Macao[1] edo Macau[1] Txinako hego-ekialdean (Perla ibaiaren deltan) dagoen administrazio eskualde berezia da. 1999. urtea arte, portugaldar kolonia izan zen. 647 700 bat biztanle ditu, 28,2 km karratuko azaleran; munduko eskualderik populatuena da.[2]

Txinako Herri Errepublikako Macauko Administrazio Eskualde Berezia
中華人民共和國澳門特別行政區
Região Administrativa Especial de Macau da República Popular da China
Ereserkia: Boluntarioen martxa
Goiburua: -
Flag of Macau.svg
Macauko bandera
Regional Emblem of Macau.svg
emblem of Macau (en) Itzuli
LocationMacau.png
Geografia
HiriburuaMacau
22°10′0″N 113°33′0″E
Azalera27,3
Punturik altuenaAlto de Coloane (en) Itzuli
KontinenteaAsia
MugakideakGuangdong
Administrazioa
Gobernu-sistemaAEB1
PresidenteaXi Jinping
Chief Executive of Macau (en) ItzuliHo Iat Seng (en) Itzuli
LegebiltzarraLegislative Assembly of Macau (en) Itzuli
Harreman diplomatikoakWikidata-logo-en.svg Ikusi mapa Wikidatan
Zeren kide
Demografia
Biztanleria682.100 (2021)
Green Arrow Up.svg39.200 (2015)
Dentsitatea5.915,87 bizt/km²
Hizkuntza ofizialak
Erabilitako hizkuntzak
Emankortasun-tasa1,243 (2014)
Eskolaratu gabeko umeak6.203 (2015)
Bizi-itxaropena80,15 (1999)
Ekonomia
BPG nominala50.361.201.096,437 US$ (2017)
Green Arrow Up.svg5.050.323.183,7151 (2016)
BPG per capita78.585,88 US$ (2015)
BPG erosketa botere paritarioa71.823.926.426 nazioarteko dolar (2017)
Green Arrow Up.svg7.216.503.286 (2016)
BPG per capita EAPn115.367,384 nazioarteko dolar (2017)
Green Arrow Up.svg9.828,498 (2016)
BPGaren hazkuntza erreala−4 % (2016)
Inflazioa1,4 % (2016)
Red Arrow Down.svg−2,3 (2015)
Historia
Sorrera data: 1999ko abenduaren 20a
Bestelako informazioa
Aurrezenbakia+853
ISO 3166-1 alpha-2MO
ISO 3166-1 alpha-3MAC
Ordu eremua
Elektrizitatea220 V. 50 Hz.AC power plugs and sockets: British and related types (en) Itzuli, BS 546 (en) Itzuli, BS 1363 (en) Itzuli eta Schuko (en) Itzuli
Internet domeinua.mo
gov.mo
Macau

Macao Portugalgo Inperioak eta haren oinordekoek administratu zuten XVI. mendearen erdialdetik 1999aren bukaera arte, ordura arte izan baitzen Europako azken kolonia Asian. Portugalgo lehen merkatari 1550eko hamarkadan iritsi ziren. 1999ko abenduaren 20an Txinak hartu zuen Macaoren gaineko subiranotasuna.

Txinerarekin (kantonera batez ere) batera portugesa ere hizkuntza ofiziala da Macaon.

Ekonomia turismo eta jokoan oinarritzen da nagusiki. Kasino asko ditu zeren Jokoa legalizatua duen Txinako toki bakarra da.[3] Horren harira, 1974an Jai-alai Palace frontoia ireki zen,[4][5] baina 2017an itxi zuten, eta kasino batek ordezkatu zuen.

GeografiaAldatu

Macau Hong Kongetik 60 kilometro hegoaldera eta Guangzhoutik 145 kilometrora dago, Perla ibaiaren delta gune metropolitarraren hegoaldean. Macau penintsulak eta Taipa eta Coloane uharteek hiria osatzen dute. Iparraldean, Zhuhai gune ekonomiko bereziarekin egiten du muga.

KlimaAldatu

      Datu klimatikoak (Macau)      
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura maximoa (°C) 17.7 17.7 20.7 24.5 28.1 30.3 31.5 31.2 30.0 27.4 23.4 19.6 25.2
Batez besteko tenperatura minimoa (°C) 12.2 13.1 16.2 20.2 23.6 25.7 26.3 26.0 24.9 22.3 17.8 13.8 20.2
Euria (mm) 32.4 58.8 82.5 217.4 361.9 339.7 289.8 351.6 194.1 116.9 42.6 35.2 2122.9
Euri egunak (≥ 0.1 mm) 6 10 12 12 15 17 16 16 13 7 5 4 133
Eguzki orduak 132.4 81.8 75.9 87.8 138.4 168.2 226.2 194.7 182.2 195.0 177.6 167.6 1827.8
Hezetasuna (%) 74.3 80.6 84.9 86.2 85.6 84.4 82.2 82.5 79.0 73.4 69.3 68.8 79.3
Iturria: SMG [6]

HistoriaAldatu

  • 1557an sortua lehenagoko herrixka batean, Chi-Tsung enperadoreak portugaldarrei eskertuz euren laguntza piraten aurka. Hasierako izena "Santo Nome de Deus de Macau" izan zen.
  • 1999ko abenduaren 20an izendatu zuten Txinako Herri Errepublikako Administrazio Eskualde Berezia.

GarraioaAldatu

Komunikazio-azpiegitura handia du, errepidez zein ontziz, gertu dagoen Hong Kongekin.

AireportuakAldatu

Kokapen Hiria NAZE NAGE Aireportuaren izena
MACAU
Macau VMMC MFM Macau Nazioarteko Aireportua

ZubiakAldatu

Sakontzeko, irakurri: «Hong Kong-Zhuhai-Macau zubia»

Hong Kong-Zhuhai-Macau zubia izen bereko hiru hiriak lotzen ditu Perla ibaiaren deltan. Eraikuntza lanak 2009an hasi eta 2018an bukatu ziren. Munduko itsas zubirik luzeena zen data horretan, 55 kilometroko luzera du eta horietatik 30 itsasoa zeharkatzen dute gainetik.[7]

Ikus, gaineraAldatu

ErreferentziakAldatu

  1. a b Euskaltzaindia. (2012-06-29). 171. araua: Asiako toponimia. (Noiz kontsultatua: 2013-02-11).
  2. (Ingelesez) List of countries and dependencies by population density. 2023-01-25 (Noiz kontsultatua: 2023-01-27).
  3. «Asiako Las Vegas erraldoia» www.argia.eus (Noiz kontsultatua: 2023-01-27).
  4. (Gaztelaniaz) SÁNCHEZ BELTRÁN, Juan Pablo. «Frontones de pelota vasca en China» www.euskonews.eus (Noiz kontsultatua: 2023-01-27).
  5. (Ingelesez) Bopp, English-Language Editor: John R.. (2020-06-14). «The story of jai-alai in China» About Basque Country (Noiz kontsultatua: 2023-01-27).
  6. 100 Years of Macao Climate. (Noiz kontsultatua: 2011-02-16).
  7. Berria. «Munduko itsas zubirik luzeena inauguratu du Txinak» Berria (Noiz kontsultatua: 2023-01-27).

Kanpo estekakAldatu