Madariondo arrunt

Madariondo arrunta edo udareondo arrunta (Pyrus communis) Pyrus generoko zuhaitz edo fruta-arbola espezie bat da, madari edo udareak ematen dituen Europan arruntena.

Madariondoa
Udareondoa
Pears.jpg
Iraute egoera

Arrisku txikia (IUCN 3.1)
Sailkapen zientifikoa
ErreinuaPlantae
OrdenaRosales
FamiliaRosaceae
LeinuaMaleae (en) Maleae
GeneroaPyrus
Espeziea Pyrus communis
Datu orokorrak
Gizakiak ateratzen dizkion produktuak Madari eta pearwood (en) Itzuli

EzaugarriakAldatu

ItxuraAldatu

Hosto erorkorreko zuhaitza da, eta 20 m garaira irits dezake. Adaburua obala da; adaxkak arre-gorrixkak, ilegabeak eta distiratsuak dira.

Zurtoina – AzalaAldatu

Zurtoina zuzena da, eta azala grisa eta zartatua.

HostoakAldatu

Udareondoaren hostoak obalatuak edo eliptikoak, meheki zerradunak eta berde ilun distiratsuak dira; pezioloa, batzuetan, hostoa bezain luzea da.

LoreakAldatu

Martxotik maiatzera loratzen da udareondoa; hostoak baino lehen sortzen dira loreak. Loreak, korinbotan elkartuak, zuriak edo arrosak dira.

FruituakAldatu

Udareondoaren fruituak, udare edo madariak, pomo erakoak dira, mamitsuak eta gozoak.

 
8 udare barietate ezker-eskuin: Williams' Bon Chrétien, bi Red Bartlett barietate, d'Anjou, Bosc, Comice, Concorde eta Seckel.


HabitataAldatu

Udareondoa planeta osoan kultibatzen da klima epeletan, baratze eta lur ureztatuetan. Udareondoaren jatorria ez da ezaguna beste espezie kultibatu batzuekin gertatzen den bezala, baina zenbait espezie europar eta asiarren hibridazioz sortu omen da.

ErabileraAldatu

  • Udareondoaren zura ebanisterian erabiltzen da.
  • Udareak garrantzitsuak dira giza elikaduran, eta gordinik, konpotan edo zuku eginda jaten dira.

ErreferentziakAldatu

  • Artikulu honen edukiaren zati bat Botanika.wikispaces.com webgunetik hartu da, CC BY-SA 3.0 lizentziapean.