Agra (India)

Agra Indiako hiri bat da, Uttar Pradesh estatuan dagoena, Jamuna ibaiaren ertzean. Mogol Inperioaren hiriburua izan zen 1556 eta 1658 bitartean.

Agra
आगरा
hiria
Taj Mahal-11.jpg
Administrazioa
Herrialdea India
Indiako estatuaUttar Pradesh
Division of IndiaAgra division
Indiako barrutiAgra barrutia
Jatorrizko izenaआगरा
Posta kodea282001
Geografia
Koordenatuak27°10′48″N 78°1′12″E
India Uttar Pradesh location map.svg
Azalera188.4 km²
Altuera171 m
Demografia
Biztanleria1.585.705 (2011ko urtarrilaren 1a)
Adierazpen errorea: Ustekabeko < eragileaEspresio akatsa: Ez dago operadorerik -(r)entzat
Dentsitatea8.416,69 bizt/km²
Informazio gehigarria
Telefono aurrizkia562
Ordu eremuaUTC+05:30
MatrikulaUP-80
agra.nic.in

Hiria, Delhiko sultana zen Sikandar Lodik sortu zuen 1501 eta 1504 bitartean, bere hiriburu bihurtu zuena. Mogoldar lehen enperadorea izan zen Babur, hiri honetan babestu zen Ibrahim Lodiren aurka 1526an borrokatu ondoren. Akbarrek, inperioko hiriburu ofizial bihurtu zuen 1556an.

XVI. mendearen erdialdea eta XVII. mendearen erdialde artean, Akbar, Jahangir eta Shah Jahanen erregealdietan, hiria, bere oparotasunezko punturik gorenera iritsi zen. Shah Jahanek Taj Mahala eraikitzea agindu zuen 1631n. Beranduago, inperioaren hiriburua Delhi izatera pasako zen.

Mogoldar Inperioa erori ondoren, Jatak 1761ean, Gwaliorreko rajputak 1764an, Sindhiarrak 1784an eta britainiarrak 1803an, hiri honetan bizi izan ziren 1857ko Indiako Matxinadan, zenbait gudu odoltsu gertatu ziren Agrako gotorlekuan.

Gaur egun, hiriak, urtero, milioika bisitari jasotzen ditu Taj Mahal mausoleoa bisitatzeko. Zoritxarrez, Agrak, hiriaren ondarea arrisku bizian jartzen ari den kutsadura atmosferikoa jasaten du.

Toki interesgarriakAldatu

  • Taj Mahala. Munduko mausoleorik ospetsuenetako bat.
  • Gotorleku gorria. Akbarrek jauregi bezala eraikia eta bere semeak barruti militar bihurtu zuena
  • Itimad-Ud-Daulahren Mausoleoa, 1622 eta 1628 bitartean eraikia.
  • Chini Ka Rauzaren hilobia, Shah Jahanen lehen ministroa zena.
  • Ram Bagheko lorategiak, lehen mogoldar lorategiak.

KlimaAldatu

      Datu klimatikoak (Agra)      
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura maximoa (°C) 22.3 25.5 31.9 37.9 41.7 40.7 35.3 33.2 34.0 34.0 29.2 23.9 32.5
Batez besteko tenperatura minimoa (°C) 7.7 10.3 15.4 21.5 26.5 28.9 26.8 25.7 24.3 19.1 12.5 8.2 18.9
Euria (mm) 13.3 17.7 9.1 6.7 11.9 55.7 203.3 241.1 128.5 25.2 4.3 6.0 722.8
Euri egunak (≥ 1 mm) 1.9 1.7 1.7 1.3 2.3 4.7 13.8 14.9 7.7 1.5 0.8 1.0 53.3
Iturria: World Meteorological Organization.[1]

BiztanleriaAldatu

Orotara, hiriak, 1.430.055 biztanle ditu. Agra, Delhitik ia 200 kilometro hegoaldera dago. Lotura onak ditu hiriburuarekin, tren, hegazkin edo errepidez.

ErreferentziakAldatu

  1. World Weather Information Service-Agra, World Meteorological Organization. Retrieved 30 September 2012.

Kanpo estekakAldatu