Arabinosa formula duen monosakaridoa da, aldehido taldea (CHO) lehenengo karbonoan duena. Bost karbono dituenez pentosa bat da.

Arabinosa
Formula kimikoa C5H10O5
Mota aldopentose (en) Itzuli
Identifikatzaileak
PubChem 5460291
Gmelin 22599
Arabiako goma, pusketak eta hautsa.

EtimologiaAldatu

Pentosa honen izena landare-goma natural batetik dator, arabiar gomatik. Goma mota horrek arabinosa ugari du[1].

EzaugarriakAldatu

Arabinosa, besteak beste, pektina eta hemizelulosaren osagaia da[2], horregatik pektinosa izena ere ematen zaio.

Muturrean karbonilo taldea du eta ondoren hiru karbono asimetriko ditu. Gainerako gluzidoen antzera, arabinosak bi isomero optiko ditu: D eta L (dextrogiroa eta lebogiroa). Naturan L-arabinosa da nagusi, hau salbuespena da gluzidoen artean, D isomero optikoa naturan ugariagoa baita.

ErabilerakAldatu

Arabinosaren operoia garrantzi handikoa da bioteknologian eta biologia molekularrean, Escherichia coli bakterioak glukosarik ez eta arabinosa aurkitzen duenean honen katabolismoa abiatzeko gaitasuna baitu[3].

Elikagai industrian edulkoratzaile gisa komertzializatzen da. Arabinosa sakarasa entzimaren inhibitzailea da. Sakarasak sakarosa hidrolizatzen du glukosa eta fruktosa lortuz. Arabinosak hau inhibitzen duenez gluzemia indizea jeisten laguntzen du[4].

Artifizialki sintetizatzeko glukosa hartu eta Wohl degradazio metodoa erabiliz lortzen da. Lortzen den arabinosa D enantiomeroa izaten da eta furano zein pirano itxurak har ditzake[5].

D-Arabinosa
 
α-D-Arabinofuranosa
 
β-D-Arabinofuranosa
 
α-D-Arabinopiranosa
 
β-D-Arabinopiranosa

ErreferentziakAldatu

  1. (Ingelesez) «Definition of ARABINOSE» www.merriam-webster.com Noiz kontsultatua: 2018-11-02.
  2. (Ingelesez) HEMICELLULOSES. 2003-01-01, 3060–3071 or. doi:10.1016/B0-12-227055-X/00589-7. Noiz kontsultatua: 2018-11-02.
  3. (Ingelesez) Guzman, L. M.; Belin, D.; Carson, M. J.; Beckwith, J.. (1995-07-01). «Tight regulation, modulation, and high-level expression by vectors containing the arabinose PBAD promoter.» Journal of Bacteriology 177 (14): 4121–4130. doi:10.1128/jb.177.14.4121-4130.1995. ISSN 0021-9193. PMID 7608087. Noiz kontsultatua: 2018-11-02.
  4. (Ingelesez) Krog-Mikkelsen, Inger; Hels, Ole; Tetens, Inge; Holst, Jens Juul; Andersen, Jens Rikardt; Bukhave, Klaus. (2011-06-15). «The effects of l-arabinose on intestinal sucrase activity: dose-response studies in vitro and in humans» The American Journal of Clinical Nutrition 94 (2): 472–478. doi:10.3945/ajcn.111.014225. ISSN 0002-9165. Noiz kontsultatua: 2018-11-02.
  5. (Ingelesez) «http://www.orgsyn.org/demo.aspx?prep=CV3P0101» www.orgsyn.org Noiz kontsultatua: 2018-11-02.

Kanpo estekakAldatu