiko

Urea CO(NH2)2 formula duen konposatu kimiko organikoa da, koloregabea, uretan eta alkoholean disolbagarria dena. Ugaztunen gernuan dago (giza gernuak 20 gramo/litroko urea du). Odolean eta linfan kopuru askoz txikiagoan ere agertzen da.

Urea
Harnstoff.svg
Sample of Urea.jpg
Formula kimikoaCH4N2O
SMILES kanonikoa2D eredua
InChl3D eredua
Osatutaoxigeno eta karbono
Ezaugarriak
Azidotasuna (pKa)0,18
Fusio-puntua132,7 °C
134 °C
Masa molekularra60,032 Da
Erabilera
Tratatzen duocular hypertension (en) Itzuli, intracranial hypertension (en) Itzuli eta epidermolytic hyperkeratosis (en) Itzuli
Kristalografia
Sistema kristalinoaKristal-sistema tetragonal
Identifikatzaileak
InChlKeyXSQUKJJJFZCRTK-UHFFFAOYSA-N
CAS zenbakia57-13-6
ChemSpider1143
PubChem1176
Reaxys635724
Gmelin16199
ChEBI1378
ChEMBLCHEMBL985
RTECS zenbakiaYR6250000
ZVG13010
DSSTox zenbakiaYR6250000
EC zenbakia200-315-5
ECHA100.000.286
CosIng38838
MeSHD014508
RxNorm11002
Human Metabolome DatabaseHMDB0000294
KNApSAcKC00007314
UNII8W8T17847W
NDF-RTN0000146756
KEGGD00023 eta C00086
PDB LigandURE

1828.urtean urearen sintesia laborategian lortu zuen Friedrich Wohler kimikari alemaniarrak. Urea izan zen modu artifizialean sintetizatutako bigarren molekula organikoa, amonio oxalatoaren ondoren. Gaur egun, urea lortzen da amoniako eta karbono dioxido erabiliz tenperatura altuetan (200º C).

Urea Synthesis Woehler.png


Urea giza zein ugaztunen proteinen katabolismoaren produktua da. Gibelean sortu, giltzurrunetan iragazi eta gernuaren bidez kanporatzen da. Janarien bitartez hartutako nitrogenoa da katabolizatzen dena: proteinen amoniakoaren pilaketa toxikoa da, eta iraitzi behar da. Gibelean gertatzen den urearen zikloaren bitartez aminoazidoen amoniakoa karbono dioxidoarekin konbinatzen da urea sortzeko, ATP gastatuz. Beste animalia batzuek (hegaztiek, adibidez) proteinen amoniakoa ez dute urea moduan iraizten, azido uriko moduan baizik.

Giltzurrun-gutxiegitasunak urearen kontzentrazioa odolean areagotzen du, uremia bat agertuz.

Ureak erabilera industrialak ditu: plastikoak egiteko, adibidez. Nekazaritzan eta abeltzaintzan erabiltzen da ere, ongarrien eta pentsuen osaketan parte hartzen baitu.

ErreferentziakAldatu

Kanpo estekakAldatu