Azido alfa-linoleniko

Landare-oliotan aurkitu ohi den gantz-azidoa, ugaztunentzat esentziala dena

Azido alfa-linolenikoa edo Azido 9,12,15-oktadekatrienoikoa edo ALA kate luzeko gantz-azido poliasegabe bat da, formula duena. Giza gorputzak bere kabuz sintetizatzerik ez duenez janariaren bidez hartu behar da.

Azido alfa-linoleniko
Alpha-Linolenic acid Structural Formulae V.2.svg
Formula kimikoa C₁₈H₃₀O₂
SMILES kanonikoa 2D eredua
SMILES isomerikoa
CC/C=C\C/C=C\C/C=C\CCCCCCCC(=O)O
InChl 3D eredua
Osatuta oxigeno, karbono eta hidrogeno
Eponimoa Linum
Mota omega-3 gantz-azido, long chain fatty acid (en) Itzuli eta gantz-azido esentzial
Ezaugarriak
Fusio-puntua -113 °C
Masa molekularra 278,225 u
Erabilera
Tratatzen du Minbizi, Artritis, familial hyperlipidemia (en) Itzuli, Sjögrenen sindrome eta nutrition disorder (en) Itzuli
Elkarrekintza Free fatty acid receptor 1 (en) Itzuli eta Free fatty acid receptor 4 (en) Itzuli
Identifikatzaileak
InChlKey DTOSIQBPPRVQHS-PDBXOOCHSA-N
CAS zenbakia 463-40-1
ChemSpider 4444437
PubChem 5280934
Reaxys 1727693
Gmelin 27432
ChEBI 57558
ChEMBL CHEMBL8739
ZVG 530450
EC zenbakia 207-334-8
ECHA 100.006.669
CosIng 77324
MeSH D017962
RxNorm 52071
Human Metabolome Database HMDB0001388
KNApSAcK C00007247
UNII 0RBV727H71
NDF-RT N0000148143
KEGG C06427
Txia haziak.

JatorriaAldatu

Landareetan ugaria da. Hemen landare batzuen oliotan azido α-linolenikoak osatzen duen portzentaia[1]:

Elikagaiak Azido α-linolenikoa
Txia haziak % 64
Kiwia % 62
Lihoa % 55
Kalamua % 20
Intxaurra % 10,4

EgituraAldatu

Hemezortzi karbono ditu eta hiru lotura bikoitz azaltzen ditu, 9, 12 eta 15. karbonoetan (18:3∆9,12,15). Molekula anfipatikoa da.

Garrantzia biologikoaAldatu

Omega-3 gantz azido multzoan sartzen da. Osasunarentzako oso onuragarria da, baina ezin du gizakiaren gorputzak sortu, beraz dietan hartu behar da. Gaixotasun kardiobaskularrei aurre egiten laguntzen du[2], baina prozesuaren mekanismoa oraindik ez da ezagutzen.

HistoriaAldatu

Adolf Rollett-ek 1909 urtean isolatu zuen azido alfa-linolenikoa[3].

ErreferentziakAldatu

  1. «SOFA - Seed Oil Fatty Acids» sofa.mri.bund.de . Noiz kontsultatua: 2018-11-25.
  2. (Ingelesez) Kris-Etherton, Penny M.; Harris, William S.; Appel, Lawrence J.. (2002-11-19). «Fish Consumption, Fish Oil, Omega-3 Fatty Acids, and Cardiovascular Disease» Circulation (21): 2747–2757 doi:10.1161/01.cir.0000038493.65177.94 ISSN 0009-7322 . Noiz kontsultatua: 2018-11-25.
  3. (Ingelesez) Rollett, Adolf. (1909-01). «Zur Kenntnis der Linolensäure und des Leinöls.» Hoppe-Seyler´s Zeitschrift für physiologische Chemie (5-6): 422–431 doi:10.1515/bchm2.1909.62.5-6.422 ISSN 0018-4888 . Noiz kontsultatua: 2018-11-25.

Ikus, gaineraAldatu

Kanpo estekakAldatu