Ireki menu nagusia
Artikulu hau Errusiako penintsulari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Taimyr».

Taimyr[1] (errusieraz: Таймы́рский полуо́стровTaymyrsky Poluostrov) Siberiako ipar-erdialdeko penintsula handia da. Eurasiako lur-masarik iparraldekoena da. Administratiboki Errusiako Krasnoiarsk kraiari dagokio[2].

Taimyr penintsula

Tundra in Siberia.jpg


Taimyr penintsulako tundra.
Bertako izena Таймы́рский полуо́стров
Geografia
Kokapena Siberiako ipar-erdialdea
Azalera 400.000 km²
Punturik garaiena Byrranga mendiak
Politika
Herrialdea  Errusia
Gizartea
Errusiako Artikoaren mapa; Taimyr ezkerraldean dago.

Eduki-taula

GeografiaAldatu

Mendebaldean Jeniseiko golkoa eta Kara itsasoa ditu, ekialdean Laptev itsasoa eta Khatangako golkoa[2]; hegoaldean, kontinente aldera, Khatanga ibaiak mugatzen du. 400.000 km²ko azalera dauka. Punturik garaiena Byrranga mendietan dago (1146 m)[2]. Penintsula zeharkatzen duten Taimyr eta Piasina ibaiek Kara itsasoan dute ahoa.

BiztanleriaAldatu

Nganasan herria nahikoa bakartuta bizi izan da penintsulan; horregatik xamanismo-praktikak, besteak beste, XX. mendera arte gorde dituzte.

Fauna eta floraAldatu

Munduko Natura Funtsaren arabera, Taimyr paleartikoaren barneko «Erdialdeko Siberiako eta Taimyr penintsulako tundra» deritzon eskualde ekologikoaren eremuan dago.

Taimyr penintsulan bizi izan ziren Ipar Amerikatik kanpoko azken idi musketadunak. Duela 2000 urte inguru desagertu baziren ere[3], 1975ean berriz sartu zituzten.

KlimaAldatu

Datu klimatikoak (Txeliuskin lurmuturra)
Hila Urt Ots Mar Api Mai Eka Uzt Abu Ira Urr Aza Abe Urtekoa
Batez besteko tenperatura maximoa (°C) -26 -26 -24 -16 -8 1 5 4 0 -10 -19 -22 -11.8
Batez besteko tenperatura minimoa (°C) -33 -33 -33 -26 -15 -5 -3 -3 -5 -16 -26 -30 -19
Pilatutako prezipitazioa (mm) 8 9 9 8 9 18 21 22 22 15 9 11 201
Prezipitazio egunak (≥ 1 mm) 15 15 14 12 11 12 11 12 15 16 13 16 162
Eguzki orduak 0 0 124 270 217 150 186 124 62 0 0 0 1133
Iturria: World Climate Guide[4]

ErreferentziakAldatu

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Taimyr (penintsula)  
  1.   159. araua Euskaltzaindia . Noiz kontsultatua: 2011-04-11 .
  2. a b c Taymyr Peninsula Global.britannica.com
  3. Muskox Suffered Loss Of Genetic Diversity At Pleistocene/Holocene Transition Sciencedaily.com
  4.   World climate Guide Climate Data for Mys Chelyuskin .