Kareaga dorretxea

eraikitako euskal ondare nabaria Markina-Xemein

Kareaga dorretxea (herri hizkeran Karia) Markina-Xemeingo (Bizkaia) etxe gotortua da.[1]

Kareaga dorretxea
Logotipo del Gobierno Vasco.svg Eraikitako euskal ondasun nabarmena
Kostaldeko Donejakue bidea Kostaldeko Donejakue bidea
Markina - Kareaga dorretxe 008.jpg
Kokapena
Herrialdea  Euskal Herria
Probintzia  Bizkaia
Herria Markina-Xemein
Koordenatuak 43° 15′ 44″ N, 2° 31′ 19″ W / 43.262325°N,2.521861°W / 43.262325; -2.521861Koordenatuak: 43° 15′ 44″ N, 2° 31′ 19″ W / 43.262325°N,2.521861°W / 43.262325; -2.521861
Ondarea
EJren ondarea 60

KokapenaAldatu

Kareaga dorretxea (edo hobe esanda haren hondakinak, aurri egoera oso aurreratuan baitago) Markina-Xemeindik Durangorantzko errepidea hartuta, herritik atera eta Kareaga izeneko industrialdearen bazter batean ikus daitezke[2] (2011 urtera arte futbol zelaia egon zen lekuan[3]).

HistoriaAldatu

Kareagatarren aipuak 1353 urtean badaude ere, leinu gerren testuinguruan,[4] dorretxearen lehen erreferentziak XVI. mendekoak dira. 1639an Catalina Kareagak Pedro Fernandez de Mugartegiri saldu zion 10.500 dukatetan. Honen seme Nicolasek, edo hauen ondorengoek guztiz erreformatu zuten XVII. mendean.[5] 1796ean jabea Pedro Valentin Mugartegi zen. 1991ean, berriz, Markina-Xemeingo Udalarena zen, eta Jose Mari Urkidi bizi zen bertan.[6]

EzaugarriakAldatu

 
Kareaga dorretxea, 2014 urtean

Kareaga landa-jauregi barrokoa da, Erdi Aroko dorre baten gainean egina.[7]

Karratu formako oina du, eta 3 solairu zituen. Sarrera bi zituen, bata fatxada nagusian eta bestea atzekoan (harrizko eskailera batekin; agian jatorrizko dorrearena). Baoak ateburu zuzenekoak ziren. Dorrearen hormak harlangaitzezkoak ziren nagusiki, harlanduak ertzetan eta beheko solairuko baoetan erabili zirelarik.[1]

Atxekitutako eraikin bat zuen, adreiluz egina.[1]

EgoeraAldatu

Kareaga dorrea utzia dago aspalditik, eta 1990eko hamarkadatik aurrera hormen zatirik handiena erori da. Babesteko neurriak proposatu diren arren, eraikina aurri egoeran dago.[8]

ErreferentziakAldatu

  1. a b c «Torre Kareaga - CastillosNet» www.castillosnet.org . Noiz kontsultatua: 2020-01-06.
  2. «Kareaga dorrea. Ondarea. Euskal Ondare Kulturalaren Informazio Sistemaren hasiera orria» www.euskadi.eus . Noiz kontsultatua: 2020-01-06.
  3. Markina-Xemeingo Kareaga IIIko 41. industria-areaurbanizatzeko programari eta eremuarenbirpartzelazio eta urbanizazio-proiektueihasierako onespena. . Noiz kontsultatua: 2020ko urtarrilaren 6a.
  4. Urizar Rementeria, Hiart. (2012). Las guerras de bandos en Markina: una aproximación. .
  5. Torre de Careaga. . Noiz kontsultatua: 2020ko urtarrilaren 6a.
  6. Zubikarai, Augustin. (1991). Markina-Xemein II. Autoedizioa.
  7. Markina-Xemein. . Noiz kontsultatua: 2020ko urtarrilaren 6a.
  8. Blogak.eus. «JASANGARRITASUN ETA HAZKUNDE OREKATU BATEN ALDE, PLAN OROKORRAREN HASIERAKO ONARPENARI EZARRITAKO ALEGAZIOAK» blogak.eus . Noiz kontsultatua: 2020-01-06.