Hernialde Gipuzkoako Tolosaldea eskualdeko udalerria da. 313 biztanle zituen 2016. urtean. Hirugarren Gerra Karlistan famatu egin zen, Santa Kruz udalerri honetan aritu baitzen apaiz.

Hernialde
 Gipuzkoa, Euskal Herria
Hernialde, Euskal Herria.JPG
Hernialdeko ikuspegi orokorra. Atzealdean Uzturre mendia dago.

Hernialdeko armarria

Administrazioa
Estatua Espainia
Erkidegoa Euskal Autonomia Erkidegoa
Lurraldea Gipuzkoa
Eskualdea Tolosaldea
Izen ofiziala Hernialde
Alkatea Dña. Igaro Balda Izaguirre (en) Itzuli
Posta kodea 20494
INE kodea 20041
Herritarra hernialdetar
Kokapena
Koordenatuak 43° 09′ 16″ N, 2° 05′ 07″ W / 43.1545°N,2.0852°W / 43.1545; -2.0852Koordenatuak: 43° 09′ 16″ N, 2° 05′ 07″ W / 43.1545°N,2.0852°W / 43.1545; -2.0852
Azalera 4,17 km2
Garaiera 281 metro
Distantzia 25 km Donostiara
Demografia
Biztanleria 313 biztanle (2016)
(Red Arrow Down.svg -11)
Twemoji 1f6b9.svg
50,76 / 100
Dentsitatea 75,06 biztanle/km²
Hazkundea
(2003-2013)[1]
Green Arrow Up.svg% 19,73
Zahartze tasa[1] % 21,85
Ugalkortasun tasa[1] ‰ 38,46
Ekonomia
Jarduera tasa[1] % 82,35 (2011)
Genero desoreka[1] % 8,62 (2011)
Langabezia erregistratua[1] % 6,85 (2013)
Kultura
Euskaldunak[1] % 78,22 (2010)
Euskararen erabilera[2] % 53,2 (2011)
Datu gehigarriak
Sorrera 1802. urtea
Webgunea http://hernialde.info/

Herriaren izena Hernio menditik dator, «Hernio alde» esan nahi baitu.

ZerbitzuakAldatu

HistoriaAldatu

1374an Tolosarekin bat egin zuen.

1802an hiribildu izaera lortu zuen, eta Ainsu-Berreluzko batasun politikoan sartu zen.[5]

DemografiaAldatu

2019an 305 biztanle zituen. Horietatik %20,98k 65 urte edo gehiago zituen. Atzerrian jaiotakoak %6,23 ziren.[6]

Hernialdeko biztanleria
Datu-iturria: www.ine.es

EkonomiaAldatu

2017an honela banatzen ziren sektore ekonomikoak: Lehen sektorea BEGaren %7. Bigarren sektorea %4,6. Hirugarren sektorea %73,4. Eraikuntza %15.[6]

KulturaAldatu

JaiakAldatu

Andra Mari Jaiak. Abuztuaren 15a.[7]

EuskaraAldatu

Hernialdeko Juan Joxe Imazen[8] testigantza, gerra garaian euskararik onena zein zen eta honen harira izandako eztabaiden ingurukoa. Euskal Herriko Ahotsak[9][10] proiekturako egindako elkarrizketa, ahozko ondarea jaso eta zabaltzeko.

Hernialdeko euskara[11] gipuzkeraren aldaera[12] bat da, erdiguneko gipuzkeraren[13] parte den Tolosaldeko euskara[14] da herrian hitz egiten dena. 2016an herritarren %84,24a euskalduna zen.[6]

PolitikaAldatu

2015eko udal hauteskundeetan Hernialdeko Herritarrak izeneko hautagai zerrenda bakarra aurkeztu zen. 128 boto eskuratuta, udaleko zazpi zinegotziak lortu eta Igaro Balda izendatu zuten alkate.[15]

Igaro Baldak 12 urte egin zituen alkatetzan.[15]

2019ko udal hauteskundeetan hauek izan ziren emaitzak: Herniope (Hernialdeko Herritarrak) taldeak 134 boto.[16][17] Aitor Zubillaga izendatu zuten alkate.[18]

Ondare garrantzitsuaAldatu

  • Jasokundeko Andra Mari Eliza. XVI. mendekoa. Santa Kruz apaiza herriko bikarioa izan zen.[19]
  • Olatzaga baserria. Probintziako zaharrenetariko bat. Gipuzkoako Ondare Nazionalean sartuta dago. Santa Kruz apaiza bizi izan zen bertan.[19]
  • Anitzaga baserria.[19]
  • Urdanbilelus baserria.[19]
  • Aizkoateko haitzuloa.[19]
  • Aizkoateko iturria.[19]
  • Usuluts iturria.[19]
 
Laiariak Hernialden, XX. mende hasieran

Argazki galeriaAldatu

Ikus, gaineraAldatu

ErreferentziakAldatu

  1. a b c d e f g Euskal Herriari Begira. Udalbiltza.
  2. «UEMA-Atlasa» Euskararen erabilera (UEMA).
  3. «Udalaren zerbitzuak» Hernialde . Noiz kontsultatua: 2020-04-13.
  4. «Liburutegiak - Hezkuntza - Gida komertziala - Tolosaldeko ataria» ataria.eus . Noiz kontsultatua: 2020-04-13.
  5. «Historia» Hernialde . Noiz kontsultatua: 2020-04-13.
  6. a b c «Web Eustat. Hernialdeko datu estatistikoak» eu.eustat.eus . Noiz kontsultatua: 2020-04-13.
  7. «Jaiak» Hernialde . Noiz kontsultatua: 2020-04-13.
  8. «Imaz Mujika, Juan Joxe - Ahotsak.eus» ahotsak.eus . Noiz kontsultatua: 2018-09-26.
  9. «Ahotsak.eus, Euskal Herriko hizkerak eta ahozko ondarea» www.ahotsak.eus . Noiz kontsultatua: 2018-09-26.
  10. «Euskararen inguruko eztabaidak gerra garaian - Ahotsak.eus» ahotsak.eus . Noiz kontsultatua: 2018-09-26.
  11. «Hernialde - Ahotsak.eus» ahotsak.eus . Noiz kontsultatua: 2018-09-05.
  12. «Erdialdekoa - Gipuzkera - Ahotsak.eus» ahotsak.eus . Noiz kontsultatua: 2018-09-05.
  13. «Erdigunekoa (G) - Ahotsak.eus» ahotsak.eus . Noiz kontsultatua: 2018-09-05.
  14. «Tolosaldekoa - Ahotsak.eus» ahotsak.eus . Noiz kontsultatua: 2018-09-05.
  15. a b ««Plan Orokorra martxan jartzeko legealdia da hau» - Hernialde» Tolosaldeko ataria . Noiz kontsultatua: 2020-04-13.
  16. www.euskadi.eus . Noiz kontsultatua: 2020-04-13.
  17. «Udal hauteskundeak 2019 - Hernialde - Tolosaldeko ataria» ataria.eus . Noiz kontsultatua: 2020-04-13.
  18. «Aitor Zubillaga Hernialden alkate berria - Hernialde» Tolosaldeko ataria . Noiz kontsultatua: 2020-04-13.
  19. a b c d e f g «Leku interesgarriak eta baserriak» Hernialde . Noiz kontsultatua: 2020-04-13.

Kanpo estekakAldatu

Euskarazko Wikipedian bada atari bat, gai hau duena:
Gipuzkoa