Izhevsk[1] (errusieraz: Иже́вск; udmurteraz: Иж edo Ижкар) Errusiako hiria da, Udmurtiako Errepublikako hiriburua. Izh ibaiaren ertzean dago, Ural mendien mendebaldean.

Izhevsk
Иж
Ижкар
Errusiaren banaketa administratiboa
Svyato Mihailovsky Cathedral Izhevsk Russia Richard Bartz.jpg
Flag of Izhevsk (Udmurtia).png Coat of Arms of Izhevsk (Udmurtia).png
Administrazioa
Herrialdea  Errusia
Errepublika Udmurtia
Alkatea Q28858885 Itzuli
Izen ofiziala Ижевск
Jatorrizko izena Иж
Ижкар
Posta kodea 426000–426999
Geografia
Koordenatuak 56° 51′ N, 53° 13′ E / 56.85°N,53.22°E / 56.85; 53.22Koordenatuak: 56° 51′ N, 53° 13′ E / 56.85°N,53.22°E / 56.85; 53.22
Izhevsk Map.png
Azalera 315,6 km²
Altuera 140
Demografia
Biztanleria 646.277 (2017)
Red Arrow Down.svg-1.936 (2018)
Dentsitatea 2.050,7 bizt/km²
Informazio gehigarria
Sorrera 1760
Telefono aurrizkia 3412
Ordu eremua UTC+04:00
Hiri senidetuak Tatabánya, Będzin, Córdoba, Lusaka, Maracay, Xining, Yambol (en) Itzuli, Salt Lake City, Briansk eta Brest
Hizkuntza ofiziala Udmurtera eta errusiera
http://www.izh.ru/ www.izh.ru

1985-1987 bitartean hiriaren izena Ustinov izan zen, 1976-1984 urteetan Sobietar Batasuneko kanpo-arazoetarako ministroa izan zen Dmitri Ustinoven omenez. Hala ere, Mikhail Gorbatxov gobernuan egon zenean, berriki agintari izandakoen omenez ipinitako hirien izenak aldatu egin zituen, lehenagoko toponimoak berreskuratuz.

HistoriaAldatu

Izhevsk 1760ko apirilaren 10ean sortu zuten, burdinola baten inguruko kokalekutzat. Burdinolak eta hiria Piotr Ivanovitx Xuvalov kondeak eraiki zituen. Hala ere, hil zenean zorrak utzi zituelako, ondarea Erresumarena izatera iritsi zen. Izh ibaian presako lanak egin zituzten inguru hartan, 1763. urtean amaituz.

EkonomiaAldatu

Izhevsk Udmurtiako Errepublikako ekonomia-gune garrantzitsuena da, hirian dagoelako finantza- eta industria-jarduera gehiena. Industria militarra da indarrik handiena duena, eta hainbat enpresa daude hirian horretan dihardutenak. Enpresarik ezagunena Izhmax da: Errusian bertan eta kanpoan oso ospetsuak diren arma arinak eta eraso-fusilak ekoizten dituzte, besteak beste; gainera, "IZH" markako motozikletak eta automobilak ere ekoizten dituzte.

Beraz, Izhevskek herrialdeko gune industrial eta militar garrantzitsua izaten jarraitzen du, eta "Errusiako armategia" esaten diote bai Izhevsk bai Tula hiriei.

Besteak beste, hiria famatua da Mikhail Kalaxnikovek bertan asmatu zuelako AK-47 asalto-fusil ospetsua, Kalaxnikov izenez ere ezaguna.

KlimaAldatu

Izhevsken klima kontinental hezea daukate: neguak luzeak izaten dira, eta udak epelak.

      Datu klimatikoak (Izhevsk)      
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Erregistraturiko tenperatura maximoa (°C) 3.6 5.8 10.1 27.5 31.1 35.6 37.0 37.0 33.0 22.4 11.1 4.5 37.0
Batez besteko tenperatura maximoa (°C) -8.9 -7.7 -0.7 8.8 18.2 23.2 25.1 21.9 15.2 6.9 -2.4 -7.5 7.7
Batez besteko tenperatura (ºC) -12.4 -11.7 -5.0 3.7 11.7 17.0 19.0 16.0 10.2 3.4 -5.1 -10.6 3.0
Batez besteko tenperatura minimoa (°C) -16.1 -15.5 -9.2 -0.6 5.9 11.2 13.4 11.1 6.2 0.4 -7.8 -14.0 -1.3
Erregistraturiko tenperatura minimoa (°C) -46.8 -40.4 -32.1 -23.9 -9.4 -2.4 4.3 -1.7 -5.5 -21.3 -33.5 -47.5 -47.5
Pilatutako prezipitazioa (mm) 30 21 22 26 48 62 58 67 55 51 40 30 510
Euri egunak (≥ 1 mm) 4 3 5 11 17 17 16 17 19 18 10 6 143
Elur egunak (≥ 1 mm) 27 23 18 7 2 0.1 0 0 1 10 23 27 138.1
Eguzki orduak 44.4 87.3 148.8 211.3 282.6 305.3 304.4 245.5 150.6 76.7 42.5 33.0 1932.3
Hezetasuna (%) 84 80 76 68 61 67 71 74 78 82 85 84 76
Iturria (1): Pogoda.ru.net[2]
Iturria (2): Weatherbase (eguzki-orduak)[3]

ErreferentziakAldatu

Kanpo estekakAldatu