Lungtok Gyatso

Lungtok Gyatso, tibeteraz: ལུང་རྟོགས་རྒྱ་མཚོ་, wyliez lung rtogs rgya mtsho, pinyin tibetarrez Lungdog Gyaco, txinera tradizionalez: 隆朵嘉措)(1806ko abenduaren 1a1815eko martxoaren 6a) bederatzigarren Dalai Lama izan zen.

Lungtok Gyatso
Dalai Lama


Jamphel Gyatso - Tsultrim Gyatso
Bizitza
JaiotzaKham (en) Itzuli1805eko abenduaren 1a
Talde etnikoatibetarra
HeriotzaLhasa eta Potala jauregia1815eko martxoaren 26a (9 urte)
Heriotza moduaberezko heriotza: pneumonia
Irakaslea(k)Ngałang Lobsang Thubten Dżigme Gjaco (en) Itzuli
Ngawang Nyendrak (en) Itzuli
Palden Tenpai Nyima, 7th Panchen Lama (en) Itzuli
Hor Chen Yongdzin Yeshe Gyatso (en) Itzuli
Jangchub Chopel (en) Itzuli
Ikaslea(k)Tubten Jigme Gyatso (en) Itzuli
Mingyur Namkhai Dorje (en) Itzuli
Jarduerak
Jarduerakpolitikaria
Sinesmenak eta ideologia
ErlijioaTibetar budismoa
Rimé movement (en) Itzuli
Erlijio-ordenaGelug

Lungtok Gyatso, 1805 edo 1806an jaio zen, Choekhor monasteriotik gertu, Dan Chokhorren, Kham, Tenzin Dhondup eta Choekyong DOLMAko eskualde historikoko herri batean.

1807an, zortzigarren Dalai Lamaren berraragitze bezala ezagutua izan zen, eta Lhasara lagundu zuten, zeremonia handi batekin. 1810ean, Potala jauregian tronuratua izan zen Po-Ganden drangeko Urrezko Tronuan. Bere nobiziatua, Panchen Lamaren aldetik hartu zuen, nork bere dalai lama izena izan zen Lungtok Gyatso eman zion. Urte honetan bertan, Ta-tarea Nga-Wang Gon-po agure erregeordea hil zen eta De-moku Tul Nga-Wang Min-Zang Tub Jigten-me Gya-GRT (1819an hila), ordezko bezala izendatua izan zen.

Thomas Manning esploratzaile ingelesak, Lhasara 1812an iritsi zena, garai horretan zazpi urte zituen dalai lamarekin izan zuen bilkura, honela deskribatu zuen: "Aurpegi eder eta interesgarriko lamak, nire arreta guztia erakarri zuen. Bera sinplea zen, ez zioten eragiten umea zeneko printze heziketa oneko moduek. Bere aurpegia, maitekorki ederra zen, pentsatu nuen. Gogo onez egon zen. Oso eraginda nengoen lamarekin izan nuen elkarrizketa honen ondorioz. Negar egin ahal izango nukeen, bitxikeria sentipenagatik."

Zoritxarrez, denbora gutxi eman zuen Dalai Lama bezala, 1815ean hil baitzen, bederatzi urterekin. Nazio osoa oso minduta geratu zen, zortzi urte beranduago, hurrengo dalai lama ezagutua izan zen arte.


Aurrekoa
Jamphel Gyatso
Dalai Lama
1808-1815
Ondorengoa
Tsultrim Gyatso
Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Lungtok Gyatso Aldatu lotura Wikidatan