Ireki menu nagusia

Brachiosaurus

Brachiosaurus generoko sauropodoa; buru txikia, lepo luzea, gorputz handia eta aurreko hankak atzekoak baino luzeagoak zituen

Brachiosaurus (grekotik: «βραχιων» brachion, besoa, eta «σαυρος» sauros, muskerra) dinosauro saudopodoen genero bat da. Jurasikoaren bukaeran bizi izan ziren, duela 152 eta 145 milioi urte bitartean, gaur egun Afrika, Ipar Amerika eta Europa diren lurraldeetan.

Brachiosaurus
Brachiosaurus BW.jpg
Sailkapen zientifikoa
ErreinuaAnimalia
FilumaChordata
KlaseaReptilia
OrdenaSaurischia
FamiliaBrachiosauridae Brachiosauridae
Generoa Brachiosaurus
Azpibanaketa
B. altithorax Riggs, 1903 (tipoa)

B. nougaredi? de Lapparent, 1960

EzaugarriakAldatu

Aurreko hankak atzekoak baino luzeagoak ziren; haien izenak horri egiten dio erreferentzia. Lurrean inoiz ibili den animaliarik handienetako bat da. Beste sauropodoek ez bezala, gaur egungo jirafen antzeko antolaera zuen: aurreko hankak luzeak ziren, eta lepoa oso luzea zen, ziur asko zuhaitzetako goi-adarretako hostoetaraino iritsi ahal izateko. Aurreko hanketako lehen behatza eta atzeko hanketako lehenengo hirurak erpedunak ziren.

35-60 tonako pisua zuela jotzen da, eta 13 m altu eta 25 m luze zela. Espatula-formako hortzak zituen, eta, buruaren goialdean, sudur-hobiak zituen. Garezurrean zuloak zituen, pisua arintzearren.

Denbora luzean, aurkitutako dinosaurorik handiena izan zen, baina azkenaldian aurkitu diren beste dinosauro erraldoi batzuen fosilek iradokitzen dute Brachiosaurus baino handiagoak izan zirela (Argentinosaurus, Sauroposeidon).

 
Elmer S. Riggs-en laguntzaile bat Brachiosaurus altithorax baten humeroaren ondoan etzanda indusketa batean, 1900an

HistoriaAldatu

Lehen brakiosauroa 1900ean aurkitu zuen Elmer S. Riggs-ek Coloradoko Arroila Handiko ibaian, Estatu Batuetan. 1903an eman zion Brachiosaurus izena (gaur egun, Brachiosaurus altithorax espeziea). 1909tik aurrera, Brachiosaurus brancai espezieari esleitutako zenbait espezimen aurkitu zituen Werner Janensch-ek Tanzanian, Afrikako lehenengoak. Tartean eskeleto ia osoak zeuden. Dena den, gerora egindako azterketen ondorioz, 2009an beste genero bat sortzea hobetsi zen (Giraffatitan), eta genero horretan sailkatzen da orain Afrikan aurkitutako espeziea (Giraffatitan brancai). Beraz, oraingoz, Brachiosaurus generoaren espezie bakarra Brachiosaurus altithorax da.


BibliografiaAldatu

  • Carpenter, K. y Tidwell, V. (1998): «Preliminary description of a Brachiosaurus skull from Felch Quarry 1, Garden Park, Colorado». En: Carpenter, K.; Chure, D. y Kirkland, J. (eds.): "The Upper Jurassic Morrison Formation: An Interdisciplinary Study". Modern Geology, 23(1-4): 69-84
  • Colbert, E. H. (1962): «The Weights of Dinosaurs». American Museum Novitates, 2076: 1–16
  • Olshevsky, G. (1991): A Revision of the parainfraclass Archosauria Cope, 1869, excluding the advanced Crocodylia. (Mesozoic Meanderings Vol. 2). San Diego, California: Publications Requiring Research. 196 págs.
  • Paul, G. S. (1988): «The brachiosaur giants of the Morrison and Tendaguru with a description of a new subgenus, Giraffatitan, and a comparison of the world's largest dinosaurs». Hunteria, 2(3): 1–14

Kanpo-loturakAldatu

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Brachiosaurus  

ErreferentziakAldatu