Hamabitar xiismo

xiismoaren adarra

Hamabitar xiismoa (arabieraz: ٱثْنَا عَشَرِيَّة‎ʾIthnā ʿAšarīyah), edo imamiarra (arabieraz: إِمَامِيَّة‎Imāmīyyah), islam xiitaren adarrik nagusiena da. "Hamabitar" izena Aliren leinuko hamabi oinordetza-gidatan agertzen den korrontearen sinesmen definitzaileetan sortzen da, hamabi imamak bezala ezagutzen diren jainkozko izendapenetan, eta hauetan hamabigarrena, 874. urteaz geroztik desagertu eta ezkutuan dagoela uste dena, denboren amaieran berrerosle gisa agertu behar duen agindutako Mahdia (arabieraz: المهدي المنتظر‎) da. Tradizio xiitaren arabera, agerpen honek Jesusen (ʿĪsā) bigarren etorrerarekin bat egingo du eta biek, elkarrekin, Dajjala edo Mesias faltsua hilko dute. Imam Ezkutuaren doktrinak dimentsio esoteriko handia ematen dio xiismoari. Iturrien arabera, xiiten % 80 eta % 85 artean hamabitarrak dira, eta, beraz, ohikoa da xiita oro har hamabitar xiitarekin parekatzea.

Hamabi Imamen irudikapen kaligrafikoa, erdialdean Mahoma izanda.

Xiiten doktrina-printzipioen zati handi bat adar xiita, hamabitar, ismailiar eta zaidiar desberdinentzat komunak diren arren, bereizi egiten dira imanerriaren oinordetza-lerro ezberdin batean eta iman legitimoen kopuru ezberdin batean sinesteagatik, imamaren kategoria erlijiosoaren kontzepzioan ere diferenteak izateaz gain.

Hamabitar sinesdunak Iran, Azerbaijan,[1] Bahrain, Irak eta Libanoko populazioen proportzio nagusi edo nabarmenak dira. Hamabitartzat ere hartzen dira, halaber, Turkiako aleviarrak, nahiz eta doktrina-desberdintasun handiak izan nagusi den adarrarekin. Gainera, India,[2] Pakistan, Afganistan, Kuwait eta Saudi Arabiako ekialdeko kostaldean hamabitar gutxiengo handiak daude.

ErreferentziakAldatu

  1. (Ingelesez) Bugnacki, John. (2014). «Six Charts that Explain Shia Islam» American Security Project.
  2. (Ingelesez) «Shia women too can initiate divorce» The Times of India 2006-11-6.

Kanpo estekakAldatu

  Artikulu hau erlijioari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.