Ireki menu nagusia

Animexample3edit.png
Boteak egiten dituen pilota baten animazioa. Goian, animazioa osatzen duten 6 fotogramak. Behean, fotograma hauek segunduko 10 fotogramako abiaduran.
Animexample.gif

Animazioa irudi estatiko sorta bat bata bestearen atzetik agerraraziz, ikuslearengan irudi mugikorren ilusioa eragiten duen metodoa da. Honen adibide dira marrazki bizidunak, baina badira mota gehiago ere; stop motion delakoa edo konputagailu bidezko animazioa kasu.

Izena latinezko "animationem" hitzetik dator, "animare" aditzaren partizipio burutua. Erranaia "biziaraztearen ekintza" litzateke.

Animazioak sortzen dituen pertsonari animatzaile deritzo.

OinarriaAldatu

Animazioa irudi estatikoak sortu eta manipulatzean datza, ikuslearengan mugimenduaren ilusioa sortzeko. Funtsean, animazioaren ilusioa irudi estatiko sorta bat bata bestearen atzetik azkarki ikustaraztean oinarritzen da.

Berez, gizakion garunak ez du mugimendua autematen, irudi isolatuak baizik. Gerora, ongi ezagutzen ez den prozesu batzuen bidez, garunak irudi hoiek elkarren artean lotzen ditu eta mugimendua "interpretatzen" du. Bestalde, giza garunak gaitasun mugatua du irudiak prozesatzeko, hau da, irudi kopuru jakin bat baino gehiago ezin prozesa dezake denbora tarte jakin batean.

Aurrekoan oinarrituz, animatzaileak irudi sorta bat ikusarazten dio ikusleari. Ikuslearen garunak irudi ezberdinen arteko "tarteak" betetzen ditu; irudien progresioa egokia bada eta haien arteko denbora tartea txikia, ikusleak mugimendutzat jotzen ditu.

Berez, edozein pantailatan ikusten ditugun grabazioak animazio prozesu bat dira (irudi sorta baten sekuentzia dira, egiazki), baina ez dira guztiak animaziotzat jotzen. Egiazko mugimenduaren grabaketa diren heinean ez dira animazioa, erreproduzitzeko "animazio" prozesu bat tartean den arren. Animazioa, lehen erran bezala, irudi estatikoak sortu, manipulatu eta erreproduzitzean oinarritzen da, mugimendu ilusioa eragiteko.

HistoriaAldatu

Animazioaren lehen kasuak zinematografia baino lehenagokoak dira. Itzal jokoak animazio motatzat har badaitezke ere, topatu den lehen irudi estatikoen sekuentzia duela 5.200 urtekoa da, Shahr-e Sukhteh aztarnagunekoa (egungo Iranen). Bertan topaturiko katilu batean bost irudi estatikoz osaturiko sekuentzia bat ageri da.

1833an, Printzipio estroboskopikoa erabiliz fenakistoskopoa sortu zen, irudi mugikor baten ilusioa eragiteko. Zoetropoa (1866), folioskopioa (1898), praxinoskopioa (1877) eta azkenik zinematografoa ere printzipio beraren aplikazio dira.

XX. mendean zehar animazioa zineman eta ondoren telebistan erabiltzen hasi ziren, filme, telesail zein iragarkietan.

Azken hamarkadetan, ordenagailuen agerpen eta garapenak iraultza handia eragin du animazio tekniketan. Horrez gain, animazioa gailu moderno ugaritara zabaldu da, telefono mugikorretara, adibidez. Azkenik, aipatzekoa da bideo-jokoetan ematen zaion erabilera handia.

TeknikakAldatu

Animazo tradizionalaAldatu

Eskuzko animazioa ere deitzen zaio. Eskuz eginiko irudi sorta bat bata bestearen atzetik arin-arin pasatzean datza. Hau izan da animazio teknika ohikoena XX. mendean zehar. Mota honetakoak dira marrazki bizidun deritzogunak.

Zinemagintzan, marrazkiak zeluloidean inprimatzen dira eta gero pantaila batean abiadura jakin batean proiektaarazi. Animazio tradizionalaren sorkuntza prozesua luzea eta nekeza da, atzeko planoetako irudi estatikoak alde batera utzita irudi bakoitza eskuz marraztu eta tindatu behar baita. Ordenagailu modernoen gaitasunek zaharkiturik utzi dute teknika hau, irudi sekuentziak sortzea ikaragarri erraztu baitute.

