Mirandela Portugaleko hiria da Bragança barrutian dagoena, Iparraldeko Eskualdean, Terras de Trás-os-Montes azpieskualdea, Duero ibaiaren eta Tua ibaiaren ertzean dagoena, baina batez ere Tua ibaian. 11.852 biztanle bere hiri perimetroan. [1]

Mirandela
Portugalgo udalerria
Paços do Concelho Mirandela.jpg
Pt-mdl3.png MDL1.png
Administrazioa
Estatu burujabe Portugal
Portugalgo barrutiaBragantza
Posta kodea5370
Geografia
Koordenatuak41°29′N 7°11′W / 41.48°N 7.18°W / 41.48; -7.1841°29′N 7°11′W / 41.48°N 7.18°W / 41.48; -7.18
LocalMirandela.svg
Azalera658.96 km²
MugakideakCarrazeda de Ansiães (en) Itzuli, Murça (en) Itzuli, Valpaços (en) Itzuli, Vinhais, Macedo de Cavaleiros (en) Itzuli, Alfândega da Fé (en) Itzuli eta Vila Flor (en) Itzuli
Demografia
Biztanleria23.850 (2011)
Dentsitatea36,19 bizt/km²
Informazio gehigarria
Ordu eremuaUTC±00:00
cm-mirandela.pt

Mirandela udalerriaren egoitza da 658,96 km² azalera eta 23 850 biztanle ditu (2011)[2], 30 freguesietan banatuta. [3] Udalerria iparraldean Vinhais udalerria dago, ekialdean Macedo de Cavaleiros, hego-ekialdean Alfândega da Fé, hegoaldean Vila Flor, hego-mendebaldean Carrazeda de Ansiães eta Murça eta mendebaldean Valpaços .

BiztanleriaAldatu

Biztanle kopurua[4]
1864 1878 1890 1900 1911 1920 1930 1940 1950 1960 1970 1981 1991 2001 2011
18 064 19 359 19 816 20 789 22 063 17 931 23 007 27 508 31 131 29 912 24 139 28 879 25 209 25 819 23 850
Biztaleak adin taldearen arabera[5]
1900 1911 1920 1930 1940 1950 1960 1970 1981 1991 2001 2011
0-14 Urte 7 297 8 141 6 376 8 054 10 014 10 783 10 178 8 040 7 984 5 287 3 952 2 896
15-24 Urte 3 794 3 765 3 293 4 101 4 831 5 801 5 111 4 390 5 123 3 930 3 698 2 571
25-64 Urte 8 927 9 111 7 304 9 271 10 909 12 618 12 709 10 440 12 295 12 055 12 999 12 367
= ou > 65 Urte 820 981 874 1 246 1 504 1 676 1 914 2 360 3 477 3 937 5 170 6 016
> Adin ezezag. 17 111 175 68 90

GeografiaAldatu

 
Mirandelari Princesa do Tua deitzen diote, hori da iturri honen izena.

Mirandela hiria Tua ibaiaren haranean dago , olibondoak lantzen diren lurzoru oso emankorreko eremu lauan. Inguruan, mendi asko daude eta, hori dela eta, Mirandelan uda leuna eta epela duen mikroklima bat dut , Transmontanako lurralde beroa ezizena ematen diona.

Hiria 210 eta 280 metro arteko garaieran dago. Mirandela ko lurzorua nagusiki eskistoz osatua dago.

KlimaAldatu

Mirandelak Csa motako klima mediterraneoa du, hau da, uda beroak ditu. 30° C-tik gorako egunak oso ohikoak dira, batez beste urtean 68 inguru, eta udak lehorrak dira. Neguak hotzagoak eta euritsuagoak dira, 0° C-tik beherako egunak maiz gertatzen dira, urtean 45 inguru.

      Datu klimatikoak (Mirandela, 1971-2000)      
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Erregistraturiko tenperatura maximoa (°C) 19.5 22.0 26.0 31.5 35.7 40.0 41.9 41.0 40.2 32.7 26.6 21.6 '
Batez besteko tenperatura maximoa (°C) 9.9 13.5 17.0 18.8 22.7 27.9 31.8 31.8 27.9 21.1 14.8 11.3 20.7
Batez besteko tenperatura (ºC) 5.5 7.9 10.4 12.4 15.9 20.4 23.7 23.4 20.3 15.0 9.8 7.1 14.3
Batez besteko tenperatura minimoa (°C) 1.2 2.2 3.8 6.1 9.1 12.9 15.6 15.0 12.6 8.7 4.7 2.9 7.9
Erregistraturiko tenperatura minimoa (°C) −7.7 −8.0 −6.0 −2.7 0.0 3.5 6.6 7.0 3.5 −3.0 −9.8 −7.5 −8.0
Pilatutako prezipitazioa (mm) 59.2 47.0 30.2 44.4 49.9 31.7 17.8 13.4 28.8 60.3 53.9 72.0 508.6
Prezipitazio egunak (≥ 0.1 mm) 10.3 9.5 8.1 9.8 10.0 6.3 3.1 3.0 5.2 9.1 8.5 10.0 92.9
Eguzki orduak 78.3 124.0 193.7 205.0 245.6 286.0 344.1 322.6 245.0 174.4 113.4 75.5 2407.6
Iturria: Instituto de Meteorologia[6]

HistoriaAldatu

Caladunum egungo Mirandela hiriaren izen zaharra zen. [7] [8]

Afonso III.a erregeak 1250eko maiatzaren 25ean eman zion forua Mirandela herriari. 1984ko maiatzaren 16an hiri bilakatu zen. [9]


FreguesiakAldatu

 
Mirandela udalerriko fraguesiak.

2013an lurraldeko freguesien berrantolaketa administratiboarekin, Mirandelako freguesiak 37tik 30era pasa ziren. Hauek dira: [3]

Mirandelako freguesia zaharrak, 2013an desagertuak:[3]

ErreferentziakAldatu

  1. INE (2013) – "Anuário Estatístico da Região Norte (2012)", p. 31.
  2. INE (2012) – "Censos 2011 (Dados Definitivos)", "Quadros de apuramento por freguesia" (tabelas anexas ao documento).
  3. a b c Diário da República, 1.ª Série, n.º 19, Lei n.º 11-A/2013 de 28 de Janeiro (Reorganização administrativa do território das freguesias). Acedido a 4 de Março de 2014.
  4. Instituto Nacional de Estatística (Recenseamentos Gerais da População) - https://www.ine.pt/xportal/xmain?xpid=INE&xpgid=ine_publicacoes
  5. INE - http://censos.ine.pt/xportal/xmain?xpid=CENSOS&xpgid=censos_quadros
  6. .
  7. "Foi local da cividade romana de Caladunum, a atestar pela existência de numerosos vestígios da ocupação pelos romanos." in Mirandela (em português) Página visitada em 10 de junho de 2012
  8. "Callaicorum Bracariorum urbs inter Asturicam et Bracaram. Ptol. Antonin. Ubi nunc Mirandela, castrum Portugall. ad Tuelum amnem, in provinc. Transmontana, inter Lamegam et Bragantiam." in Willkommen an der Universität Mannheim (em alemão) Página visitada em 10 de junho de 2012
  9. "Elevação de Mirandela a cidade", Página oficial da Câmara Municipal de Mirandela.

Kanpo estekakAldatu