Animazio tradizionalaren baitan badira joera ezberdinak:

  • Animazio osoa: Irudi bakoitza eskuz marraztu eta margotua da. Normalki segunduko 24 irudi agerrarazten dira.
  • Animazio mugatua: Anitzetan irudiak partzialki soilik dira animatuak, eta atzeko irudiak behin eta berriz errepikatzen dira. Marrazki estilizatuak erabili ohi dira, mugitzen diren eta mugitzen ez diren zatien arteko kontrastea bortitza izan ez dadin. Ekoizteko merkeago eta azkarragoak dira, nahiz eta animazio osoa bezain ikusgarriak ez izan. Mota honetakoak dira, adibidez, Harriketarrak telesaileko atalak.
  • Rotoskopia: Max Fleischer-ek 1917an patentatutako teknika batean oinarritzen da, zeinean grabaketa bidez lorturiko irudi sorta baten gainean egiten den irudi marraztuen sorta.
  • Irudi errealak eta animazioa: antzezle errealei eginiko grabaketak eta marrazturiko irudiak konbinatzean datza.

Stop MotionAldatu

Stop motion delakoa objetu errealak manipulatu eta hauei eginiko argazkiak konbinatuz sorturiko animazioa da. Animatzaileak objetuari argazki ugari egiten dizkio, aldiro mugimenduaren fase ezberdinean egon dadin manipulatuz. Prozesua motela da, eta koordinatzen zaila, baina efektu bereziak sortzeko eraginkorra izan da ordenagailu bidezko animazioa garatu aitzin. Teknika berriak gora behera, gaur egun ere erabiltzen den metodoa da, ordenagailu bidez lortzen zailak diren hainbat ezaugarri direla eta (irudiak errealak dira, izan ere)

Hemen ere badira metodo ezberdinak:

  • Panpin bidezko animazioa: Panpin artikulatuei egiten zaizkie argazkiak, aldiro beren posizioa aldatuz, mugimendu sentsazioa sortzeko. Zenbait teknikatan artikulatu gabeko hainbat panpin finko ere erabiltzen dira, bakoitza posizio ezberdinetan (pertsonaia berak panpin ugari behar izaten ditu). Panpin bidezko animazioaren adibide gailenetako bat Ray Harryhausen animatzailea da.
  • Buztin edo plastilina bidezkoa: material moldagarri batez eginiko irudiei egiten zaizkie argazkiak. Materialak malguak direnez, txontxongiloek baino dinamismo eta adierazkortasun gehiago dute. Sorkuntzarako askatasun gehiago ere ematen du, prozesua luzeagoa izan arren. Wallace & Gromit pertsonaiak, adibidez, metodo honen bidez sortuak dira.
  • Cut-Out delakoa: Bi dimentsiotako irudiak erabiltzen dira (normalki mozturiko paper irudidunak).
  • Modeloen bidezkoa: normalki eskala errealean eginiko panpinekin burutzen da, eta animazioa eta antzezle errealak konbinatzeko erabiltzen da.
  • Objetuen animazioa: objetu arruntak posizio ezberdinetan jarriz eta irudi horiek erakutsiz mugimendu ilusioa eragitean datza. Hemen sartzen dira montaketa piezen bidez sorturikoak ere (lego piezen bidez eginiko animazioak, adibidez).

Ordenagailu bidezko animazioaAldatu

Teknika ugari dira, ordenagailu programak erabiliz sortzea delarik hauen ezaugarri orokorra. Batzuek errealismoa bilatzen dute eta asko erabiltzen dira efektu berezien munduan, baina beste askok beste animazio teknikak ordezteko erabiltzen dira, azkarrago eta merkeagoak baitira. 3 dimentsioko zein 2 dimentsioko animazioan erabiltzen dira.

Aipagarria da zenbait metodok eskuzko animazioa eta ordenagailu bidezkoa konbinatzen dituztela, metodo ezberdinetatik lorturiko irudiak uztartuz zein batetik sorturikoak besteaz tratatuz.

Animazio mekanikoaAldatu

Objetu errealak erabiltzen dira, eta azken hauen ezaugarri nabarmenena printzipio mekanikoen bidez mugiaraziak direla da. Stop motion delakoan ez bezala, hemen objetuak zuzenki grabatzen dira. Teknika ohikoena animatronikoetan oinarritzen da eta panpina mekanikoak erabiltzean datza.

Beste teknika batzukAldatu

Badira aipaturiko taldeetan bildu ezin diren teknikak ere: hidroteknia, beira gaineko pintatzea, folioskopia...